Μόκεν, οι «τσιγγάνοι της θάλασσας»: Ο ασιατικός λαός που περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του κοντά και μέσα στο νερό

Οι «τσιγγάνοι της θάλασσας», γνωστοί και ως «Μόκεν» ή «τσάο λέι» (στα ταϊλανδέζικα, «άνθρωποι της θάλασσας») αποτελούν έναν λαό ημι-νομαδικό, κυνηγών και τροφοσυλλεκτών, ο τρόπος ζωής του οποίου βρίσκεται σε πλήρη εναρμονισμό και άμεση εξάρτηση από τη θάλασσα.

Από μικρά παιδιά, οι Μόκεν μαθαίνουν να κολυμπούν, να καταδύονται και να ψαρεύουν με απλοϊκά εργαλεία, όπως οι λόγχες από πέτρα, ή ακόμη  και τα ίδια τους τα χέρια.

Τα σπίτια των Μόκεν- τουλάχιστον μέχρι προσφάτως- αποτελούσαν ουσιαστικά βάρκες με ειδικά προστατευτικά σκέπαστρα, από τις οποίες οι Μόκεν καταδύονταν απευθείας στο νερό, σχεδόν με το που άνοιγαν τα μάτια τους κάθε πρωί.

Άλλοι Μόκεν ζούσαν σε πλωτές κατοικίες, οι οποίες στέκονταν πάνω από το νερό με τη βοήθεια πασσάλων.

Αυτός ο τρόπος διαβίωσης φαίνεται πως «πέρασε» στο DNA των «τσιγγάνων της θάλασσας», καθιστώντας τους κάτι σαν «ανθρώπινα αμφίβια»: Μελέτες έδειξαν πως οι Μόκεν μπορούν να κρατήσουν την ανάσα τους κάτω από το νερό για διαστήματα μεγαλύτερα από ό,τι ο μέσος άνθρωπος, φθάνοντας, κατά μέσο όρο, τα 3 λεπτά ανά βουτιά.

Επιπλέον, η υποβρύχια όραση των Μόκεν είναι πολύ οξύτερη από αυτήν των υπολοίπων ανθρώπων, προσομοιάζοντας περισσότερο στην όραση αμφίβιων πτηνών και βατράχων: Οι Μόκεν, οι οποίοι καταδύονται με ανοιχτά τα μάτια από παιδιά, μπορούν να δουν πολύ καλύτερα τι συμβαίνει στο βυθό της θάλασσας, χωρίς μάλιστα τα μάτια τους να ερεθίζονται ή να κοκκινίζουν.

Σε πείραμα που διεξήχθη από μια Σουηδή επιστήμονα, την Άννα Γκίσλεν, παιδιά με ευρωπαϊκή καταγωγή διδάχθηκαν επίσης να βουτούν στη θάλασσα με ανοιχτά τα μάτια, από μικρή ηλικία.

Οι επιδόσεις τους συγκρίθηκαν στην συνέχεια με αυτές των παιδιών Μόκεν και, παρόλο που τα παιδιά από την Ευρώπη είχαν πράγματι αποκτήσει αυξημένες ικανότητες υποβρύχιας όρασης, σε σχέση με άλλους Ευρωπαίους συνομηλίκους τους, η οξύτητα της όρασής τους και η γενικότερη αντοχή των ματιών τους κάτω από το νερό ήταν πολύ κατώτερες, σε σχέση με των παιδιών Μόκεν.

Το γεγονός αυτό απέδειξε ότι ο τρόπος ζωής των Μόκεν δεν τους εκπαιδεύει απλά, ώστε να είναι τόσο τέλεια εναρμονισμένοι με την θάλασσα, αλλά, σε βάθος χρόνου, έχει επηρεάσει τον οργανισμό τους ώστε αυτός να προσαρμοστεί και γενετικά στην υποβρύχια ζωή.

Μάλιστα, μαρτυρίες θέλουν τους Μόκεν, που παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός της θάλασσας, να εμφανίζουν συμπτώματα όπως η…ναυτία και οι ζαλάδες, και να συνέρχονται μόνον αφότου κολυμπήσουν ξανά!

Οι «τσιγγάνοι της θάλασσας» και ο ιδιαίτερος τρόπος ζωής τους, δυστυχώς απειλούνται τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά το τσουνάμι του 2005, μετά το οποίο εξαναγκάστηκαν να ζήσουν στην στεριά, με οδηγία της Ταϊλανδικής κυβέρνησης.

Παρόλο που η γνώση τους και η καλή αίσθηση της θάλασσας τους βοήθησαν στο να επιβιώσουν σε μεγάλο ποσοστό τους από το τσουνάμι, οι θαλάσσιες κατοικίες τους κυρίως δε γλίτωσαν από την καταστροφή, με τους περισσότερους να ζουν πλέον σε καλύβες στην ακτογραμμή της Ταϊλάνδης.

Οι Μόκεν, οι οποίοι την σήμερον εποχή δεν ξεπερνούν τους 3.000 σε πληθυσμό, μιλούν, εκτός από τα ταϊλανδέζικα και τη δική τους γλώσσα, η οποία επιβιώνει ακόμα, με κίνδυνο, ωστόσο, να εκλείψει σταδιακά.

Έχοντας προσαρμοστεί εν μέρει σε έναν πιο σύγχρονο, συμβατικό τρόπο ζωής, οι Μόκεν κατάφεραν να τελευταία χρόνια να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους και να απολαμβάνουν κέρδη ακόμη και από τον τουρισμό, ο οποίος αποτελεί σημαντικό κλάδο της οικονομίας των περιοχών όπου κατοικούν.

Η πανδημία του κορωνοϊού και το πλήγμα που αυτή επέφερε για τον τουρισμό επηρέασε και τους Μόκεν, ωστόσο όχι δραματικά.

Έχοντας επιβιώσει για έτη επί ετών, βασιζόμενοι στη φύση και στις παραδοσιακές τους πρακτικές,  καταφέρνουν να τα βγάλουν εύκολα πέρα, παρά τις δυσκολίες.

«Εφόσον έχουμε και λίγο ρύζι, μπορούμε να βρούμε ό,τι άλλο χρειαζόμαστε για να ζήσουμε στη θάλασσα», λέει ο 35χρονος «τσιγγάνος της θάλασσας», Χουκ Κλαθαλάι.

Παρόλο που το κυνήγι και το ψάρεμα απαγορεύονται στις περιοχές όπου ζουν οι Μόκεν, οι αρχές τους έχουν επιτρέψει να συνεχίζουν να τα εξασκούν, υπό την προϋπόθεση ότι θα χρησιμοποιούν μόνο παραδοσιακές μεθόδους και εργαλεία.

Η πανδημία και οι συνέπειές της, ωστόσο, έχουν κάνει τους Μόκεν να νοσταλγήσουν τον παλιό τους τρόπο ζωής, στην ατόφια του μορφή.

«Πολλοί μου έχουν πει ότι θέλουν να ξαναζήσουν στις βάρκες, στην μέση του ωκεανού», λέει ο Χουκ, ο οποίος πρόσφατα μετακόμισε σε μια πλωτή κατοικία, την οποία κατασκεύασε ο ίδιος.

«Θέλουν να είναι ελεύθεροι, όπως εγώ», συμπληρώνει.

Ο αδερφός του Χουκ, ο Νγκοέι Κλαθαλάι, είναι ο επικεφαλής του χωριού τους, το οποίο αριθμεί 315 κατοίκους, όλοι εκ των οποίων φέρουν το ίδιο επώνυμο.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους του CNN, ο Νγκοέι σχολιάζει πως τα τελευταία χρόνια, λόγω του τουρισμού, οι συγχωριανοί του επωφελήθηκαν από τους σχεδόν 100 επισκέπτες που δέχονταν ημερησίως, στους οποίους πουλούσαν αναμνηστικά και τους ταξίδευαν με βάρκες στα νερά της περιοχής.

Ο κορωνοϊός απέκλεισε τους τουρίστες από την πρόσβαση στο χωριό των Μόκεν, ωστόσο οι ίδιοι δεν απελπίζονται.

Όπως λέει ο Νγκοέι, «Από όταν ξέσπασε ο κορωνοϊός, το εισόδημά μας μειώθηκε. Κατά τη γνώμη μου, όχι ιδιαίτερα. Δεν έχουμε απελπιστεί, ούτε πεινάμε».

«Συνεχίζουμε να επιβιώνουμε, από μέρα σε μέρα. Εάν ξεμείνουμε από τροφή, αναζητούμε νέα την επόμενη ημέρα. ΄Έτσι και αλλιώς, ψυγεία δεν έχουμε!»

«Για πολλά χρόνια δεν εξαρτιόμασταν από τον τουρισμό. Τον τουρισμό τον είχαμε τα τελευταία μόνο χρόνια, αλλά την θάλασσα την είχαμε και θα την έχουμε για πάντα».

ΠΗΓΗ: CNN 

Ακολούθησε το eleftherostypos.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις

Ειδήσεις σήμερα

• Θανατική ποινή στην Ελλάδα: Οι καταδίκες «Εις θάνατον» που δεν εκτελέστηκαν
• «Ποτέ την Κυριακή»: Παραλίγο να καταλήξει στην χωματερή το Όσκαρ
• Kουρείς ως οδοντίατροι και παθολόγοι…
• Εργα και ημέρες του κυρ Γιάννη του Σάμιου: Ο …ιδιοκτήτης όλων των σπιτιών της Αθήνας
• Λιγόρτυνος: Η κατάρα ξαναχτύπησε το χωριό της Κρήτης – Η γκρεμισμένη εκκλησία και ο θρύλος που την ακολουθεί
• Έλληνας του Άουσβιτς θυμάται την πιο «μαύρη σελίδα» στην παγκόσμια ιστορία [βίντεο]
• Αντώνης Κουρκουρίκης: Ο σοφέρ των διάσημων αποκαλύπτει τα πάντα – Για 50 χρόνια μετέφερε VIPs, πρίγκιπες και σταρ με τη λιμουζίνα του [εικόνες]