Τζέιμς Μπάροους: Ο «γητευτής των ηθοποιών»

Ακόμα κι αν δεν τον ξέρει κανείς με το όνομά του, σίγουρα γνωρίζει κάποια από τις τεράστιες επιτυχίες του, από το «Cheers» μέχρι «Τα Φιλαράκια». Αυτό σημαίνει πως, τουλάχιστον, θα συνεχίσει να ζει μέσα από το γέλιο μας… Το όνομα του Τζέιμς Μπάροους («Τζίμι» για τους τυχερούς συνεργάτες και φίλους του) το έμαθα όταν τον διδάχθηκα στο πανεπιστήμιο. Ναι, τόσο εμβληματικός είναι ο τρόπος που προσέγγιζε την κωμωδία, που κατέληξε να διαμορφώσει το αρχέτυπο του αμερικανικού sitcom, όπως το ξέρουμε έως σήμερα.

Ο Τζέιμς Μπάροους με το καστ από τη σειρά «Τα Φιλαράκια».   

Με περισσότερα από 1.000 επεισόδια στο ενεργητικό του και 11 βραβεία Emmy, ο Μπάροους είναι ο αόρατος πρωταγωνιστής πίσω από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της μικρής οθόνης: «Taxi», «Cheers», «Frasier», «Will & Grace», «Mike & Molly», «The Big Bang Theory» και, ασφαλώς, «Τα Φιλαράκια». Οταν ρωτήθηκε τι τον τράβηξε σε όλες αυτές τις σειρές, αποκάλυψε τον κοινό παρονομαστή: του άρεσε να σκηνοθετεί εναλλακτικές «οικογένειες» ετερόκλητων ανθρώπων.

• Τα μυστικά του: Ο Μπάροους δεν ήταν ένας απόμακρος σκηνοθέτης, καθισμένος πίσω από μια σειρά από μόνιτορ. Ηταν πάντα πάνω στη σκηνή, δίπλα στους ηθοποιούς. Τους άφηνε να εξερευνήσουν τους χαρακτήρες τους, να προτείνουν ιδέες. Ελεγε πάντα: «Δοκίμασέ το. Αν λειτουργήσει, κρατάμε το δικό σου. Αν όχι, κάνουμε το δικό μου».

Αντίθετα με πολλούς τηλεοπτικούς σκηνοθέτες που επαναπαύονταν στην ευκολία του πολυκάμερου γυρίσματος, ο Μπάροους αντιμετώπιζε το πλατό σαν θεατρική σκηνή. Γιος του θεατρικού συγγραφέα Εϊμπ Μπάροους, μεγάλωσε στα παρασκήνια του Μπρόντγουεϊ, αποκτώντας μια έμφυτη αίσθηση ρυθμού, κωμικού χρονισμού και χωροταξικής ευελιξίας.

Εξαιρετικός στο να εξισορροπεί πολυπληθή καστ, διασφάλιζε πως κάθε χαρακτήρας είχε τη στιγμή του να λάμψει, χωρίς να επισκιάζει τους υπόλοιπους. «Οποιος έχει την τύχη να δουλέψει με τον Μπάροους», είχε πει ο Τεντ Ντάνσον, «καταλαβαίνει αμέσως ότι δεν χρειάζεται να “προσπαθήσει” να είναι αστείος. Αρκεί να ακολουθήσει τον ρυθμό που του δίνει».

Στο πλατό του «Cheers», δίνοντας οδηγίες στον Τεντ Ντάνσον και τη Σέλεϊ Λονγκ.

• Σωματική κωμωδία: Πίστευε ακράδαντα στη δύναμη της σωματικής κωμωδίας. Αν μία ατάκα δεν λειτουργούσε, δεν άλλαζε απαραίτητα τις λέξεις, άλλαζε τη θέση των ηθοποιών στον χώρο. Πίστευε στον «κανόνα των 3 δευτερολέπτων»: αν μία ατάκα δεν προκαλούσε αντίδραση στα πρώτα τρία δευτερόλεπτα, ο ρυθμός της σκηνής είχε χαθεί. Γι’ αυτό και σκηνοθετούσε πάντα μπροστά σε ζωντανό κοινό, χρησιμοποιώντας τις αντιδράσεις του ως το απόλυτο εργαλείο μοντάζ.

Αν το γέλιο δεν ήταν το αναμενόμενο, σταματούσε το γύρισμα και άλλαζε τη σκηνή επιτόπου. Στο τελικό ζωντανό γύρισμα κάθε επεισοδίου, δεν χρειαζόταν πια να κοιτάζει το μόνιτορ. Ηξερε από τον τρόπο που εκφέρονταν οι ατάκες και από την αντίδραση του κοινού, αν η σκηνή λειτουργούσε ή όχι. Η Ντέμπρα Μέσινγκ τον αποκαλούσε «μαέστρο», συνοψίζοντας άψογα το σκηνοθετικό στιλ του: «Δεν σκηνοθετεί απλώς εικόνες, σκηνοθετεί τη μουσική της ομιλίας, τις παύσεις, την ανάσα του αστείου».

Με τον Ερικ Μακόρμακ και την Ντέμπρα Μέσινγκ από τη σειρά «Will & Grace».

Ο Τζέιμς Μπάροους δεν δημιούργησε απλώς τηλεοπτικές σειρές, δημιούργησε τους χώρους στους οποίους εκατομμύρια θεατές ένιωσαν σαν στο σπίτι τους. Από το μπαρ του «Cheers» μέχρι το διαμέρισμα των «Friends», η κληρονομιά του δεν μετριέται μόνο σε νούμερα τηλεθέασης, αλλά και στο γέλιο θεατών και τηλεθεατών, μέσα από το οποίο θα συνεχίσει να ζει.