ΘΕΑΤΡΟ: Τι είδαμε στο «Η Τελευταία Έξοδος – Ρίτα Χέιγουορθ» στο θέατρο Άνεσης

Θεατρική κριτική – Γιούλη Τσακάλου

Από τα πρώτα λεπτά, η σκηνή μετατρέπεται σε έναν κόσμο κλειστό, σχεδόν ασφυκτικό, όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δοκιμάζεται καθημερινά. Πρόκειται για ένα δύσκολο και σκληρό έργο, που αποτυπώνει τη ζωή μέσα στη φυλακή με ωμό ρεαλισμό, χωρίς καμία ωραιοποίηση. Η «υποδοχή» των κρατουμένων, με το νερό να πέφτει πάνω τους, χαράζει μια εικόνα ταπείνωσης που δύσκολα ξεχνιέται. Και όμως, το ίδιο στοιχείο επιστρέφει αργότερα, μεταμορφωμένο, σχεδόν λυτρωτικό. Από την επιβολή, στην κάθαρση. Από τον εξευτελισμό, στην ελευθερία.

Ο Νίκος Ψαρράς ενσαρκώνοντας τον Άντι, παραδίδει μια ερμηνεία σπάνιας εσωτερικότητας. Δεν επιλέγει την ένταση της έκρηξης, αλλά τη δύναμη της σιωπής. Χτίζει τον ρόλο του αργά, υπόγεια, με βλέμματα και παύσεις που λένε περισσότερα από λέξεις. Σε έναν ρόλο εξαιρετικά απαιτητικό, σωματικά και ψυχικά, στέκεται με ακρίβεια, ευαισθησία και βαθιά αλήθεια, αποτυπώνοντας έναν άνθρωπο που δοκιμάζεται χωρίς να χάνει τον πυρήνα της ανθρωπιάς του.

Ιδιαίτερα συγκινητική αναδεικνύεται η παρουσία του Δημήτρη Παπανικολάου (που υποδύεται τον Ρεντ), που με τη φωνή, την κίνηση και την ενέργειά του δίνει την αίσθηση αφηγηματικής καθοδήγησης και ενώνει τις σκηνές σε μια συνεκτική εμπειρία. Η ένταση και η πίστη που αποπνέει ο χαρακτήρας του φωτίζουν την πιο ανθρώπινη πλευρά του έργου, χωρίς να αποκαλύπτουν τα γεγονότα.

Ο Γιάννης Μποσταντζόγλου, ως Μπρούκς είναι ένας χαρακτήρας που κουβαλά τη μοναξιά και την εσωτερική πάλη της ζωής πίσω από τα κάγκελα, και ο Μάνος Βακούσης, σκληρός Διευθυντή των φυλακών  με την αυστηρότητα και την εξουσία που εκπέμπει ο ρόλος του, προσφέρουν ένα υποκριτικό δίπολο έντασης που ενισχύει τη δυναμική της παράστασης.

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σπουδαίο επίτευγμα της παράστασης: Επί σκηνής, έντεκα ηθοποιοί συνθέτουν έναν ζωντανό μικρόκοσμο εγκλεισμού, αντίστασης και λύτρωσης, όλοι τους, μηδενός εξαιρουμένου, δίνουν ρέστα ηθοποιίας. Δεν υπάρχει ούτε μία στιγμή, ούτε ένας ρόλος που να υστερεί. Το σύνολο λειτουργεί με απόλυτη συνοχή και ένταση, σαν ένας ζωντανός οργανισμός που αναπνέει, πάλλεται και σε παρασύρει.

Η σκηνοθεσία ισορροπεί με μαεστρία ανάμεσα στον ρεαλισμό και την υπαινικτικότητα. Οι στιγμές που μένουν δεν είναι μόνο οι εκρηκτικές  είναι και εκείνες που σχεδόν ψιθυρίζονται. Εκεί όπου η σιωπή γίνεται πιο εκκωφαντική από τον ήχο. Η χρήση του νερού, σε καίρια σημεία, λειτουργεί ως ένα ισχυρό σκηνικό σύμβολο που μετατοπίζεται διαρκώς: από την επιβολή, στη λύτρωση. Και κάπου εκεί, ανεπαίσθητα, η παράσταση παύει να είναι θέαμα και γίνεται βίωμα.

Αυτό που τελικά σε κερδίζει είναι η λεπτή ισορροπία: ανάμεσα στη βία και την τρυφερότητα, στην απελπισία και την προσμονή, στο σκοτάδι και σε εκείνη τη μικρή, επίμονη χαραμάδα φωτός που δεν λέει να σβήσει. Η ελπίδα εδώ δεν είναι ιδέα  είναι αντίσταση και η αναφορά του Άντι σε ένα μέρος στο Μεξικό, έναν τόπο σχεδόν μυθικό, «χωρίς μνήμη», όπως περιγράφεται, λειτουργεί σαν μια εσωτερική υπόσχεση, μια διέξοδος που δεν ανήκει τόσο στον χώρο όσο στην ανάγκη. Είναι εκεί όπου η ελπίδα παίρνει μορφή, χωρίς να χρειάζεται εξηγήσεις.

Πρόκειται για μια παράσταση που δεν σε κρατά σε απόσταση. Σε πλησιάζει επικίνδυνα, σε δοκιμάζει, σε ταρακουνά  και τελικά σε ανταμείβει με κάτι βαθιά ανθρώπινο και σπάνιο.

Μια εμπειρία θεάτρου που δεν εξαντλείται στο χειροκρότημα. Σε ακολουθεί.

Γιατί, τελικά, μερικά πουλιά δεν προορίζονται για το κλουβί.

Διανομή:
Νίκος Ψαρράς, Δημήτρης Παπανικολάου, Μάνος Βακούσης, Γιάννης Μποσταντζόγλου, Νέστορας Κοψιδάς, Γιώργος Ρούφας, Κρις Ραντάνοφ, Αναστάσης Γεωργούλας, Βασίλης Μπεσίρης, Αντώνης Χρήστου, Νίκος Ιατρού

Συντελεστές
Συγγραφέας: Stephen King
Θεατρική Διασκευή: Owen O’ Neill & Dave Johns
Σκηνοθεσίa: Δημήτρης και Ορέστης Σταυρόπουλος
Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος
Πρωτότυπη Μουσική: Άγγελος Τριανταφύλλου
Σκηνογραφία: Εύα Μανιδάκη
Ενδυματολογία: Αλέγια Παπαγεωργίου
Φωτισμοί: Νίκος Βλασσόπουλος
Κινησιολογία: Κρίς Ραντάνοφ
Βοηθός Σκηνοθέτη: Νίκος Ιατρού
Βοηθός Σκηνογράφου: Άννα Μπίζα
Βοηθός Ενδυματολόγου: Φλώρα Σαμπροβαλάκη
Φωτογραφία / Trailer: Πάτροκλος Σκαφίδας
Γραφιστική Επιμέλεια: Μαύρα Γίδια
Διεύθυνση Παραγωγής: Ιωάννης Παντελίδης

Προβολή/Επικοινωνία: Αγλαΐα Παγώνα (email [email protected])

Παραστάσεις: Τετάρτη 20:00, Πέμπτη 21:00, Παρασκευή 21:00, Σάββατο 18:00 & 21:00, Κυριακή: 18:00

Διάρκεια Παράστασης: 110 λεπτά

Θέατρο ΑΝΕΣΙΣ: Λεωφ Κηφισίας 14 & Λεωφ.Αλεξάνδρας (Μετρό Αμπελόκηποι)