Νέα στοιχεία για την ιστορία και την καθημερινότητα της αρχαίας Πέλλαςφέρνει στο φως το διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα Pella Urban Dynamics Project, το οποίο συνεχίζεται για δεύτερη πενταετία.
Οι αρχαιολόγοι επιχειρούν να χαρτογραφήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα όρια της αρχαίας πρωτεύουσας των Μακεδόνων και να ανασυνθέσουν τον τρόπο ζωής των ανθρώπων που έζησαν εκεί, από το αρχαίο λιμάνι μέχρι το εσωτερικό των κατοικιών τους.
Έρευνα για την εξέλιξη της αρχαίας πόλης
Το πρόγραμμα υλοποιείται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πέλλας σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Michigan και διευθύνεται από την επίτιμη Διευθύντρια του Υπουργείου Πολιτισμού, Δρ. Ελισάβετ Τσιγαρίδα, τον αρχαιολόγο Δρ. Στράτο Νανόγλου, την καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας Δρ. Lisa Nevett και τον αρχαιολόγο Δρ. David Stone.
Η έρευνα συνδυάζει γεωφυσική διασκόπηση, επιφανειακές έρευνες και ανασκαφές, με στόχο να καταγραφεί η εξέλιξη της πόλης από την ίδρυσή της έως τα ελληνιστικά χρόνια, αλλά και να φωτιστεί η άγνωστη πρώιμη ιστορία της.
Η παλαιότερη Πέλλα κάτω από την ελληνιστική πόλη
Όπως εξηγεί η Δρ. Ελισάβετ Τσιγαρίδα, τα ελληνιστικά χρόνια της Πέλλας είναι ήδη καλά γνωστά χάρη στις ανασκαφές. Το ενδιαφέρον των επιστημόνων στρέφεται πλέον στην προγενέστερη περίοδο.
Τα μέχρι σήμερα στοιχεία δείχνουν ότι ήδη από τις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. είχε διαμορφωθεί ο πολεοδομικός ιστός που χαρακτηρίζει την ελληνιστική πόλη. Ωστόσο, η ακόμη παλαιότερη Πέλλα βρίσκεται κάτω από τα μεταγενέστερα οικοδομήματα και σε μεγάλο βαθμό έχει καταστραφεί, γεγονός που δυσκολεύει την έρευνα.
Το αρχαίο λιμάνι και τα όρια της πόλης
Καθοριστικό ρόλο στην έρευνα παίζει η γεωφυσική διασκόπηση, η οποία επιτρέπει στους αρχαιολόγους να εντοπίζουν κατασκευές κάτω από το έδαφος χωρίς εκτεταμένες ανασκαφές.
Κατά την προηγούμενη πενταετία εντοπίστηκαν τα νότια όρια της αρχαίας πόλης, ενώ οι επιστήμονες προσέγγισαν και τη θέση της αρχαίας ακτογραμμής, όταν η θάλασσα έφτανε πολύ πιο κοντά στην Πέλλα.
Μάλιστα, εντοπίστηκαν κτίρια που εκτιμάται ότι σχετίζονται με τις εγκαταστάσεις του αρχαίου λιμανιού, ενώ η απουσία ευρημάτων πέρα από συγκεκριμένο σημείο επιβεβαιώνει ότι εκεί βρισκόταν τότε η θάλασσα.
Στο μικροσκόπιο η καθημερινότητα των κατοίκων
Παράλληλα, οι αρχαιολόγοι πραγματοποιούν ανασκαφή σε κατοικία της αρχαίας Πέλλας, με στόχο να κατανοήσουν καλύτερα την καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Με τη βοήθεια σύγχρονων επιστημονικών μεθόδων και αναλύσεων του εδάφους, αναζητούν ακόμη και ίχνη τροφών και οργανικών υλικών, εξετάζοντας πού μαγείρευαν οι κάτοικοι, πώς αποθήκευαν τις προμήθειές τους και πώς μεταβάλλονταν οι χώροι του σπιτιού μέσα στους αιώνες.
Όπως επισημαίνει η Δρ. Τσιγαρίδα, η σύγχρονη αρχαιολογία δεν εστιάζει μόνο στα κτίσματα, αλλά κυρίως στους ανθρώπους που έζησαν σε αυτά και στον τρόπο με τον οποίο οργανωνόταν η καθημερινότητά τους.
Διεθνής συνεργασία με συμμετοχή φοιτητών και ειδικών
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν κάθε χρόνο φοιτητές από το Πανεπιστήμιο του Michigan, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και άλλα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, ενώ συνεργάζονται επιστήμονες διαφορετικών ειδικοτήτων.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Σουλτάνα Βαλαμώτη, η οποία συμβάλλει στη μελέτη των φυτών, των καρπών και των διατροφικών συνηθειών των κατοίκων της αρχαίας Πέλλας, προσθέτοντας ακόμη ένα σημαντικό κομμάτι στο παζλ της ιστορίας της μακεδονικής πρωτεύουσας.


