Το επιχείρημα ότι ο πόλεμος μεταξύ Ιράν και Ισραήλ θα καταλήξει στο Φορντό είναι άκαιρο, όπως και παραπλανητικό.

Ας υποθέσουμε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αποφασίσει να στείλει αμερικανικά εναέρια μέσα για να καταστρέψουν την υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση που είναι βαθιά θαμμένη κάτω από το έδαφος. Και μετά, τι; Πώς θα πράξουν οι ΗΠΑ και πώς θα αντιδράσει το Ιράν; Δεδομένης της βαθιάς ανησυχίας του Τραμπ για οποιαδήποτε αόριστη εμπλοκή στη Μέση Ανατολή, πιθανότατα θα βάλει τέλος, θα αποσύρει τα βομβαρδιστικά αεροσκάφη και θα ανακηρύξει τη νίκη.

Αμφιβολίες

Θα επιλυόταν, όμως, έτσι πραγματικά το πρόβλημα; Πολύ αμφιβάλλω. Σε περίπτωση επίθεσης, το Ιράν έχει ορκιστεί να προβεί σε αντίποινα εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, κάτι που θα ήταν πολύ πιο εύκολο δεδομένης της γεωγραφικής εγγύτητας των αμερικανικών βάσεων στον Περσικό Κόλπο. Σημαντικός λόγος για τον οποίο το Ιράν αποδεικνύεται λιγότερο αποτελεσματικό στις επιθέσεις του κατά του Ισραήλ είναι η απόσταση, εκτός από την έλλειψη σύγχρονης αεροπορικής δύναμης.

Αν οι Ιρανοί αρχίσουν να πλήττουν στόχους, κάτι που σίγουρα θα συμβεί, τότε οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να απαντήσουν με καταστροφική δύναμη και πιθανώς να επιδιώξουν τον αποκεφαλισμό της ηγεσίας της Τεχεράνης, που ξεκίνησε με την εξόντωση του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Σε μια τέτοια ανταλλαγή χτυπημάτων, οι αμερικανικές απώλειες θα είναι αναπόφευκτες, αν και πιθανώς μειωμένες, επειδή η Κεντρική Στρατιωτική Διοίκηση των ΗΠΑ βρίσκεται σε υψηλή επιφυλακή και ο Τραμπ διέταξε την εκκένωση μεγάλου αριθμού αμερικανικού προσωπικού από την περιοχή. Σε πλήρη αντίθεση, οι απώλειες που θα υποστεί το Ιράν θα είναι ασύγκριτα υψηλότερες.

Ο Παχλεβί

Πάντως, αν κάποιος πιστεύει ότι ο Ρεζά Παχλεβί, ο μεγαλύτερος γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, θα γίνει ευπρόσδεκτος από τους Ιρανούς σε περίπτωση αλλαγής καθεστώτος, ας με χαρακτηρίσει σκεπτικιστή. Στο σενάριο ενός άμεσου πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που θα οδηγούσε σε ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος θα ήταν προς το συμφέρον της Ουάσιγκτον να υπάρξει ένα πολιτικό κενό και πιθανότατα ένα κενό ασφαλείας στην ασιατική χώρα των 90 και πλέον εκατομμυρίων ανθρώπων με τις πολλαπλές εθνότητες; Η ειλικρινής απάντηση είναι «όχι», επειδή έχουμε δει τι συνέβη κατά το παρελθόν σε Ιράκ και Αφγανιστάν.

Ο Τσαλαμπί

Δεν έχουμε ιδέα πόσο δημοφιλής είναι ο Παχλεβί στη χώρα του, αν και κάποιος θα πίστευε ότι ο ιρανικός λαός αξίζει κάτι καλύτερο από μια ανακυκλωμένη ηγεσία. Ο Παχλεβί μοιάζει να μιλάει λογικά και παρουσιάζεται ως σωτήρας, όμως η περίπτωσή του θυμίζει τον Αχμάντ Τσαλαμπί, τον Ιρακινό πολιτικό που, από την εξορία, βοήθησε να πειστούν οι ΗΠΑ να εισβάλουν στο Ιράκ το 2003, όμως στη συνέχεια απέτυχε να κερδίσει την εξουσία, καθώς η χώρα του καταστράφηκε από τη θρησκευτική βία.

ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ

Μεγάλο στοίχημα ο πολιτικός ανασχεδιασμός

Υπάρχει ένας λόγος για τον οποίο οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να ανατρέψουν τον Σαντάμ Χουσεΐν μετά την Καταιγίδα της Ερήμου το 1990-91, ένα μάθημα το οποίο αγνόησε σαφώς ο Τζορτζ Μπους 22 χρόνια αργότερα. Η Ουάσιγκτον μπορεί να σκέφτεται μια παρόμοια απόφαση σήμερα. Αν ο Τραμπ καταστρέψει το Φορντό, θα πρέπει να φτάσει μέχρι τέλους και να δημιουργήσει μια ευκαιρία για πολιτικό ανασχεδιασμό του Ιράν, διότι αν δεν εξαλείψει το καθεστώς, η Τεχεράνη πιθανότατα θα συνεχίσει τις πυρηνικές δραστηριότητες και τις επεκτατικές πολιτικές της σε όλη την περιοχή και ο κίνδυνος του μπούμερανγκ είναι υψηλός.

Ας είμαστε ξεκάθαροι: Ουδείς μιλά για την αποστολή χιλιάδων αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράν με στόχο να ανατραπεί το θεοκρατικό καθεστώς και να αντικατασταθεί από ηγεσία πιο φιλική προς τις ΗΠΑ. Αυτό αποκλείεται. Ομως, η πραγματικότητα είναι ότι αν ο Τραμπ προχωρήσει στον αποκεφαλισμό της ηγεσίας, με κάτι θα πρέπει να την αντικαταστήσει, ανεξάρτητα από το αν οι ΗΠΑ εμπλακούν ή όχι.

Παγιδευμένοι

Ο ιρανικός λαός βρίσκεται παγιδευμένος μεταξύ σφύρας και άκμονος. Αν ο Τραμπ βομβαρδίσει, αλλά δεν εξαλείψει την ηγεσία της Τεχεράνης, οι Ιρανοί θα αντιμετωπίσουν πιθανώς μία ακόμα πιο καταπιεστική κυβέρνηση, η οποία μελλοντικά ίσως βρει κάποιον τρόπο ώστε να επαναλάβει τις πυρηνικές δραστηριότητες και τις επεκτατικές πολιτικές της σε όλη την περιοχή.

Ετσι, το μόνο που θα έκανε ο Τραμπ θα ήταν να κερδίσει χρόνο. Αν ο Τραμπ βομβαρδίσει, εξουδετερώσει το καθεστώς, αλλά δεν εμπλακεί στην επόμενη μέρα του Ιράν (δεν είμαι σίγουρος πώς, για να είμαι ειλικρινής), οι Ιρανοί θα πρέπει να ανοικοδομήσουν μία χώρα που δεν θα διαθέτει διακυβέρνηση και οικονομική υποδομή ανεξάρτητη από το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης.

Η ανοικοδόμηση του Ιράν βάσει νέων πολιτικών αρχών θα σήμαινε την καταστροφή του Wilayat Al Faqih, του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης και των υποστηρικτών του, κάτι που δεν θα είναι αναίμακτο. Οπως πάντα σε καταστάσεις πολέμου, οι αθώοι είναι αυτοί που υποφέρουν περισσότερο. Ο ιρανικός λαός δεν αποτελεί εξαίρεση σε αυτή την τρέχουσα δύσκολη κατάσταση και αυτό είναι κάτι πολύ πέρα από το Φορντό.