Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο κάνει ένα καθοριστικό βήμα προς τη νέα εποχή του, ανοίγοντας ένα ακόμη κεφάλαιο στη μακρά ιστορία του.
Ενα από τα πιο απαιτητικά στάδια της προετοιμασίας για την επέκταση και την αναβάθμισή του ολοκληρώθηκε χθες, με την ομόφωνη θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων επί των μελετών της οριστικής αρχιτεκτονικής φάσης, σε δύο διαφορετικές συνεδριάσεις, στις οποίες έδωσαν το «παρών» ο Βρετανός αρχιτέκτονας Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ και συνεργάτες του. Τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του έργου έχουν αναλάβει τα γραφεία Τσιπερφιλντ-Τομπάζη. Το επόμενο βήμα αναμένεται με την ολοκλήρωση των μελετών εφαρμογής το πρώτο εξάμηνο του 2027.
Το μουσείο προετοιμάζεται για τις επόμενες δεκαετίες ως «σύγχρονο τοπόσημο της πόλης», με την επέκταση προς την οδό Πατησίων, σχεδιασμένη ώστε να μην ανταγωνίζεται το ιστορικό κτίριο, αναβάθμιση του διατηρητέου συγκροτήματος, ένα δημόσιο «ρομαντικό πάρκο» και μια ενιαία μουσειολογική αφήγηση όπως έχει εγκριθεί από τα ανώτατα γνωμοδοτικά όργανα του ΥΠΠΟ.
Παρουσιάζοντας την οριστική αρχιτεκτονική μελέτη, ο Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ χαρακτήρισε τη χθεσινή ημέρα «σημαντικό σταθμό σε μια μακρά διαδρομή», αναδεικνύοντας τη σημασία της συνεργασίας που προηγήθηκε για τη διαμόρφωση της τελικής πρότασης. Οπως μάλιστα ανέφερε, «η σύνθεση παλαιού και νέου επιδιώκει να δημιουργήσει έναν σύγχρονο χώρο συνάντησης με το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον». Με αυτή την αρχή, ο σχεδιασμός επιδιώκει να συνδέσει το ΕΑΜ με την πόλη, αναδεικνύοντας το ιστορικό κτίριο. Η οριζόντια ανάπτυξη της επέκτασης προς την Πατησίων επιτρέπει τη δημιουργία ενός δημόσιου πάρκου στην οροφή της, προσβάσιμου από τις οδούς Β. Ηρακλείου και Τοσίτσα. Παράλληλα, επί της Πατησίων διαμορφώνεται ένα νέο πλάτωμα, που θα οδηγεί στη νέα, πιο άνετη κεντρική είσοδο του μουσείου.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον είχε η αναφορά του Βρετανού αρχιτέκτονα στις κύριες αλλαγές που ενσωματώθηκαν στην οριστική αρχιτεκτονική πρόταση, σε συνέχεια των παρατηρήσεων των ΚΑΣ και ΚΣΝΜ (Δεκεμβρίου 2025). Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν στη μείωση του ύψους κατά 3 μέτρα της νέας πρόσοψης-του στηθαίου του κτιρίου της επέκτασης επί της οδού Πατησίων, με το ύψος του να κυμαίνεται από 5,25 έως 7,25 μέτρα, στη διαμόρφωση των τριών περιπτέρων στον κήπο, καθώς και στη βελτίωση της ροής των επισκεπτών μεταξύ νέου και ιστορικού κτιρίου.
Οπως έχει διατυπωθεί από τους μελετητές, η νέα επέκταση χωροθετείται κάτω από τον σημερινό κήπο επί της οδού Πατησίων.
Διαβάστε Επίσης
Παρεμβάσεις στο ιστορικό κτίριο και φύτευση 250 δέντρων
Πέρα από την επέκταση, η οριστική αρχιτεκτονική μελέτη προβλέπει την αναβάθμιση του ιστορικού κτιρίου, με παρεμβάσεις που, όπως υπογράμμισε ο Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ, σχεδιάστηκαν «με σεβασμό στον μνημειακό χαρακτήρα του». Προβλέπονται ανακαίνιση των αιθουσών της δεκαετίας του 1950 και της ανατολικής πτέρυγας του Γεωργίου Νομικού (1930), ανάδειξη της συμμετρίας, των υλικών και του φυσικού φωτισμού, καθώς και βελτίωση της κυκλοφορίας των επισκεπτών.
Υπενθυμίζουμε ότι οι εκθεσιακές υποδομές διευρύνονται, ενδεικτικά οι χώροι των Προϊστορικών Συλλογών αυξάνονται από 1.100 σε 2.500 τ.μ. και των περιοδικών εκθέσεων από 429 σε 1.033 τ.μ. Σύμφωνα με τη μελέτη Αρχιτεκτονικής Τοπίου, προβλέπεται η δημιουργία ενός νέου πάρκου με 250 δέντρα και 5.000 θάμνους, εμπνευσμένο από τη φιλοσοφία του «ρομαντικού πάρκου», προσφέροντας μια αστική όαση στην καρδιά της Αθήνας. Για τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις, ο αρμόδιος μελετητής ανέφερε ότι σχετική μελέτη προκρίνει την προσωρινή στάση τουριστικών λεωφορείων στην οδό Β. Ηρακλείου, εξετάζοντας και τη μεταφορά της στάσης του ΟΑΣΑ.
