Αυτό το φθινόπωρο, δυο μεγάλες ελληνικές κινηματογραφικές παραγωγές μας ταξιδεύουν σε εντελώς διαφορετικούς κόσμους, χάρη στη δουλειά πολλών ταλαντούχων ανθρώπων, ανάμεσα στους οποίους και οι επαγγελματίες των οπτικών εφέ (VFX). Ο Tony Alamo και η Έλενα Τοπούζογλου, που διευθύνουν το νέο, ελληνικό γραφείο της βραβευμένης STARDUST EFFECTS, μας μιλούν για την ευφάνταστη δουλειά τους.
“Ο Νόμος του Μέρφυ” του Άγγελου Φραντζή, και “Υπάρχω” του Γιώργου Τσεμπερόπουλου. Από τη μία: μια σουρεαλιστική, υπαρξιακή αναζήτηση με κωμική ματιά, στο μεταίχμιο της ζωής και του θανάτου. Από την άλλη, η πολυαναμενόμενη, πολλά υποσχόμενη ταινία για τη ζωή του θρυλικού Στέλιου Καζαντζίδη. Δυο διαφορετικά κινηματογραφικά ταξίδια, με οπτικά εφέ τόσο άψογα εκτελεσμένα, που δυσκολεύεται κανείς να τα εντοπίσει. Και αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα: να μην καταλαβαίνει ο θεατής πού σταματά το φυσικό γύρισμα, και πού αρχίζει η μαγεία.
ΑΜΑΛΙΑ ΓΙΑΝΝΙΚΟΥ: Tony και Έλενα, θέλετε να μας δώσετε μερικά παραδείγματα της δουλειάς σας, σε αυτές τις δύο σημαντικές ελληνικές ταινίες;
TONY ALAMO/ ΕΛΕΝΑ ΤΟΠΟΥΖΟΓΛΟΥ: “Ο Νόμος του Μέρφυ” απαιτούσε την παραγωγή VFX για πάνω από 70 σκηνές. Από την επέκταση των διαδρόμων ενός ξενοδοχείου, το τροχαίο ατύχημα κι ένα ψηφιακό ψάρι, εως τη δημιουργία εικονικού διαστήματος. Η ταινία “Υπάρχω” επίσης απαιτούσε πολλά VFX, τα οποία προκειμένου να είναι πιο διακριτικά προς τον θεατή, απαιτούσαν πολλή προσοχή και λεπτομέρεια από μεριάς μας. Για παράδειγμα, αναλάβαμε το γέμισμα ενός θεάτρου με πλήθος ανθρώπων, και την αναβίωση του ιστορικού κτιρίου “Λουξεμβούργο”.
Το “Λουξεμβούργο” ξαναζωντανεύει, χάρη στα οπτικά εφέ. `
Α.Γ.: Κάποτε, τα οπτικά εφέ περιορίζονταν σε ταινίες δράσης, με εκρήξεις, συγκρούσεις κτλ. Ευτυχώς για όλους, υπάρχει μια “δημοκρατικοποίηση” αυτής της τέχνης, να μπορεί να εξυπηρετήσει και πιο μικρές, ανθρώπινες ιστορίες, να δημιουργήσει συναίσθημα. Μπορείτε να μας δώσετε κάποιο παράδειγμα των “απαλών” τρόπων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα VFX;
Τ.Α./ Ε.Τ.: Τα VFX χρησιμοποιούνται συνεχώς πια, και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν το γνωρίζουν. Από την αντικατάσταση ουρανών για την δημιουργία μιας πιο ατμοσφαιρικής σκηνής, μέχρι το να φαίνεται ότι βρίσκονται σε ένα αστικό τοπίο εποχής.
Η Κάτια Γκουλιώνη και ο Θάνος Τοκάκης αλλάζουν… όροφο, στην ταινία “Ο Νόμος του Μέρφυ”.
Α.Γ.: Ποιό είναι το πιο δύσκολο εφέ που έχει χρειαστεί να υλοποιήσετε;
Έλενα Τοπούζογλου
Τ.Α./ Ε.Τ.: Στην ταινία “Handling the Undead”, μια Νορβηγο-ελληνική συμπαραγωγή, βοηθήσαμε στο να δοθεί ζωή σε μια μαριονέτα. Οι ανθρώπινες εκφράσεις είναι εξαιρετικά περίπλοκες, έτσι ακόμα και οι πιο λεπτές αλλαγές στα φρύδια και τα μάτια της, μεταδίδουν διαφορετικά συναισθήματα. Χρειαζόταν δεξιότητα και μεγάλη προσοχή στη λεπτομέρεια και είμαστε πολύ περήφανοι για το τελικό αποτέλεσμα.
Α.Γ.: Πείτε μας λίγα λόγια για την εταιρεία σας, καθώς και για τα όνειρα και τις φιλοδοξίες σας, ανοίγοντας γραφείο σε μια μικρή χώρα και αγορά, όπως είναι η Ελλάδα.
Τ.Α./ Ε.Τ.: Η Stardust Effects είναι μια πολυβραβευμένη εταιρεία οπτικών εφέ, η οποία ιδρύθηκε το 2017 στο Όσλο της Νορβηγίας και δημιουργεί περιεχόμενο για ταινίες, τηλεοπτικές σειρές και διαφημιστικά σποτ. Το 2023, χτίζοντας πάνω στη ραγδαία ανάπτυξη και επιτυχία της εταιρείας στην Νορβηγία, επεκταθήκαμε με το άνοιγμα ενός νέου γραφείου στην Ελλάδα, το οποίο έχει να επιδείξει ήδη σημαντικό έργο, καθώς έχουμε ολοκληρώσει 2 τηλεοπτικές σειρές και 4 ταινίες για τον κινηματογράφο, όπως την πιο πρόσφατη ταινία του Liam Neeson, “Absolution”.
Πριν απο 15 χρόνια στον Καναδά, δεν υπήρχε σχεδόν καμία εταιρεία VFX. Σήμερα, υπάρχουν πάνω από 100 εταιρείες, που συνεισφέρουν στην παγκόσμια αγορά που δημιουργήθηκε με τη βοήθεια προγραμμάτων ενίσχυσης και στήριξης της αγοράς οπτικοακουστικών έργων. Στην παρούσα περίοδο, η Ελλάδα με τη βοηθεια του ΕΚΟΜΕ έχει αποκτήσει μία από τις μεγαλύτερες ενισχύσεις στην παγκόσμια οπτικοακουστική παραγωγή, κι έχει τη δυνατότητα να προσελκύσει μεγάλα διεθνή στούντιο, χάρη στα φορολογικά κίνητρα που δίνονται. Πιστεύουμε ότι έχουμε μια σπουδαία ευκαιρία να βαλουμε την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη, ως έναν τόπο ελκυστικό και προσιτό για την δημιουργία παγκόσμιου επιπέδου VFX.
Τα γραφεία της Stardust Effects στο Όσλο
Tony Alamo
Α.Γ.: Τί θα συμβουλεύατε κάποιο νεαρό άτομο που θα ήθελε να ασχοληθεί με τα οπτικά εφέ; Από πού ξεκινάει κανείς;
Τ.Α./ Ε.Τ.: Πριν σχεδόν 20 χρόνια που ξεκινήσαμε την πορεία μας, έπρεπε να πάμε στο Λονδίνο ή το Βανκούβερ, για να μπορέσουμε να έχουμε εξαιρετικούς δασκάλους. Τώρα υπάρχουν διαθέσιμα πολλά διαδικτυακά σεμινάρια από σοβαρούς επαγγελματίες, τα οποία μπορούν να παρακολουθήσουν άτομα που ενδιαφέρονται να εργαστούν στον κλαδο. Αφού αποκτήσουν μια βασική κατάρτιση, μπορούν να ενταχθούν σε ένα μικρό στούντιο για να λάβουν περεταίρω καθοδήγηση.
Α.Γ.: Πώς βλέπετε τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα των VFX; Είναι εργαλείο ή εχθρός;
Τ.Α./ Ε.Τ.: Η τεχνητή νοημοσύνη σίγουρα αλλάζει τη βιομηχανία του θεάματος. Είναι πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε αν είναι για καλό ή κακό. Πιστεύουμε ότι τα εργαλεία που μπορούν να ανιχνεύσουν αυτόματα, π.χ., ένα σακάκι και να αλλάξουν το χρώμα του, έχουν μεγάλο όφελος. Αν και η εξέλιξη είναι πάντα σημαντική και ίσως αναπόφευκτη, θέλει προσοχή ο τρόπος και τα όρια που θα εφαρμοστούν γύρω από τη συγκεκριμένη τεχνολογία. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί και δημιουργεί έργα τέχνης αναλύοντας την δουλειά άγνωστων καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο χωρίς τη συναίνεση τους, κάτι που θεωρούμε προβληματικό.
Μια κατάμεστη αίθουσα στην ταινία “Υπάρχω”, με τη βοήθεια των οπτικών εφέ.
INFO: www.stardusteffects.no
