Κακώς συνταχθέν, μονόπλευρο και μεταφρασμένο από τα ρωσικά, το υποτιθέμενο ειρηνευτικό σχέδιο των 28 σημείων θα έπρεπε να είχε γίνει περίγελος. Αντίθετα, προκάλεσε αγωνία στην Ουκρανία, πανικό και προβληματισμό στην Ευρώπη και ξέφρενη οπισθοδρόμηση από τα μέλη της αμερικανικής κυβέρνησης που κατανοούν χάρτες, λέξεις και διπλωματία.
Μια ύπουλη διαρροή ανέδειξε τις διαιρέσεις και τις αδυναμίες των ΗΠΑ. Αποκάλυψε το απόλυτο χάος που επικρατεί στην κυβέρνηση Τραμπ. Αποστασιοποιήθηκε, τελικά, ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, από το σχέδιο; Διευθύνει ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, τη δική του επιχείρηση δημοσίων σχέσεων; Ποια είναι τα πραγματικά ή υποτιθέμενα εμπορικά συμφέροντα πίσω από την προσέγγιση Ρωσίας-ΗΠΑ;
Παρακμή
Η διαρροή, προφανώς από τον ομόλογό του Γουίτκοφ, τον Ρώσο χρηματοδότη Κίριλ Ντμιτρίεφ, έκανε επίσης την Ουκρανία να φαίνεται απομονωμένη και υπογράμμισε την παρακμή της Διατλαντικής Συμμαχίας. Οι Ευρωπαίοι, κάποτε οι σημαντικότεροι σύμμαχοι των ΗΠΑ, παραγκωνίστηκαν ταπεινωτικά από τη συζήτηση ΗΠΑ – Ρωσίας και στη συνέχεια αναγκάστηκαν να βιαστούν να εξασφαλίσουν θέσεις στο τραπέζι. Και αυτό μετατόπισε τη συζήτηση από την επιβολή νέων κυρώσεων στη Ρωσία στο πόσα θα έπρεπε να παραχωρήσει η Ουκρανία για την ειρήνη.
Τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας ήταν ένα ακόμη λάθος της κυβέρνησης των ΗΠΑ που βάζει τέλος στην Pax Americana. Οι Ευρωπαίοι είχαν άφθονες ευκαιρίες να δράσουν. Αντί να ανησυχούν για τους ρόλους τους στο ριάλιτι σόου της Ουάσιγκτον που έχει αντικαταστήσει την αμερικανική πολιτική, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι θα έπρεπε να είχαν αναλάβει πρωτοβουλίες για να αλλάξουν την ισορροπία δυνάμεων, τόσο έναντι της Ρωσίας όσο και εντός της Ατλαντικής Συμμαχίας.
Για να αναφέρουμε μόνο ένα παράδειγμα, οι Ευρωπαίοι δίσταζαν για πολλούς μήνες σχετικά με την κατάσχεση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας. Σε κάθε Σύνοδο Κορυφής, μετέθεταν την απόφαση στην επόμενη. Τώρα, η τύχη αυτών των κεφαλαίων είναι ένα σημείο διαπραγμάτευσης μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας. Αν η Ε.Ε. είχε ενεργήσει άμεσα, τα χρήματα θα μπορούσαν να είχαν κατευθυνθεί στην Ουκρανία πριν από μήνες. Τώρα μπορεί να είναι πολύ αργά…
Επιδίωξη
Η Ουκρανία μπορεί να είναι ο κύριος στρατιωτικός στόχος της Ρωσίας, αλλά το καθεστώς έχει ένα πολύ ευρύτερο φάσμα εχθρών.
Η Ρωσία μπορεί (ή όχι) να συμφωνήσει να φιμώσει τα όπλα των εισβολέων της στην Ουκρανία, αλλά δεν θα σταματήσει απολύτως τις ευρύτερες και κλιμακούμενες σκιώδεις πολεμικές εχθροπραξίες της κατά των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ.
Οποια και αν είναι η έκβαση των τρεχουσών διαπραγματεύσεων, η εμμονή του Πούτιν με την Ευρώπη είναι τόσο μεγάλη που τα κορυφαία ευρωπαϊκά έθνη και τα σκληροπυρηνικά κράτη κατά του Κρεμλίνου, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Πολωνία, η Ολλανδία, οι χώρες της Βαλτικής και το Ηνωμένο Βασίλειο θα συνεχίσουν να βιώνουν επιθέσεις.
Η Ουκρανία υπήρξε το υπομόχλιο της εκστρατείας του Ρώσου προέδρου για την αλλαγή του μεταψυχροπολεμικού τοπίου 1989-91, αλλά είναι μόνο ένα μέρος μιας πολύ πιο φιλόδοξης εκστρατείας για την οικοδόμηση μιας πιο φιλικής προς τη Ρωσία Ευρώπης.
Αξίζει να θυμηθούμε ότι το τελεσίγραφο του Πούτιν στη Δύση τον Δεκέμβριο του 2021, την παραμονή της πλήρους εισβολής του στην Ουκρανία, είχε ως στόχο, κυρίως, την παρουσία του ΝΑΤΟ στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Συγκεκριμένα, είχε έκτακτες απαιτήσεις για την αποχώρηση των στρατευμάτων και των όπλων από την ανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της επιστροφής των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στις βάσεις τους του 1997. Αυτό θα σήμαινε την απόσυρση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ από τις χώρες της Βαλτικής, την Πολωνία και τη Ρουμανία. Τα τακτικά πυρηνικά όπλα των ΗΠΑ, κεντρικό στοιχείο της ευρωπαϊκής άμυνας του ΝΑΤΟ, θα είχαν, επίσης, αποσυρθεί από την ήπειρο.
Η συλλογική Δύση -μία αγαπημένη και συχνά χρησιμοποιούμενη στενογραφία του Κρεμλίνου για τους αιώνιους εχθρούς της Ρωσίας- σήμερα χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει, κυρίως, ευρωπαϊκές χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο, αντί για τις ΗΠΑ. Επίσης, για το Κρεμλίνο, η Ευρώπη είναι το ασθενέστερο μέρος της δυτικής συλλογικότητας, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, η οποία αναγνωρίζεται ως υπερδύναμη.

Δολιοφθορές
Αυτό εξηγεί τις σκιώδεις πολεμικές επιχειρήσεις του Κρεμλίνου εναντίον της Ευρώπης (δολιοφθορές, επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, κυβερνοεπιθέσεις κατά υποδομών κ.λπ.) που στοχεύουν να πιέσουν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υπέρ της Ρωσίας. Το τέλος των μαχών στην Ουκρανία δεν θα αλλάξει αυτήν τη λογική.
Οι εσωτερικοί ρωσικοί παράγοντες καθιστούν, επίσης, μια διαρκή ειρήνη απίθανη. Τέσσερα χρόνια πολέμου στην Ουκρανία έχουν διαβρώσει τον ρόλο πολλών βασικών ρωσικών θεσμών σε οτιδήποτε αφορά τις σχέσεις με τον έξω κόσμο.
Για παράδειγμα, κανείς δεν νοιάζεται τι ρόλο παίζουν ο Λαβρόφ και το υπουργείο Εξωτερικών στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις. Οι πραγματικές συνομιλίες με τους Αμερικανούς πραγματοποιούνται αλλού και αντιμετωπίζονται από άλλους παράγοντες, ξεκινώντας από τον ίδιο τον Πούτιν, τους προσωπικούς του διορισμένους, όπως ο Kίριλ Ντμιτρίεφ, και τις μυστικές υπηρεσίες.
Οπως και να έχει, τα εδαφικά κέρδη στην Ουκρανία, η μοίρα του Ζελένσκι ή ένας μειωμένος ουκρανικός στρατός είναι πολύ ασήμαντα για να έχουν σημασία. Ο επόμενος γύρος, ο νέος και μεγαλύτερος στόχος του Κρεμλίνου, είναι αυτός κατά της δημοκρατικής Ευρώπης.
ΚΡΥΦΗ ΑΤΖΕΝΤΑ
Στρατός και μυστικές υπηρεσίες θέλουν συνέχιση του πολέμου
Η ρωσική κυβέρνηση έχει μετατραπεί σε μια μηχανή επιμελητείας για τον στρατό. Ο Πούτιν ήταν απρόθυμος να αφήσει τους στρατηγούς του να μετατρέψουν τη φήμη τους στο πεδίο της μάχης σε εθνική πολιτική παρουσία, έχοντας πάρει τα διδάγματά του από τους πολέμους στο Αφγανιστάν και την Τσετσενία, αλλά και από την εξέγερση της Wagner το 2023.
Ωστόσο, ο στρατός έχει επεκτείνει το αποτύπωμά του στη ρωσική κοινωνία. Αυτό είναι ορατό στην κατανομή των προσοδοφόρων στρατιωτικών συμβάσεων σε ολόκληρη τη χώρα, συμβάσεις που κρατούν στη… ζωή βιομηχανίες αλλά και ολόκληρες περιφέρειες που θα κινδύνευαν με οικονομικό μαρασμό λόγω των δυτικών κυρώσεων. Εν τω μεταξύ, οι υπηρεσίες ασφαλείας -πανταχού παρούσες και παντοδύναμες ύστερα από δύο δεκαετίες αυξανόμενης εξουσίας-, εκμεταλλευόμενες την παράνοια του Κρεμλίνου για τους Ουκρανούς κατασκόπους και σαμποτέρ, έχουν διεισδύσει στη «ραχοκοκαλιά» της χώρας, από τα ομοσπονδιακά υπουργεία μέχρι και τις περιφερειακές κυβερνήσεις.
Ο στρατός και οι υπηρεσίες ασφαλείας γνωρίζουν ότι ο τερματισμός του πολέμου της Ουκρανίας θα ήταν άσχημα νέα για αυτούς. Μετά την απόφαση του Γκορμπατσόφ να αποσύρει στρατεύματα από το Αφγανιστάν το 1988-89, ο σοβιετικός στρατός ταπεινώθηκε, μειώθηκε και υποχρηματοδοτήθηκε για χρόνια, με την KGB να υπόκειται σε σκληρό δημόσιο έλεγχο. Αυτό το τραύμα έχει ριζώσει βαθιά στη νοοτροπία τόσο του ρωσικού στρατού όσο και των υπηρεσιών ασφαλείας. Για τους κορυφαίους των υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών στη Μόσχα, η τρέχουσα σύγκρουση δεν είναι απλώς ένας πόλεμος στην Ουκρανία, αλλά ο τρίτος γύρος ενός αγώνα αιώνων μεταξύ ρωσικών και δυτικών υπηρεσιών κατασκοπείας, με διακύβευμα τόσο υψηλό όσο η επιβίωση του ρωσικού κράτους. (Σε αυτήν την εκδοχή της ιστορίας, ο πρώτος γύρος έτρεξε από το 1917 έως το 1945 και «κέρδισε» από τις σοβιετικές υπηρεσίες. Ο δεύτερος γύρος ήταν ο Ψυχρός Πόλεμος με καταστροφικές συνέπειες).

