Παρά τις προβλέψεις για ακόμη μία εκλογική επικράτηση του κυβερνώντος κόμματος Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν, την ανατροπή πέτυχε η αντιπολίτευση υπό τον Πέτερ Μάγιαρ, ανοίγοντας τον δρόμο για την πρώτη κυβερνητική αλλαγή στη χώρα από το 2010.

Η έκβαση αυτή, σύμφωνα με αναλυτές και πολίτες στην Ουγγαρία, δεν εκλαμβάνεται απλώς ως πολιτική εναλλαγή στην εξουσία, αλλά ως μια «καθεστωτική αλλαγή», όρος που χρησιμοποιείται από ορισμένους που έχουν ζήσει και την περίοδο της πτώσης του κομμουνισμού.

Οι αναλυτές του CNN επισημαίνουν ότι οι δημόσιες παρεμβάσεις υπέρ του Βίκτορ Όρμπαν, με εκκλήσεις για στήριξη και δηλώσεις πλήρους υποστήριξης, δεν ανέτρεψαν το πολιτικό κλίμα. Αντίθετα, ανέδειξαν μια αντίφαση ανάμεσα στη ρητορική της εθνικής ανεξαρτησίας και στη στήριξη από εξωτερικά κέντρα ισχύος, γεγονός που υπονόμευσε το βασικό του αφήγημα.

Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, η λαϊκιστική στρατηγική του βασίστηκε διαχρονικά στην ανάδειξη «εχθρών», όπως ΜΚΟ, πανεπιστήμια, ο Τζορτζ Σόρος, η Ευρωπαϊκή Ένωση και ζητήματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, το αφήγημα αυτό αποδυναμώθηκε, καθώς δεν μπορούσε πλέον να καλύψει τις εσωτερικές κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις, όπως οι αδυναμίες στο σύστημα υγείας και οι ανισότητες που έγιναν πιο έντονες για τους πολίτες.

Η στρατηγική του Όρμπαν

Αναλυτές σημειώνουν ότι ο λαϊκισμός λειτουργεί κυρίως ως εργαλείο κινητοποίησης σε περιόδους κρίσης, όμως δυσκολεύεται να διατηρήσει τη δυναμική του όταν τα «αφηγήματα κρίσης» εξαντλούνται.

Σε αυτό το πλαίσιο, στην τελική φάση της προεκλογικής περιόδου, η εκστρατεία του Fidesz του Βίκτορ Όρμπαν έδωσε έμφαση στην Ουκρανία και στον πρόεδρό της Βολοντίμιρ Ζελένσκι, παρουσιάζοντας τον ως απειλή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ουγγαρίας.

Μέσα από αφίσες και μηνύματα επιχειρήθηκε να καλλιεργηθεί η εικόνα ότι ο Όρμπαν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας, όμως η στρατηγική αυτή δεν φαίνεται να έπεισε μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων, οι οποίοι αντιλήφθηκαν ότι η έμφαση σε εξωτερικούς κινδύνους υποκαθιστούσε την αντιμετώπιση εσωτερικών προβλημάτων.

Αντίθετα, η αντιπολίτευση υπό τον Πέτερ Μάγιαρ αξιοποίησε τη δυσαρέσκεια, δίνοντας βάρος σε ζητήματα καθημερινότητας και αποφεύγοντας την έντονη ιδεολογική πόλωση.

Η στροφή προς τον Μάγιαρ

Ακόμη και ψηφοφόροι που δεν ταυτίζονται πλήρως με τον Πέτερ Μάγιαρ ή το κόμμα Tisza φαίνεται να τον είδαν ως την πιο ρεαλιστική επιλογή για πολιτική αλλαγή. Σύμφωνα με αναλυτές, η ήττα του Βίκτορ Όρμπαν δεν οφείλεται απαραίτητα σε ενθουσιώδη στήριξη της αντιπολίτευσης, αλλά κυρίως σε σταδιακή κόπωση απέναντι σε μια μακροχρόνια διακυβέρνηση.

Η περίπτωση της Ουγγαρίας, όπως σημειώνει το CNN, δείχνει ότι ο λαϊκισμός μπορεί να είναι αποτελεσματικός στην κατάκτηση και διατήρηση της εξουσίας, αλλά δυσκολεύεται να προσαρμοστεί όταν εξαντληθούν τα αφηγήματα που τον στηρίζουν.

Παρότι ο Όρμπαν κυριάρχησε πολιτικά για χρόνια, η φθορά της διακυβέρνησής του αναδεικνύει τα όρια ανάμεσα στη ρητορική και την πραγματικότητα, ειδικά όταν τα καθημερινά προβλήματα των πολιτών δεν καλύπτονται επαρκώς από το κυρίαρχο αφήγημα. Για τους αναλυτές, η αλλαγή στην Ουγγαρία αποτελεί ένδειξη ότι ακόμη και παγιωμένα πολιτικά συστήματα μπορούν να ανατραπούν, αν και το κατά πόσο αυτό συνιστά μόνιμη μετατόπιση παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

Ουγγαρία: Τέλος εποχής για τον Όρμπαν μετά από 16 χρόνια – Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι από τη νίκη του Μαγιάρ

Η 16ετής κυριαρχία του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία έλαβε τέλος, με τον ίδιο να παραδέχεται την ήττα του στις εκλογές από τον αντίπαλό του Πέτερ Μάγιαρ. Ο τελευταίος εξασφάλισε 138 έδρες στο κοινοβούλιο των 199 εδρών, αποκτώντας ευρεία κοινοβουλευτική πλειοψηφία που του δίνει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις.

Λίγες ώρες μετά το εκλογικό αποτέλεσμα, το Politico επιχειρεί να καταγράψει τους κερδισμένους και τους χαμένους από την ιστορική πολιτική ανατροπή στην Ουγγαρία.

Οι κερδισμένοι

Σύμφωνα με το Politico, κερδισμένοι είναι οι ηγέτες της ΕΕ Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Αντόνιο Κόστα.

«Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μπορούν πλέον να αποχαιρετήσουν έναν από τους πιο ανυποχώρητους ηγέτες της ΕΕ, ο οποίος χρησιμοποιούσε το βέτο του σε κρίσιμες αποφάσεις των Βρυξελλών, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία» γράφει το Politico.

ο Βίκτορ Όρμπαν υπήρξε από τους πιο έντονους επικριτές των Βρυξελλών, ενισχύοντας τον ευρωσκεπτικισμό, αμφισβητώντας το κράτος δικαίου στο εσωτερικό και αντιστεκόμενος επανειλημμένα στη νομοθεσία της ΕΕ.

Στους κερδισμένους συγκαταλέγονται εν μέρει και οι Ουκρανοί, καθώς ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας είχε ασκήσει βέτο σε δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, το οποίο είχε συμφωνηθεί από τους ευρωπαίους ηγέτες τον Δεκέμβριο του 2025, με το Κίεβο να χρειάζεται τη χρηματοδότηση για τη συνέχιση της άμυνας απέναντι στη ρωσική εισβολή.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι συνεχάρη τον νέο πρωθυπουργό, δηλώνοντας ότι η Ουκρανία επιδιώκει καλές σχέσεις και είναι έτοιμη για συνεργασία. Ωστόσο, ο νέος Ούγγρος ηγέτης έχει ταχθεί κατά της αποστολής ουγγρικών όπλων ή χρημάτων στην Ουκρανία, καθώς και κατά της ταχείας ένταξής της στην ΕΕ.

Κερδισμένοι από το εκλογικό αποτέλεσμα στην Ουγγαρία εμφανίζονται και οι νέοι, καθώς πριν από τις εκλογές τα 2/3 των Ούγγρων κάτω των 30 ετών τάσσονταν υπέρ της αποχώρησης του Βίκτορ Όρμπαν. Ενδεικτικό είναι ότι στους πανηγυρισμούς στους δρόμους της Βουδαπέστης μετά τη νίκη του Πέτερ Μάγιαρ κυριάρχησαν οι νέοι, αρκετοί από τους οποίους δήλωναν πως θα εγκατέλειπαν τη χώρα σε περίπτωση επανεκλογής του Όρμπαν.

Στους κερδισμένους συγκαταλέγονται και οι δημοσιογράφοι, οι οποίοι επί κυβέρνησης Όρμπαν αντιμετώπιζαν σημαντικές πιέσεις, καθώς, σύμφωνα με το δημοσίευμα, περίπου το 80% των μέσων ενημέρωσης βρισκόταν υπό έλεγχο.

Όφελος αναμένεται να έχουν και οι γιατροί, καθώς ο νέος πρωθυπουργός έχει δεσμευτεί για αύξηση των δημόσιων δαπανών στην υγεία κατά περίπου 1 δισ. ευρώ ετησίως.

Οι χαμένοι

Μεγάλοι χαμένοι, σύμφωνα με το Politico, εμφανίζονται οι Ντόναλντ Τραμπ και Τζέι Ντι Βανς, καθώς ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ είχε επισκεφθεί τη Βουδαπέστη για να στηρίξει τον Βίκτορ Όρμπαν, ενώ ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ τον είχε επανειλημμένα υποστηρίξει. Η ήττα του Όρμπαν θεωρείται πλήγμα για τον Λευκό Οίκο, που χάνει έναν βασικό σύμμαχο στην Ευρώπη.

Στους χαμένους συγκαταλέγονται επίσης επιχειρηματίες και think tanks που είχαν στηρίξει το κόμμα Fidesz, καθώς ενδέχεται να χάσουν χρηματοδοτήσεις και προνομιακή πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια. Ο νέος πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ είχε προεκλογικά εξαγγείλει μηχανισμό για την ανάκτηση δημόσιου πλούτου και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Παράλληλα, πλήγμα θεωρείται και για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς η Ουγγαρία διατηρούσε στενές σχέσεις με τη Ρωσία, ακόμη και σε επίπεδο ανταλλαγής κρίσιμων πληροφοριών.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με το Politico, αποδυναμώνει και την ευρωπαϊκή ακροδεξιά, επηρεάζοντας κόμματα όπως της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία και του Βόξ στην Ισπανία, ενώ περιορίζει και έναν βασικό σύμμαχο στις διαπραγματεύσεις των Βρυξελλών για την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι.

Ποιος είναι ο Πέτερ Μάγιαρ

Ο μεγάλος νικητής των εκλογών είναι ο Πέτερ Μάγιαρ, επικεφαλής του κόμματος Tisza και πρώην διπλωμάτης με νομικές σπουδές, ο οποίος βρέθηκε στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια.

Η πολιτική του πορεία συνδέθηκε με την παραίτηση της συζύγου του, Γιούντιτ Βάργκα, από το υπουργείο Δικαιοσύνης, γεγονός που τον οδήγησε στη δημιουργία του κόμματος Tisza, το οποίο κατέγραψε 30% στις ευρωεκλογές του 2024 και πλέον διεκδικεί την πρωθυπουργία.

Κατά την προεκλογική περίοδο, ο Μάγιαρ επέλεξε να μην συνεργαστεί με τα παραδοσιακά κόμματα της αντιπολίτευσης, επιχειρώντας να ενώσει τον χώρο σε ένα ενιαίο πολιτικό κίνημα με αυστηρό έλεγχο της επικοινωνίας του.

Η νίκη του έγινε δεκτή θετικά από τις Βρυξέλλες, καθώς έχει δεσμευτεί για πιο φιλοευρωπαϊκή πορεία της Ουγγαρίας, τερματισμό της εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια και αποκατάσταση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και των μέσων ενημέρωσης, καθώς και για την αποδέσμευση ευρωπαϊκών κονδυλίων που είχαν «παγώσει».

Στο ζήτημα της Ουκρανίας, αποφεύγει τη ρητορική σύγκρουσης, αλλά τάσσεται κατά της ταχείας ένταξης της χώρας στην ΕΕ και της αποστολής όπλων.