Αθήνα Καιρός

Explainer: Τι συμβαίνει στη Θέουτα και γιατί η Ιταλία ζητά αποβολή της Ισπανίας από την Σένγκεν

11 λεπτά
Explainer: Τι συμβαίνει στη Θέουτα και γιατί η Ιταλία ζητά αποβολή της Ισπανίας από την Σένγκεν
Ούτε η Ευρώπη πιστεύει πια στις «Μικρές Μαρίες»

Ως την μεγαλύτερη μεταναστευτική κρίση, τουλάχιστον από το 2021, περιέγραψε η Ισπανία αυτό που συνέβη την Πέμπτη (30/07) στον θύλακα της Θέουτα, με σχεδόν 50.000 ανθρώπους να περνούν το σύνορο που αποτελεί εδώ και καιρό «αγκάθι» στις σχέσεις μεταξύ των κυβερνήσεων της Μαδρίτης και του Ραμπάτ.

Τις τελευταίες ημέρες χιλιάδες μετανάστες διέσχισαν τα σύνορα, φτάνοντας σε μια μικροσκοπική χερσόνησο στις ακτές του Μαρόκου, την οποία διοικεί η Ισπανία εδώ και αιώνες, γεγονός που επιδείνωσε τις εντάσεις στην περιοχή, αλλά δημιούργησε και νέες, με την Ιταλία να απειλεί να αναστείλει το σχέδιο ανοιχτών εσωτερικών συνόρων της ΕΕ.

Οι εικόνες που εκτυλίχθηκαν την Πέμπτη (30/07) ήταν πρωτοφανείς, με τη μαζική διέλευση περίπου 49.000 ανθρώπων δια θαλάσσης και ξηράς σε μια μόνο ημέρα, να προκαλεί χάος, με τουλάχιστον 19 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να φτάσουν σε ισπανικό έδαφος, σύμφωνα με το CNN.

Πού βρίσκεται η Θέουτα

Στιγμιότυπο οθόνης, με την πινέζα στον χάρτη να δείχνει το σημείο που βρίσκεται η Θέουτα. Πηγή: Google maps

Στιγμιότυπο οθόνης, με την πινέζα στον χάρτη να δείχνει το σημείο που βρίσκεται η Θέουτα. Πηγή: Google maps

Η Θέουτα είναι μια χερσόνησος στις βόρειες ακτές του Μαρόκου στη Μεσόγειο, την οποία διοικεί η Ισπανία εδώ και αιώνες. Υπήρξε συχνά τόπος μαζικών διελεύσεων μεταναστών και πολιτικών εντάσεων. Μαζί με την Μελίγια, μια άλλη ισπανική αυτόνομη πόλη στο βόρειο Μαρόκο, αποτελούν τα μοναδικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική. 

Και στις δύο πόλεις, οι οποίες φιλοξενούν περίπου 85.000 κατοίκους η καθεμία σύμφωνα με το Reuters, παρατηρούνται περιοδικά κύματα προσπαθειών διέλευσης από μετανάστες που επιδιώκουν να φτάσουν στην Ευρώπη, αναζητώντας καλύτερες οικονομικές προοπτικές.

Ένας νεαρός επιστρέφει στο Μαρόκο περνώντας μέσα από ένα φράχτη υπό το βλέμμα Ισπανών στρατιωτών, στη Θέουτα της Ισπανίας. REUTERS/Jon Nazca

Ένας νεαρός επιστρέφει στο Μαρόκο περνώντας μέσα από ένα φράχτη υπό το βλέμμα Ισπανών στρατιωτών, στη Θέουτα της Ισπανίας. REUTERS/Jon Nazca

Άλλοτε σκαρφαλώνοντας τον ύψους 6 μέτρων συνοριακό φράχτη που υψώνεται στη Θέουτα κι άλλοτε δια θαλάσσης, χιλιάδες άνθρωποι έχουν περάσει στην Ισπανία μέσα στα χρόνια.

Ωστόσο η μαζική διέλευση της Πέμπτης (30/07) ήταν τόσο πρωτοφανής που ώθησε την Ισπανία να κινητοποιήσει τον στρατό της, ενώ πυροδότησε αντιδράσεις από τη δεξιά αντιπολίτευση της χώρας, η οποία κατηγορεί την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ για επιείκεια στον έλεγχο των συνόρων.

Την Παρασκευή (31/07) Μαδρίτη και Ραμπάτ ενίσχυσαν τον συνοριακό φράχτη στην προσπάθειά τους να αποτρέψουν παρόμοιες κινήσεις, ενώ οι μαροκινές Αρχές ανέπτυξαν οχήματα με κανόνια νερού για να απωθήσουν τους ανθρώπους.

Η κυβέρνηση της Ισπανίας ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι αποστέλλει στρατιωτικές διμοιρίες για την επιβολή της ασφάλειας των συνόρων, αυξάνοντας την αεροπορική και ναυτική υποστήριξη και στέλνοντας ομάδες δυτών για την περιπολία των υδάτων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρθηκε να στείλει στην Ισπανία υποστήριξη από τη Frontex, τον οργανισμό συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής της, για την αποκατάσταση της τάξης.

Γιατί η Θέουτα αποτελεί «hot spot» διελεύσεων

Μετανάστες συγκεντρώνονται ενώ περιμένουν την ευκαιρία να περάσουν στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, στην μαροκινή πλευρά των συνόρων στο Φνιντέκ του Μαρόκου. Φωτογραφία τραβηγμένη με κινητό τηλέφωνο. REUTERS/Stringer

Μετανάστες συγκεντρώνονται ενώ περιμένουν την ευκαιρία να περάσουν στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, στην μαροκινή πλευρά των συνόρων στο Φνιντέκ του Μαρόκου. Φωτογραφία τραβηγμένη με κινητό τηλέφωνο. REUTERS/Stringer

Μια χερσόνησος μήκους έξι μιλίων στις βόρειες ακτές του Μαρόκου, η Θέουτα είναι ένας ισπανικός θύλακας οχυρωμένος με διπλό φράχτη και παρουσία ισπανικής αστυνομίας και παραστρατιωτικών δυνάμεων.

Η πόλη, μαζί με τη Μελίγια, μια άλλη αυτόνομη ισπανική πόλη πιο ανατολικά κατά μήκος της ίδιας ακτής, διαθέτουν τα μοναδικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική.

Αυτό σημαίνει ότι και οι δύο πόλεις είναι σημεία όπου μετανάστες που αναζητούν καλύτερα μέσα διαβίωσης, πολλοί από τους οποίους προέρχονται από το Μαρόκο, επιχειρούν συχνά να περάσουν στην Ευρώπη.

Περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι πέρασαν τα σύνορα στη Θέουτα μέσα σε δύο ημέρες το 2021, για παράδειγμα. Το 2022, τουλάχιστον 23 μετανάστες πέθαναν σε ποδοπάτημα κατά τη διάρκεια απόπειρας μαζικής διέλευσης στη Μελίγια. Πολλοί άλλοι έχουν χάσει τη ζωή τους στη θάλασσα.

Για να εισέλθουν, ορισμένοι μετανάστες κολυμπούν γύρω από τους φράχτες. Άλλοι, σύμφωνα με τους New York Times, πραγματοποιούν σύντομα, παράνομα ταξίδια με βάρκα προς τη Θέουτα από το Μαρόκο. Κυρίως όμως, τρέχουν και σκαρφαλώνουν στον φράχτη ή επιχειρούν να τον κόψουν, και συχνά εντοπίζονται από ανιχνευτές κίνησης και φρουρούς σε πύργους παρατήρησης κατά τη διαδικασία.

Γιατί έχει σημασία αυτή η μαζική διέλευση

Μετανάστες περιμένουν να περάσουν στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, από τη μαροκινή πλευρά των συνόρων στο Φνιντέκ. REUTERS/Stringer

Μετανάστες περιμένουν να περάσουν στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, από τη μαροκινή πλευρά των συνόρων στο Φνιντέκ. REUTERS/Stringer

Τα σύνορα της αφρικανικής ηπειρωτικής χώρας αποτελούν σημαντική πηγή εσωτερικής πολιτικής έντασης για την αριστερή κυβέρνηση Σάντσεθ και διπλωματικό σημείο τριβής μεταξύ Μαρόκου και Ισπανίας.

Στο εσωτερικό μέτωπο, ο Σάντσεθ προσπάθησε να προβάλει μια εικόνα της Ισπανίας ως το νέο πολυπολιτισμικό κέντρο της Δύσης, αγκαλιάζοντας τους μετανάστες, ειδικά τους ισπανόφωνους Λατινοαμερικανούς.

Ωστόσο, ο Σάντσεθ έχει δεχθεί σφοδρή κριτική για τη Θέουτα από αντιμεταναστευτικούς και συντηρητικούς πολιτικούς αντιπάλους, οι οποίοι τον κατηγορούν ότι είναι επιεικείς στον έλεγχο των συνόρων. Έχει δεχτεί όμως και πυρά ακόμα και από υπέρμαχους των μεταναστών που επικρίνουν την κυβέρνησή του για σκληρές τακτικές επιβολής της μεταναστευτικής πολιτικής.

Οι δεξιοί επικριτές εκμεταλλεύτηκαν τα γεγονότα της Πέμπτης (30/07) για να υποστηρίξουν ότι το νέο σχέδιο της Ισπανίας να δώσει στους παράτυπους μετανάστες που βρίσκονται ήδη στη χώρα μια οδό προς το καθεστώς νόμιμης παραμονής, προσελκύει παράνομες αφίξεις.

Ο ηγέτης του ακροδεξιού κόμματος Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ έκανε λόγο για «εισβολή», κατηγορώντας την κυβέρνηση Σάντσεθ ότι προσκάλεσε σκόπιμα τους μετανάστες, οι οποίοι -όπως άφησε να εννοηθεί, χωρίς αποδείξεις- ήταν εγκληματίες, βιαστές και πιθανοί αριστεροί ψηφοφόροι.

Η κυβέρνηση, ωστόσο, κατέστησε σαφές από την πλευρά της ότι ο υψηλός όγκος των παράνομων διελεύσεων δεν αποτελεί μέρος του οράματός της.

«Αγκάθι» στις σχέσεις της Ισπανίας με το Μαρόκο

Ισπανοί στρατιώτες ελέγχουν τη συνοριακή περιοχή, στη Θέουτα της Ισπανίας. REUTERS/Fabian Bimmer

Ισπανοί στρατιώτες ελέγχουν τη συνοριακή περιοχή, στη Θέουτα της Ισπανίας. REUTERS/Fabian Bimmer

Σε διεθνές επίπεδο, η Ισπανία επιδιώκει να μην διαταραχθούν οι καλές σχέσεις με το Μαρόκο, εν μέρει για να διατηρήσει τη συνεργασία του στην αποτροπή των αφίξεων μεταναστών. Μετά το μεγάλο επεισόδιο διέλευσης το 2021, Ισπανοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το Μαρόκο έβλεπε τους μετανάστες ως «νόμισμα», αξιοποιώντας τον έλεγχο της μετακίνησής τους πέρα από τα σύνορα για να αποσπάσει οικονομικά και πολιτικά ανταλλάγματα από την Ισπανία.

Λίγες ώρες αφότου οι μετανάστες άρχισαν να συρρέουν στη Θέουτα εκείνο το έτος, η Ισπανία ενέκρινε 30 εκατομμύρια ευρώ σε βοήθεια προς το Μαρόκο για την αστυνόμευση των συνόρων.

Μέχρι στιγμής παραμένει αδιευκρίνιστο το τι είχε προκαλέσει τη μαζική συγκέντρωση ανθρώπων στη Θέουτα. Αναλυτές ανέφεραν ότι ήταν πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα, αλλά άφηναν να εννοηθεί ότι το Μαρόκο μπορεί να ήταν δυσαρεστημένο με την πρόσφατη προσπάθεια της Ισπανίας να εμβαθύνει τις σχέσεις της με την Αλγερία.

Μέτωπο με την Ιταλία

Η μαζική διέλευση προς τη Θέουτα προκάλεσε διχασμό στην Ευρώπη, με την Ιταλία να απειλεί να αναστείλει το καθεστώς των ανοιχτών εσωτερικών συνόρων της ΕΕ.

Κορυφαίοι Ιταλοί πολιτικοί ζήτησαν την αποβολή της Ισπανίας από τη ζώνη Σένγκεν της Ευρώπης, μετά τις εικόνες που έκαναν τον γύρο του κόσμου με ανθρώπους να εισέρχονται μαζικά στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα.

«Οι εικόνες που έρχονται από τη Θέουτα είναι συγκλονιστικές και αποδεικνύουν, για άλλη μια φορά, ότι η ανεξέλεγκτη παράνομη μετανάστευση αποτελεί πραγματική απειλή για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων», έγραψε η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζιόρτζια Μελόνι στο X.

«Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε δράση, ακόμη και με έκτακτα μέτρα, για να υπερασπιστούμε τα σύνορά μας και να διασφαλίσουμε την ασφάλεια των πολιτών», πρόσθεσε.

Η Μελόνι, μαζί με τον Ιταλό αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Ματέο Σαλβίνι και τον υπουργό Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, ζήτησε την αναστολή της Συμφωνίας Σένγκεν ή τον αποκλεισμό της Ισπανίας από τη ζώνη ελεύθερης κυκλοφορίας.

Σύμφωνα με τη συμφωνία, οι πολίτες μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα μεταξύ των 29 ευρωπαϊκών χωρών που την έχουν υπογράψει. Ωστόσο, αρκετές χώρες έχουν επαναφέρει ελέγχους σε ορισμένα από τα σύνορά τους, κάτι που επιτρέπεται βάσει της συνθήκης, επικαλούμενες κινδύνους που σχετίζονται με τη μετανάστευση. Η Ιταλία έχει ήδη επαναφέρει προσωρινά ελέγχους στα σύνορα με τη Σλοβενία, προκειμένου να καταπολεμήσει το λαθρεμπόριο και την τρομοκρατία.

Άνθρωποι περπατούν με δυσκολία μέσα στο νερό για να εισέλθουν στη Θέουτα της Ισπανίας. REUTERS/Jon Nazca

Άνθρωποι περπατούν με δυσκολία μέσα στο νερό για να εισέλθουν στη Θέουτα της Ισπανίας. REUTERS/Jon Nazca

Ο Ταγιάνι πήγε ένα βήμα παραπέρα, αποδίδοντας την ευθύνη για τις ταραχές στη Θέουτα στη μεταναστευτική πολιτική του Ισπανού πρωθυπουργού, χαρακτηρίζοντάς την «εντελώς λανθασμένη» και υποστηρίζοντας ότι «αποτελεί κίνητρο για την εμπορία ανθρώπων».

Αυτό προκάλεσε αυστηρή επίπληξη από τον Ισπανό υπουργό Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, ο οποίος σύμφωνα με το POLITICO, κάλεσε τον Ιταλό πρέσβη, σημάδι σοβαρής διπλωματικής δυσαρέσκειας, να λογοδοτήσει για τα σχόλια του Ταγιάνι.

«Αυτό το μήνυμα δεν αρμόζει στον υπουργό Εξωτερικών μιας χώρας-εταίρου και φίλης, από την οποία αναμένουμε ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, όχι κομματική δημαγωγία», απάντησε με σφοδρότητα σε δημόσια απάντησή του προς τον Ταγιάνι μέσω X.

Στη Θέουτα ο Σάντσεθ

Ο Ισπανός πρωθυπουργός επισκέφθηκε τη Θέουτα, η οποία-ξεκαθάρισε- είναι ισπανική πόλη, και τα χθεσινά γεγονότα αξίζουν την πλήρη αποδοκιμασία και καταδίκη μας με τον πιο έντονο δυνατό τρόπο.

«Η απόρριψη, η καταδίκη και η χαρακτηρισμός τους ως αξιοθρήνητων εκφράζονται για την παραβίαση και την επίθεση κατά της εδαφικής ακεραιότητας μιας ισπανικής πόλης όπως η Θέουτα», τόνισε.

Ειδήσεις Σήμερα
Ακολουθήστε το EleftherosTypos.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο EleftherosTypos.gr
ΣΧΟΛΙΑ
Σχολιασμός

Tο eleftherostypos.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

eleftherostypos.gr | Ταυτότητα
Διακριτικός Τίτλος:Ελεύθερος Τύπος
Έδρα Εταιρείας:Χλόης 80, Μεταμόρφωση Τ.Κ. 14452
Νομική Μορφή:Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία
ΑΦΜ:801129700 – Δ.Ο.Υ.: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ
Νόμιμος Εκπρόσωπος – Διαχειριστής:Αντωνίου Θωμάς
Δικαιούχος Domain Name:ΕΤ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Ι.Κ.Ε.
Διευθυντής:Γιάννης Τσαπρούνης
Διευθυντές Σύνταξης:Μιχάλης Μαρδάς – Δέσποινα Κονταράκη
Αρχισυνταξία:Κώστας Κατίκος – Μιχαήλ Παπαβασιλείου
Εμπορικός Διευθυντής:Δημήτρης Καλαμάρης
Διευθύντρια Ψηφιακού Μάρκετινγκ:Ελένη Νικολετοπούλου
Στοιχεία Επικοινωνίας
Τηλέφωνο:+30210-8113000
Email:[email protected]