Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες επιστρέφουν στην Ευρώπη αυτή την εβδομάδα, με το Μιλάνο και την Κορτίνα ντ’ Αμπέτσο να φιλοξενούν τους μεγαλύτερους αθλητές του κόσμου με φόντο τις χιονισμένες Ιταλικές Άλπεις.

Αλλά πέρα από τα παγοδρόμια και τις πίστες σκι, οι Αγώνες έχουν από καιρό λειτουργήσει ως σκηνικό για παγκόσμιες συμμαχίες, έντονες πολιτικές αντιπαλότητες και διπλωματικές κρίσεις.

«Μια διοργάνωση όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι εγγενώς πολιτική, επειδή είναι ουσιαστικά ένας διαγωνισμός μεταξύ εθνών», δήλωσε ο Άντριου Μπερτόλι, επίκουρος καθηγητής στο IE της Μαδρίτης, ο οποίος μελετά τη σχέση του αθλητισμού και της πολιτικής. «Έτσι, οι Αγώνες μπορούν ουσιαστικά να γίνουν μια αρένα όπου τα έθνη ανταγωνίζονται για κύρος, σεβασμό και ήπια δύναμη».

Αν η ιστορία είναι οδηγός, αυτή τη φορά δεν θα είναι διαφορετικά. Από εισβολές έως τους Ναζί και πυρηνικές κρίσεις, το POLITICO μας υπενθυμίζει πέντε φορές που η πολιτική και οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες συγκρούστηκαν.

1980: Το «θαύμα στον πάγο» της Αμερικής

Μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων συνέβη εν μέσω της αναζωπύρωσης των εντάσεων του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης. Η ΕΣΣΔ είχε εισβάλει στο Αφγανιστάν μόλις λίγους μήνες νωρίτερα και η ρητορική της Ουάσιγκτον απέναντι στη Μόσχα είχε σκληρύνει, με τον Ρόναλντ Ρίγκαν να κατακτά την προεδρία ένα μήνα νωρίτερα με μια επιθετική αντισοβιετική πλατφόρμα.

Στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1980 στο Λέικ Πλάσιντ της Νέας Υόρκης, η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων ήταν εμφανής στον πάγο. Η αμερικανική ομάδα χόκεϊ επί πάγου ανδρών -που αποτελείτο κυρίως από παίκτες κολεγίων και ερασιτέχνες- αντιμετώπισε την σοβιετική ομάδα, μια μαχητική μηχανή που είχε κερδίσει χρυσά μετάλλια. Οι Αμερικανοί δεν είχαν καμία ελπίδα.

Τότε συνέβη το αδύνατο. Σε μια εκπληκτική ανατροπή, η αμερικανική ομάδα κέρδισε με 4-3, μια νίκη που την βοήθησε να κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο. Καθώς τα τελευταία δευτερόλεπτα έφταναν στο τέλος τους, ο σχολιαστής του ABC Αλ Μάικλς φώναξε την περίφημη φράση: «Πιστεύετε στα θαύματα; Ναι!»

Ο αντίκτυπος της νίκης απλώθηκε πολύ πέρα από το παγοδρόμιο. Για πολλούς Αμερικανούς, η νίκη ήταν ένα ηθικό κίνητρο σε μια περίοδο που χαρακτηριζόταν από γεωπολιτική ανησυχία και διχασμό. Ο Ρίγκαν είπε αργότερα ότι ήταν η απόδειξη ότι «οι καλοί άνθρωποι σε έναν σκληρό κόσμο μπορούν να τερματίσουν πρώτοι». Η κληρονομιά του θαύματος έχει διαρκέσει μέχρι τον 21ο αιώνα, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να απονέμει στα μέλη της ομάδας χόκεϊ το Χρυσό Μετάλλιο του Κογκρέσου τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους.

2014: Η Ρωσία εισβάλλει στην Κριμαία μετά το Σότσι

Τέσσερις ημέρες. Τόσο περίμενε η Μόσχα μετά τη διοργάνωση των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στη ρωσική παραθεριστική πόλη του Σότσι, πριν στείλει στρατεύματα στην Κριμαία, καταλαμβάνοντας και προσαρτώντας την ουκρανική χερσόνησο.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς είχε διαφύγει στη Μόσχα λίγες μέρες νωρίτερα, εκδιωγμένος από διαδηλωτές που ζητούσαν δημοκρατία και στενότερη ένταξη στην ΕΕ. Καθώς οι διαδηλωτές γέμιζαν την Πλατεία Ανεξαρτησίας του Κιέβου, οι συγκρούσεις τους με τις κυβερνητικές δυνάμεις μεταδίδονταν στις τηλεοπτικές οθόνες σε όλο τον κόσμο, παράλληλα με τα σημαντικότερα στιγμιότυπα των Αγώνων, στους οποίους η Ρωσία κυριάρχησε στον πίνακα μεταλλίων.

Η Ολυμπιακή φλόγα στο Σότσι έσβησε στις 23 Φεβρουαρίου, και τέσσερις μέρες αργότερα, στις 27 Φεβρουαρίου φορτηγά και άρματα μάχης εισέβαλαν στην Κριμαία. Στρατιώτες με στολές χωρίς διακριτικά έστησαν οδοφράγματα, εισέβαλαν σε κυβερνητικά κτίρια της Κριμαίας και ύψωσαν τη ρωσική σημαία σε αυτά.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη UNITED24Media (@united24.media)

Αργότερα εκείνο το έτος, η Μόσχα θα αντιμετώπιζε κατηγορίες για ένα κρατικό πρόγραμμα ντόπινγκ και πολλοί από τους αθλητές της τελικά στερήθηκαν τα χρυσά τους μετάλλια.

2022: Η Ρωσία εισβάλλει στην Ουκρανία… ξανά

Υπάρχει ένα μοτίβο εδώ. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εμφανίστηκε στην τελετή έναρξης των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου το 2022, συναντήθηκε με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ και κήρυξε μια συνεργασία «χωρίς όρια».

Τέσσερις ημέρες μετά το τέλος των Αγώνων, στις 24 Φεβρουαρίου, ο Πούτιν ανακοίνωσε μια «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», κηρύσσοντας πόλεμο στην Ουκρανία. Μέσα σε λίγα λεπτά, ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Ουκρανία και πύραυλοι έπεσαν στο Κίεβο, το Χάρκοβο και άλλες πόλεις σε όλη τη χώρα.

Σύμφωνα με πληροφορίες των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, όπως ανέφερε η εφημερίδα The New York Times, Κινέζοι αξιωματούχοι ζήτησαν από το Κρεμλίνο να αναβάλει την επίθεσή του μέχρι να ολοκληρωθούν οι Αγώνες. Το Πεκίνο αρνήθηκε ότι είχε προηγούμενη γνώση της εισβολής.

2018: Η ενότητα της Κορέας σε παγκόσμια θέα

Καθώς η Νότια Κορέα προετοιμαζόταν να φιλοξενήσει τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στην ορεινή περιοχή της Πιονγκγιάνγκ, μόλις μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα από τα σύνορα, οι Βορειοκορεάτες διεξήγαγαν πυρηνικές δοκιμές πυραύλων, προκαλώντας παγκόσμια ανησυχία και οδηγώντας τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να απειλήσει με επίθεση τη χώρα. Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή δήλωσε ότι «παρακολουθεί στενά» την κατάσταση εν μέσω ανησυχιών για το αν οι Αγώνες θα μπορούσαν να διεξαχθούν με ασφάλεια στην χερσόνησο.

Ωστόσο, στην ομιλία του για το νέο έτος, ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν έδειξε ότι είναι ανοικτός για συμμετοχή στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Τελικά, οι αθλητές της Βόρειας Κορέας όχι μόνο συμμετείχαν στους Αγώνες, αλλά στην τελετή έναρξης παρέλασαν μαζί με τους συναθλητές τους από τη Νότια Κορέα κάτω από μια ενιαία σημαία, αυτή της ενωμένης Κορέας.

Η Πιονγκγιάνγκ και η Σεούλ ένωσαν επίσης τις δυνάμεις τους στο γυναικείο χόκεϊ επί πάγου, στέλνοντας μια ενιαία ομάδα για να διαγωνιστεί -μια άλλη σπάνια επίδειξη ενότητας που βοήθησε στην επανέναρξη των διπλωματικών συνομιλιών μεταξύ των πρωτευουσών, αν και οι εντάσεις τελικά επανήλθαν μετά τους Αγώνες και συνεχίζονται μέχρι σήμερα.

1936: Ο Χίτλερ εισβάλλει στη Ρηνανία

Πολλά έχουν ειπωθεί για τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο, στους οποίους το ναζιστικό καθεστώς απαγόρευσε τη συμμετοχή Εβραίων αθλητών και χρησιμοποίησε τους Αγώνες για να διαδώσει προπαγάνδα.

Ωστόσο, λίγους μήνες νωρίτερα, η Γερμανία φιλοξένησε επίσης τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στην πόλη Garmisch-Partenkirchen, επιτρέποντας στους Ναζί να προβάλλουν μια εικόνα μιας ειρηνικής, ευημερούσας Γερμανίας και να αποκαταστήσουν τη διεθνή της θέση σχεδόν δύο δεκαετίες μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μια διάσημη φωτογραφία από την εκδήλωση δείχνει ακόμη και τον Αδόλφο Χίτλερ και τον Γιόζεφ Γκέμπελς να υπογράφουν αυτόγραφα για την καναδική ομάδα καλλιτεχνικού πατινάζ.

Λίγες εβδομάδες μετά το τέλος των Αγώνων, ο Χίτλερ έστειλε στρατεύματα στη Ρηνανία, μια σοβαρή παραβίαση της Συνθήκης των Βερσαλλιών που δεν συνάντησε ιδιαίτερη αντίδραση από τη Γαλλία και τη Βρετανία και η οποία, σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς, ενθάρρυνε τους Ναζί να εισβάλουν τελικά στην Πολωνία, πυροδοτώντας τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.