Η εποχική έξαρση της γρίπης αποτελεί κάθε χρόνο ένα σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας. Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι συνδέουν τη γρίπη κυρίως με συμπτώματα όπως πυρετό, βήχα και έντονη κόπωση, η πραγματικότητα είναι ότι ο ιός μπορεί να επηρεάσει σοβαρά και το καρδιαγγειακό σύστημα. Ιδιαίτερα η Influenza A (Γρίπη Α) έχει συσχετιστεί σε πολλές επιστημονικές μελέτες με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών επιπλοκών, ακόμη και σε άτομα χωρίς προηγούμενο ιστορικό καρδιοπάθειας.
Γράφει ο Μπαφάκης Γιάννης MD, PhDc, ειδικός καρδιολόγος •Συνεργάτης Ιατρικού Κέντρου Αθηνών • Συνεργάτης του Νοσοκομείου Hôpital Iris Sud, Βρυξέλλες • Καρδιολογικά Ιατρεία σε Κολωνάκι, Βουλιαγμένη και Ωρωπό
Η γρίπη είναι μια οξεία ιογενής λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης και μεταδίδεται εύκολα μέσω σταγονιδίων από τον βήχα, το φτέρνισμα ή ακόμη και την ομιλία. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες. Ωστόσο, σε ευπαθείς ομάδες (όπως ηλικιωμένοι, άτομα με χρόνια νοσήματα ή ασθενείς με καρδιαγγειακές παθήσεις), η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή κατάσταση.
Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα και κυρίως η Ευρωπαϊκή Εταιρία Καρδιολογίας (ESC), καθώς και το Αμερικανικό Κολέγιο Καρδιολογίας (ACC) έχει δώσει ιδιαίτερη προσοχή στη σχέση μεταξύ γρίπης και καρδιακών επεισοδίων. Ερευνες έχουν δείξει ότι μέσα στις πρώτες ημέρες από την εμφάνιση της λοίμωξης αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων, με κύριο νόσημα το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Η φλεγμονώδης αντίδραση που προκαλεί ο ιός στον οργανισμό μπορεί να επιβαρύνει τα αγγεία, να αυξήσει την πήξη του αίματος και να προκαλέσει ρήξη αθηρωματικών πλακών.
Παράλληλα, η γρίπη μπορεί να οδηγήσει σε απορρύθμιση προϋπαρχουσών καρδιαγγειακών παθήσεων. Ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια συχνά εμφανίζουν επιδείνωση της κατάστασής τους κατά τη διάρκεια μιας σοβαρής λοίμωξης. Ο πυρετός και η αυξημένη ανάγκη του οργανισμού για οξυγόνο αναγκάζουν την καρδιά να λειτουργεί εντονότερα, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε απορρύθμιση της καρδιακής λειτουργίας.
Επιπλέον, ο ιός της γρίπης μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή σε διαφορετικά τμήματα της καρδιάς. Μία από τις συχνές επιπλοκές είναι η μυοκαρδίτιδα, δηλαδή η φλεγμονή του καρδιακού μυός, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αρρυθμίες, καρδιακή δυσλειτουργία ή και άλλες σοβαρές επιπλοκές. Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστεί και περικαρδίτιδα, δηλαδή φλεγμονή του περικαρδίου, της μεμβράνης που περιβάλλει την καρδιά. Η περικαρδίτιδα συχνά εκδηλώνεται με έντονο πόνο στο στήθος, που επιδεινώνεται με την αναπνοή ή την κατάκλιση, καθώς και με πυρετό και αίσθημα κόπωσης. Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται επιτυχώς με κατάλληλη θεραπεία, απαιτεί ιατρική αξιολόγηση για να αποκλειστούν σοβαρότερες επιπλοκές.
Συνεπώς, η πρόληψη αποτελεί το σημαντικότερο όπλο απέναντι σε αυτούς τους κινδύνους. Ο ετήσιος εμβολιασμός κατά της γρίπης συστήνεται ιδιαίτερα για άτομα άνω των 60 ετών, ασθενείς με καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτη ή χρόνια αναπνευστικά προβλήματα, καθώς και για επαγγελματίες υγείας. Μελέτες έχουν δείξει ότι το εμβόλιο της γρίπης δεν μειώνει μόνο την πιθανότητα λοίμωξης, αλλά και τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών επεισοδίων σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.
Διαβάστε Επίσης
Εξίσου σημαντική είναι και η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων. Ατομα που νοσούν από γρίπη και εμφανίζουν πόνο στο στήθος, δύσπνοια, έντονη αδυναμία, αίσθημα παλμών ή επίμονο θωρακικό πόνο θα πρέπει να αναζητούν άμεσα ιατρική βοήθεια από καρδιολόγο. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές.
Η γρίπη δεν είναι μια απλή εποχική ίωση, όπως συχνά θεωρείται. Για πολλούς ασθενείς μπορεί να αποτελέσει έναν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για το καρδιαγγειακό σύστημα. Η ενημέρωση, η πρόληψη και ο εμβολιασμός παραμένουν τα βασικά εργαλεία για τη μείωση των επιπτώσεων της νόσου τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.
