Η Ε.Ε. βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση της αμυντικής πολιτικής από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία οδήγησε σε πρωτοβουλίες όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αμυνας, το SAFE και το σχέδιο ReArm Europe, σηματοδοτώντας μία νέα εποχή επενδύσεων στην άμυνα.
Η δημόσια συζήτηση, ωστόσο, εξακολουθεί να επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στο ύψος των αμυντικών δαπανών. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα θα επενδύσει η Ευρώπη, αλλά ποιος θα συμμετάσχει στη νέα αμυντική οικονομία. Οι Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις αποτελούν το 99% των επιχειρήσεων της Ε.Ε. και βασική πηγή καινοτομίας σε τεχνολογίες όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Κυβερνοασφάλεια, τα μη επανδρωμένα συστήματα και οι εφαρμογές διττής χρήσης. Η αμυντική ισχύς του 21ου αιώνα δεν θα εξαρτηθεί μόνο από άρματα μάχης ή φρεγάτες, αλλά από την ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών.
Η Πηνελόπη Γκαμπέτα PhD.c, Διεθνολόγος, μέλος think tank ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ
Παρ’ όλα αυτά, οι Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις παραμένουν στο περιθώριο της ευρωπαϊκής αμυντικής αγοράς. Η περιορισμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, οι σύνθετες διαδικασίες προμηθειών και η συγκέντρωση της αγοράς γύρω από λίγους μεγάλους αναδόχους περιορίζουν την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής καινοτομίας. Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο: ενώ η Ε.Ε. επιδιώκει μεγαλύτερη τεχνολογική αυτονομία, σημαντικό μέρος της καινοτομίας που παράγεται στο εσωτερικό της δυσκολεύεται να αξιοποιηθεί ή αναζητά ευκαιρίες εκτός Ευρώπης.
Μελέτη του Ευρωκοινοβουλίου αναδεικνύει ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας απαιτεί κονδύλια και ένα οικοσύστημα όπου ΜΜΕ, νεοφυείς εταιρίες, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα συμμετέχουν στα αμυντικά έργα.
Οπως η Ε.Ε. έχει αναπτύξει πολιτικές για την κοινωνική, ψηφιακή και χρηματοοικονομική συμπερίληψη, έτσι καλείται πλέον να διαμορφώσει μια πολιτική που θα διασφαλίζει τη συστηματική ένταξη των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα. Η Αμυντική Συμπερίληψη δεν σημαίνει προστατευτισμό ούτε ποσοστώσεις. Σημαίνει τη δημιουργία ίσων ευκαιριών πρόσβασης στην καινοτομία, στη χρηματοδότηση και στις αμυντικές συμπράξεις.
Η ανάγκη αυτή δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά στρατηγική. Ενα ανοιχτό οικοσύστημα καινοτομίας ενισχύει την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού, επιταχύνει την πρόοδο και μειώνει τις εξαρτήσεις από τρίτες χώρες.
Διαβάστε Επίσης
Η συζήτηση αυτή αφορά άμεσα και την Ελλάδα. Η χώρα διαθέτει δυναμικές Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις στους τομείς της Αεροδιαστημικής, της Κυβερνοασφάλειας, των ηλεκτρονικών, των μη επανδρωμένων συστημάτων και της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η συμμετοχή τους στα ευρωπαϊκά προγράμματα άμυνας θα ενισχύσει την ελληνική οικονομία και τη θέση της χώρας στην ευρωπαϊκή αμυντική και τεχνολογική βάση. Αυτό προϋποθέτει εθνική στρατηγική και αξιοποίηση ευρωπαϊκών εργαλείων.
Η ευρωπαϊκή άμυνα δεν χρειάζεται μόνο πόρους, αλλά περισσότερους συμμετέχοντες.
