Οδύσσεια: «Φωτιές» ανάβει η μαύρη Ωραία Ελένη του Νόλαν – Τα 10+1 κάστινγκ που δίχασαν

«Η Ωραία Ελένη χαρακτηρίζεται από τον Όμηρο λευκολένος, που θα πει στα νέα ελληνικά αυτός που έχει λευκά μπράτσα, βραχίονες άρα πώς γίνεται σύμφωνα με τον Όμηρο να είναι λευκολένος η Ελένη και να είναι μαύρη; δεν γίνεται!», είπε ο συγγραφέας και ιστορικός, Ήρκος Αποστολίδης. Πρώτος το θέμα άνοιξε ο Ίλον Μάσκ που κατηγορεί τον Νόλαν ότι προσβάλει βάναυσα τους Έλληνες και ατιμάζει τον τάφο του Ομήρου. Ακολούθησαν χιλιάδες σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η «Οδύσσεια» με πρωταγωνιστή τον Ματ Ντέιμον στον ρόλο του Οδυσσέα θα κυκλοφορήσει στις αμερικάνικες κινηματογραφικές αίθουσες στις 17 Ιουλίου.

Πριν από την «Οδύσσεια» του Νόλαν: 10 + 1 κάστινγκ που άναψαν… φωτιές

Μία τεράστια αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει τις τελευταίες ημέρες στο διαδίκτυο, με επίκεντρο την ταινία «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν και την πιθανή επιλογή μίας μαύρης ηθοποιού για τον ρόλο της Ωραίας Ελένης. Η πρώτη αναταραχή προέκυψε, όταν ακούστηκε πως η ηθοποιός θα παίξει τη θεά Αθηνά· όμως η νέα φήμη, που την θέλει να υποδύεται την Ωραία Ελένη, έριξε περισσότερο «λάδι» στη φωτιά από οποιαδήποτε άλλη.

Η Λουπίτα Νιόνγκο υποδύεται την Ωραία Ελένη στην ταινία Οδύσσεια που θα δούμε τον Ιούλιο. Πριν από αυτή, την Ωραία Ελένη είχε ερμηνεύσει η Ντάιαν Κρούγκερ.

Οι πολέμιοι της συγκεκριμένης επιλογής θεωρούν (τουλάχιστον) ανορθόδοξο το να ερμηνεύσει την Ωραία Ελένη μία μαύρη ηθοποιός. Κάποιοι, επικαλούνται τον Όμηρο, ο οποίος χαρακτηρίζει την Ελένη «λευκώλενο», δηλαδή «λευκοχέρα». Στο αντίπαλο… στρατόπεδο βρίσκονται σχολιαστές οι οποίοι θεωρούν πως, καθώς η Οδύσσεια πρόκειται για μυθολογία – μυθοπλασία, ο καθένας μπορεί να φαντάζεται την Ωραία Ελένη όπως θέλει: Μαύρη, Ασιάτισσα, μελαχρινή, ξανθιά…

Σε κάθε περίπτωση, η συγκεκριμένη διαμάχη δεν αποτελεί κάτι το πρωτοφανές. Στο παρελθόν, αρκετοί σκηνοθέτες είχαν προκαλέσει αναστάτωση, επιλέγοντας ηθοποιούς με…λάθος χρώμα.

Paramount

Στην θέση της Νιόγκο βρέθηκε το 2017 η πασίγνωστη ηθοποιός Σκάρλετ Γιόχανσον, όταν επελέγη για να πρωταγωνιστήσει στην ταινία «Το Φάντασμα στο Κέλυφος» («Ghost in the Shell»), που επρόκειτο για την live-action διασκευή ενός ιαπωνικού κόμικ μάνγκα. Η πρωταγωνίστρια του κόμικ είναι Γιαπωνέζα και, καθώς η Γιόχανσον δεν είναι, υπήρξαν αντιδράσεις, με αποκορύφωμα την συλλογή υπογραφών για να αποσυρθεί η σταρ από τον ρόλο.

Η ενέργεια αυτή δεν έπιασε τόπο και η Γιόχανσον παρέμεινε πρωταγωνίστρια, δηλώνοντας τότε, στο περιοδικό Marie Claire: «Η πολυμορφία είναι σημαντική στο Χόλιγουντ και δεν θα ήθελα ποτέ να νιώσω ότι υποδύομαι έναν χαρακτήρα που είναι προσβλητικός. Πιστεύω όμως ότι το να έχεις μια ταινία με γυναίκα πρωταγωνίστρια είναι μια πολύ σπάνια ευκαιρία».

Ακριβώς την επόμενη χρονιά, η Γιόχανσον εκλήθη να ερμηνεύσει έναν τρανς χαρακτήρα στην ταινία «Rub & Tug», προκαλώντας εκ νέου αντιδράσεις. Τελικά, αποχώρησε από την ταινία, δηλώνοντας αργότερα: «Ως ηθοποιός, θα πρέπει να μου επιτρέπεται να υποδύομαι οποιονδήποτε άνθρωπο, οποιοδήποτε δέντρο ή οποιοδήποτε ζώο, γιατί αυτή είναι η δουλειά μου και οι απαιτήσεις της δουλειάς μου».

Columbia Pictures

Παρόμοια κατακραυγή είχε δεχτεί και η Έμμα Στόουν, εξαιτίας της ταινίας «Αλόχα» (2015), όπου έπαιζε μία γυναίκα με καταγωγή…κατά ένα τέταρτο από την Κίνα και κατά ένα τέταρτο από τη Χαβάη. Οι αντιδράσεις είχαν σε μεγάλο βαθμό να κάνουν με το γεγονός πως, αν και η ταινία ήταν μία ανάλαφρη ρομαντική κομεντί, ο χαρακτήρας βασιζόταν σε αληθινό πρόσωπο.

Columbia Pictures

Μεγάλος σάλος είχε ξεσπάσει με το κάστινγκ της θρυλικής ταινίας «Ταξιτζής» του Μάρτιν Σκορσέζε. Οι αντιρρήσεις δεν αφορούσαν τη φυλετική καταγωγή κάποιου ηθοποιού, αλλά την ηλικία της Τζόντι Φόστερ. Η Φόστερ ήταν μόλις 12 ετών όταν υποδύθηκε μία έφηβη που το είχε σκάσει από το σπίτι και εκδιδόταν, έχοντας καταλήξει στα χέρια ενός προαγωγού. Πέρα από τις αντιδράσεις του κοινού, οι παραγωγοί της εταιρείας δυσκολεύτηκαν να πάρουν έγκριση κι από επίσημους φορείς για το κάστινγκ αυτό. Τελικά, η Φόστερ παρέμεινε στον ρόλο, αλλά η 18χρονη αδελφή της την αντικατέστησε σε όλες τις ακατάλληλες σκηνές.

Disney

Το 2013, ο Τζόνι Ντεπ, υποδυόμενος τον Ινδιάνο «Τόντο»  στην ταινία «Ο Μοναχικός Καβαλάρης» προκάλεσε επίσης δυσαρέσκεια σε μερίδα του κοινού, που θεωρούσε πως ο ρόλος θα έπρεπε να είχε δοθεί σε ιθαγενή ηθοποιό.  «Από τότε που υπάρχει ο κινηματογράφος, οι ιθαγενείς Αμερικανοί έχουν υποστεί πολύ κακή μεταχείριση από το Χόλιγουντ», δήλωσε ο Ντεπ, απαντώντας στα σχόλια. «Αυτό που ήθελα να κάνω ήταν να υποδυθώ τον Τόντο ως  έναν πολεμιστή με ακεραιότητα και αξιοπρέπεια. Είναι η μικρή μου συμβολή στην προσπάθεια να διορθώσω τα λάθη του παρελθόντος». Μάλιστα, ο ηθοποιός ισχυρίστηκε ότι κατάγεται μερικώς από τη φυλή Τσερόκι.

Disney

Παρόμοια σχόλια είχε προκαλέσει και το κάστινγκ του Τζέικ Τζίλενχολ ως «Πρίγκιπα της Περσίας», στην ομώνυμη ταινία του 2010. «Αυτός ο ρόλος έπρεπε να δοθεί σε κάποιον Πέρση. Δεν είναι μόνο προσβλητικό για τους Πέρσες, αλλά και για τους λευκούς – σαν να λέμε ότι οι λευκοί δεν μπορούν να απολαύσουν ταινίες, όπου ο πρωταγωνιστής δεν είναι λευκός», είχε δηλώσει τότε ο Πακιστανικής καταγωγής σκηνοθέτης Τζεχαντζέμπ Νταρ.

YouTube

Μεγάλη δυσαρέσκεια προέκυψε, επίσης, όταν η Ζόι Σαλντάνα υποδύθηκε τη θρυλική μουσικό Νίνα Σιμόν στην αυτοβιογραφική ταινία «Νίνα» του 2016. Για τις ανάγκες του ρόλου, η Σαλντάνα, με καταγωγή από τον Άγιο Δομίνικο, είχε φορέσει μία προσθετική μύτη και σκουρύνει το δέρμα της, προκαλώντας οργή στους θαυμαστές της Σιμόν. Το γεγονός πως δεν ήξερε να τραγουδάει δεν τη βοήθησε: Ακόμα και οι διαχειριστές της κληρονομιάς της Νίνα Σιμόν αντέδρασαν δριμύτατα στο κάστινγκ της Σαλντάνα. Όταν η ηθοποιός μοιράστηκε στο Twitter μία ατάκα από τον ρόλο της, της απάντησαν: «Ωραία τα λες, αλλά σε παρακαλούμε, μην ξαναπιάσεις τη Νίνα στο στόμα σου». Η Σαλντάνα δήλωσε αργότερα μετανιωμένη που δέχτηκε τον ρόλο.

Paramount

Η Αντζελίνα Τζολί έμελλε και αυτή να προκαλέσει αντίστοιχη διαμάχη, όταν υποδύθηκε την Μαριάν Περλ, μία πραγματική γυναίκα με εν μέρει κουβανική καταγωγή στην ταινία «Μία γενναία καρδιά» (2007). Κάποιοι κατηγόρησαν τους δημιουργούς ότι προσπάθησαν να κάνουν την Τζολί να δείχνει Αφρικανή, λόγω του χτενίσματός της. «Γιατί δεν έπαιρναν απλώς μία ηθοποιό που να μοιάζει στην Μαριάν Περλ;», αναρωτιόντουσαν.

Reddit

Το να αλλάζει η… φυλή των ηθοποιών με λίγο μακιγιάζ ή μία περούκα ήταν πολύ πιο συνηθισμένο στο παλιό Χόλιγουντ, όπου πολύ πιο έντονη ήταν και η ρατσιστική απεικόνιση των μειονοτήτων. Ακόμη και με αυτό ως δεδομένο, μία ερμηνεία που έχει μείνει στην ιστορία για την παραδοξότητά της ήταν αυτή του Τζον Γουέιν ως… Τζένγκις Χαν, στην ταινία «Ο Κατακτητής» του 1956.

Πριν από κάποια χρόνια η Disney ανακοίνωσε πως την νέα Άριελ στην επερχόμενη real life διασκευή της «Μικρής Γοργόνας» θα υποδυθεί η Χάλι Μπέιλι, μια επιλογή που είχε διχάσει τους φανς της κλασικής ταινίας κινουμένων σχεδίων. Κάποιοι διαφώνησαν κάθετα λόγω του χρώματος και άλλοι να επικρότησαν την επιλογή.

Να σημειωθεί πως η Disney είχε δεχθεί έντονες επικρίσεις επειδή εμφάνισε ως λευκή την πριγκίπισσα Τιάνα στο «Wreck It Ralph 2» και χρειάστηκε να ξανακάνει αρκετές σκηνές από την αρχή μόλις μερικούς μήνες πριν την προβολή της ταινίας κινουμένων σχεδίων στις αίθουσες.