Η απώλεια φαιάς ουσίας σε περιοχές που εμπλέκονται στη μνήμη και το συναίσθημα θα μπορούσε εν μέρει να εξηγήσει γιατί οι γυναίκες διατρέχουν γενικά μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας από τους άνδρες, εικάζουν οι ερευνητές.

Τα ευρήματα προέρχονται από σχεδόν 125.000 γυναίκες, εκ των οποίων οι 11.000 υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου.

Στη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Psychological Medicine , η χρήση ορμονικής υποκατάστασης (HRT) δεν φάνηκε να εμποδίζει την απώλεια φαιάς ουσίας.

Η καθηγήτρια Barbara Sahakian, ανώτερη συγγραφέας και από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, δήλωσε:
«Οι περιοχές του εγκεφάλου όπου παρατηρήσαμε αυτές τις διαφορές είναι εκείνες που τείνουν να επηρεάζονται από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η εμμηνόπαυση μπορεί να κάνει αυτές τις γυναίκες πιο ευάλωτες στο μέλλον. Αν και δεν εξηγεί όλη την εικόνα, μπορεί να βοηθήσει να καταλάβουμε γιατί βλέπουμε σχεδόν διπλάσιες περιπτώσεις άνοιας σε γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες».

Οι αλλαγές στον εγκέφαλο παρατηρήθηκαν στις εξής περιοχές:

Ιππόκαμπος: σημαντικός για μάθηση και μνήμη

Εντορινικός φλοιός: απαραίτητος για διαμόρφωση αναμνήσεων και χωρική πλοήγηση

Πρόσθιος φλοιός του κυκλώματος: βοηθά στην προσοχή και στη ρύθμιση των συναισθημάτων

Η γκρίζα ουσία αποτελείται από τα σώματα των νευρικών κυττάρων και τους δενδρίτες τους — σύντομα εξογκώματα που επικοινωνούν με γειτονικούς νευρώνες. Η λευκή ουσία αποτελείται από μακριά αξονικά νευρικά κύτταρα που μεταφέρουν σήματα σε πιο απομακρυσμένες περιοχές εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού.

Ζητώντας βοήθεια

Σύμφωνα με τις οδηγίες του NHS, η HRT μπορεί να εξεταστεί για συμπτώματα εμμηνόπαυσης, όπως προβλήματα ύπνου και εξάψεις. Ωστόσο, η κατανόηση των επιπτώσεων της εμμηνόπαυσης και της HRT στη μνήμη, στη διάθεση και στη λειτουργία του εγκεφάλου παραμένει περιορισμένη.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που χρησιμοποιούσαν HRT είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν προβλήματα ψυχικής υγείας. Ωστόσο, πολλές από αυτές ήδη αντιμετώπιζαν ψυχική δυσκολία πριν τη χορήγηση της θεραπείας.

Η συν-ερευνήτρια Dr Christelle Langley τόνισε τη σημασία αναγνώρισης των πολλών δυσκολιών που συνοδεύουν την εμμηνόπαυση:
«Πρέπει να είμαστε πιο ευαίσθητοι όχι μόνο στην φυσική, αλλά και στην ψυχική υγεία των γυναικών κατά την εμμηνόπαυση. Δεν πρέπει να υπάρχει ντροπή να μοιράζεσαι με άλλους αυτό που περνάς και να ζητάς βοήθεια».

Η καθηγήτρια Channa Jayasena από το Imperial College του Λονδίνου δήλωσε:
«Η επίδραση της HRT στην εγκεφαλική υγεία κατά την εμμηνόπαυση συνεχίζει να αποτελεί θέμα συζήτησης, και παλαιότερες κλινικές δοκιμές, όπως το Women’s Health Initiative, δεν έδωσαν απαντήσεις. Είναι, όμως, μια σημαντική επιπλοκή που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο και απαιτεί προσεκτική παρακολούθηση».

Η Michelle Dyson από την Alzheimer’s Society σημείωσε ότι οι γυναίκες αποτελούν περίπου τα δύο τρίτα των ατόμων με Αλτσχάιμερ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Και παρότι δεν κατανοούμε πλήρως γιατί είναι πιο επιρρεπείς από τους άνδρες, θεωρείται ότι οι ορμόνες παίζουν ρόλο».

Η έρευνα προσθέτει στοιχεία για το πώς η εμμηνόπαυση επηρεάζει τον εγκέφαλο, συμπεριλαμβανομένων φυσικών αλλαγών όπως η απώλεια όγκου εγκεφάλου. Ωστόσο, χωρίς μακροχρόνια παρακολούθηση των συμμετεχόντων για να διαπιστωθεί αν θα εμφανίσουν άνοια, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν οι αλλαγές αυτές αυξάνουν πραγματικά τον κίνδυνο άνοιας.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τακτική άσκηση, αποφυγή καπνίσματος και περιορισμό αλκοόλ για μείωση του κινδύνου εμφάνισης άνοιας.