Παράλληλα, ενέκρινε την αναβάθμιση 38 μαχητικών αεροσκαφών F-16, με το συνολικό κόστος να εκτιμάται περίπου στα 4 δισ. ευρώ (4,59 δισ. δολάρια), σύμφωνα με δύο πηγές που μίλησαν στο Reuters.

Το νέο σύστημα αεράμυνας στήριξε μόνο η πλειοψηφία, καθώς, κατά τη σχετική ψηφοφορία, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Ελληνική Λύση και ΝΙΚΗ δήλωσαν «παρών», ενώ ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας καταψήφισαν. Από την ψηφοφορία απείχε η Νέα Αριστερά. Το ΠΑΣΟΚ υπερψήφισε όλες τις υπόλοιπες συμβάσεις με εξαίρεση τη σύμβαση για την απόκτηση βλημάτων, την οποία καταψήφισε. Όσον αφορά το «παρών» στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», το ΠΑΣΟΚ υποστήριξε, μεταξύ άλλων, πως δεν υπήρξε μελέτη σύγκρισης με άλλα συστήματα. Μάλιστα, ο εισηγητής του κόμματος Μιχάλης Κατρίνης φέρεται να έκανε λόγο για «απαξίωση» της επιτροπής, εξαιτίας της απουσίας του υπουργού Νίκου Δένδια από τη συνεδρίαση. Ο ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε «παρών» στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» και στα συνοδά έργα υποδομής για τα F35, ενώ υπερψήφισε τις υπόλοιπες συμβάσεις. Το «πακέτο» που εγκρίθηκε από την Επιτροπή Εξοπλιστικών αφορά τον βασικό «κορμό» του ελληνικού αμυντικού θόλου, ενώ περιλαμβάνει ακόμη την αναβάθμιση των 38 μαχητικών F16 Block 50 σε έκδοση Viper, τον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων φρεγατών ΜΕΚΟ, καθώς και τα έργα υποδομής για την επιχειρησιακή ένταξη των αεροσκαφών F35 στο αεροδρόμιο της Ανδραβίδας.

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, μίλησε σήμερα (16/3/2026) από το Λονδίνο όπου πραγματοποιεί επίσκεψη, σχετικά με την εισαγωγή εξοπλιστικών προγραμμάτων προς γνωμοδότηση στην Ειδική Διαρκή Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων της Βουλής των Ελλήνων, για την ενίσχυση της αεράμυνας. Ο Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε στα εξοπλιστικά προγράμματα, τα οποία θέτουν τις βάσεις για την ενίσχυση των δυνατοτήτων αεροπορικής άμυνας της χώρας, την υποστήριξη εξοπλισμών με συμβάσεις Follow On Support (FOS) και την αναβάθμιση στρατιωτικών μέσων όπως φρεγατών MEKO και μαχητικών αεροσκαφών F-16 Block 50 στην έκδοση Viper.

«Εισάγεται σήμερα για γνωμοδότηση στην Ειδική Διαρκή Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων της Βουλής, μια σειρά από εξόχως σημαντικά εξοπλιστικά προγράμματα. Βεβαίως, όλα αυτά τα προγράμματα εμπεριέχονται στον Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών, που αποτελεί ένα τμήμα της «Ατζέντας 2030». Περιλαμβάνει, πρώτα και κύρια, την τεράστια αναβάθμιση της αεράμυνας της Πατρίδας μας, με τη δημιουργία του πολυεπίπεδου μηχανισμού αντιμετώπισης των από αέρος απειλών. Αποτελεί αυτό ένα σημαντικό πυρήνα της «Ασπίδας του Αχιλλέα», δηλαδή του νέου Προγράμματος Αποτροπής. Νομίζω ότι η αναγκαιότητα αυτής της αντιμετώπισης απεδείχθη απολύτως στο πεδίο των συγκρούσεων.

Δημιουργούμε, επιτέλους, ένα θόλο προστασίας της ελληνικής επικράτειας με πολλαπλά επίπεδα αντιμετώπισης όλων των συγχρόνων απειλών, των αεροσκαφών, των drones, αλλά και των πυραύλων και των βαλλιστικών πυραύλων. Και επίσης, στην παραγωγή αυτών των συστημάτων θα συμμετέχουν οι ελληνικές εταιρείες με ποσοστό τουλάχιστον 25%. Επίσης, στον κατάλογο των προγραμμάτων που εισάγονται εμπεριέχεται η δημιουργία των υποδομών για την επιχειρησιακή ένταξη των αεροσκαφών F-35 στο αεροδρόμιο της Ανδραβίδας. Τα F-35 δεν είναι απλά αεροπλάνα, είναι πλατφόρμες που εισάγουν την Αεροπορία μας σε μια νέα εποχή. Εμπεριέχεται, επίσης, η αναβάθμιση των F-16 Block 50, των περίπου 40 F-16 Block 50 σε επίπεδο Viper, ώστε η χώρα να αποκτήσει πάνω από 100 F-16 Viper.

Επίσης, τον εκσυγχρονισμό των Φρεγατών MEKO, στον οποίο θα συμμετάσχουν, βεβαίως, ελληνικά ναυπηγεία, και μια σειρά από προγράμματα υποστήριξης αεροσκαφών «Follow On Support», μεταξύ των οποίων και των αεροσκαφών μας, των Μεταγωγικών, των C-27. Θα ήθελα βέβαια να υπογραμμίσω ότι πλέον οι συμβάσεις συντήρησης, οι συμβάσεις «Follow On Support», αντιμετωπίζονται ως εξοπλιστικά προγράμματα, με όλες τις εγγυήσεις διαφάνειας που αυτό σημαίνει και την ενημέρωση της Βουλής. Θυμίζω ότι αυτό δεν ήταν πάντα η αντιμετώπιση. Πολλές φορές στο παρελθόν τα «Follow On Support» αντιμετωπιζόντουσαν μέσα από τις λειτουργικές δαπάνες, με καθεστώς πλήρους αδιαφάνειας.

Δυστυχώς, εξαιτίας της ανάγκης να βρεθώ σήμερα στο Ηνωμένο Βασίλειο για να πραγματοποιήσω την επίσκεψη που αναβλήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα λόγω της επίσκεψης του προέδρου Μακρόν στην Κύπρο και στη Σούδα, δε θα έχω τη δυνατότητα να εισηγηθώ εγώ ο ίδιος τα Προγράμματα αυτά στη Βουλή των Ελλήνων. Είμαι βέβαιος ότι ο Υφυπουργός, ο κύριος Δαβάκης, θα κάνει μια εξαιρετική δουλειά. Άλλωστε, οι Αρχηγοί των Επιτελείων είναι εκεί για να εξηγήσουν οτιδήποτε οι Βουλευτές θελήσουν, ώστε να υπάρχει μια σφαιρική αντίληψη.

Όμως, νομίζω ότι αυτό το οποίο έχει σημασία είναι ότι αυτά τα Προγράμματα δείχνουν πόσο έγκαιρα είχαμε «διαβάσει» τη νέα πραγματικότητα. Είχαμε προβεί σε μια ευρυγώνια ανάγνωση του νέου περιβάλλοντος ασφάλειας. Και η πραγματοποίησή τους θα οδηγήσει τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις στη νέα εποχή. Σε μια εποχή που θα είναι οι ισχυρότερες στην Ιστορία της Πατρίδας μας και το αγαθό της ασφάλειας το οποίο θα παρέχεται στην ελληνική κοινωνία, θα είναι ίσως σε αυτήν τη φάση το πιο απαραίτητο από πότε».

«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Το νέο δόγμα αποτροπής στις Ένοπλες Δυνάμεις

Το πρόγραμμα «Ασπίδα του Αχιλλέα», που μέχρι σχετικά πρόσφατα αναφερόταν ως «θόλος» για την προστασία της ελληνικής επικράτειας, είναι μεταξύ των σημαντικότερων προγραμμάτων που περιλαμβάνει ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) των Ενόπλων Δυνάμεων για το 2025-2036. To 2026 αναμένεται να είναι ένα έτος-ορόσημο για την άμυνα της χώρας καθώς ξεκινούν οι διαδικασίες για τη δημιουργία του «θόλου» που θα προστατεύει τα νησιά και την ενδοχώρα από πυραυλικές επιθέσεις και άλλες σύγχρονες απειλές. Πρόκειται για ένα φιλόδοξο σχέδιο, που θα ενισχύσει κατακόρυφα την αποτρεπτική ικανότητα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στο νέο, απαιτητικό περιβάλλον ασφαλείας.

Σε μια εποχή μάλιστα όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο επαναπροσδιορίζονται από την τεχνολογία των drones και των έξυπνων πυραύλων, η «Ασπίδα του Αχιλλέα», το φιλόδοξο όραμα της κυβέρνησης δια του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, φιλοδοξεί να μην είναι απλώς ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα, αλλά η μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στην ψηφιακή εποχή. Η πρωτοβουλία δεν προέκυψε τυχαία, αλλά ήταν το αποτέλεσμα της επώδυνης συνειδητοποίησης: ότι τα παραδοσιακά αντιαεροπορικά συστήματα (τύπου Patriot ή S-300/400) είναι πλέον ανεπαρκή απέναντι στις νέες απειλές των drones και των σμηνών (swarms) φθηνών πυραύλων.

Ο απόστρατος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού, Δημήτρης Κουπατσιάρης είχε μιλήσει πρόσφατα στο Ε.Τ. Magazine του eleftherostypos.gr και ανέλυσε τη δυναμική της «Ασπίδας», τα συστήματα που θα χρησιμοποιεί ενώ παράλληλα τη συγκρίνει με τον τουρκικό «Χαλύβδινο Θόλο» (Çelik Kubbe).

Ο Δημήτρης Κουπατσιάρης ονομάστηκε Σημαιοφόρος Μηχανικός το 1992. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Πολεμικό Ναυτικό υπηρέτησε σε πλοία επιφανείας, στους Ναυστάθμους Σαλαμίνας και Κρήτης, στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ, στην Διοίκηση Δοικητικής Μέριμνας, στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού και το Διακλαδικό Επιτελείο του ΝΑΤΟ, JFC Brunssum.  Αποστρατεύτηκε με τον βαθμό του Αρχιπλοιάρχου και έκτοτε εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα. Επί του παρόντος εργάζεται σαν διαχειριστής έργων λογισμικού και κυβερνοασφάλειας. Κατέχει τους μεταπτυχιακούς τίτλους Master of Science in Electronic and Computer Engineering & Degree of Electrical Engineer από το Naval Postgraduate School, Monterey, CA, USA.

Η γέννηση της ιδέας: Από την Ουκρανία στο Ισραήλ

Η αρχή έγινε με τη μελέτη των διδαγμάτων από δύο μεγάλα μέτωπα:

• Ουκρανία: Η χρήση των drones κατέδειξε ότι ακόμη και πανάκριβα συστήματα μπορούν να εξουθενωθούν από φθηνά μέσα.
• Ισραήλ: Η μαζική επίθεση του Ιράν με εκατοντάδες drones και πυραύλους, η οποία αναχαιτίστηκε επιτυχώς από το πολυεπίπεδο σύστημα του Ισραήλ.

Το μοντέλο του Ισραήλ αποτέλεσε το προσχέδιο για την ελληνική πλευρά.  Η Κυβέρνηση, έχοντας στενή συνεργασία με την ισραηλινή κυβέρνηση, αποφάσισε να μεταφέρει αυτό το μοντέλο στην Ελλάδα.

Η πρώτη εκτενής παρουσίαση: «Ατζέντα 2030»

Αν και ο όρος «Ασπίδα του Αχιλλέα» άρχισε να χρησιμοποιείται συστηματικά από το 2025, η πρωτοβουλία πρωτοπαρουσιάστηκε εκτενώς και με λεπτομέρειες στην εμβληματική ομιλία του Υπουργού, Νίκου Δένδια, στη Διαρκή Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, στις 14 Νοεμβρίου 2024.  Σε εκείνη τη συνεδρίαση, ο Υπουργός παρουσίασε τη «Νέα Δομή Δυνάμεων 2024-2035» και την «Ατζέντα 2030».

Τα βασικά σημεία εκείνης της ομιλίας ήταν:

• Η κατάργηση του παλαιού δόγματος: Ο Υπουργός δήλωσε χαρακτηριστικά ότι “κάθε μονάδα του ελληνικού στρατού θα έχει πλέον anti-drone δυνατότητες”.
• Ο πολυεπίπεδος θόλος: Παρουσίασε για πρώτη φορά την ανάγκη για έναν “θόλο” που θα καλύπτει ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, από τα σύνορα μέχρι τα μετόπισθεν.
• Η διασύνδεση: Εξήγησε ότι δεν αρκεί να αγοράζουμε πυραύλους, αλλά πρέπει να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο όπου το ραντάρ ενός πλοίου θα «βλέπει» για λογαριασμό μιας συστοιχίας στην ξηρά.

Ο συμβολισμός «Ασπίδα του Αχιλλέα» επιλέχθηκε από τον ίδιο τον Υπουργό για να δώσει μια ιστορική και πολιτισμική διάσταση στην αποτροπή.  Στην Ιλιάδα, η ασπίδα που κατασκεύασε ο Ήφαιστος για τον Αχιλλέα δεν ήταν απλώς ένα αμυντικό όπλο, αλλά μια απεικόνιση ολόκληρου του κόσμου.

Αντίστοιχα, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» για την Ελλάδα:

• Δεν είναι παθητική: Έχει σκοπό να «τυφλώνει» τον εχθρό πριν καν επιτεθεί.
• Είναι καθολική: Καλύπτει κάθε σπιθαμή εδάφους.
• Είναι τεχνολογικό επίτευγμα: Συνδυάζει την επιστήμη (AI) με τη στρατιωτική ισχύ.

Η Φιλοσοφία: Ένας «Θόλος» με Νοημοσύνη

Όπως ανακοίνωσε ο κ. Δένδιας πρόσφατα σε ομιλία του στη Θράκη (Φεβρουάριος 2026), η «Ασπίδα» αποτελεί ένα ενοποιημένο σύστημα άμυνας που συνδέει αισθητήρες σε στεριά, θάλασσα, αέρα, διάστημα και κυβερνοχώρο.  Το “κλειδί” της επιτυχίας είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) ή Artificial Intelligence (AI).  Ένα κεντρικό σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (Command and Control, C²) θα αναλαμβάνει να κατηγοριοποιεί τις απειλές σε πραγματικό χρόνο, επιλέγοντας αυτόματα το κατάλληλο όπλο για την κατάρριψή τους.  Αυτό θα επιτρέπει στην αεράμυνα να αντιμετωπίζει σμήνη από drones (swarms) χωρίς να δαπανά πανάκριβους πυραύλους σε φθηνούς στόχους.

Τα 5 επίπεδα προστασίας

Ο σχεδιασμός προβλέπει ένα πολυεπίπεδο πλέγμα:

1. Αντιαεροπορική: Προστασία από μαχητικά και ελικόπτερα.
2. Αντιβαλλιστική: Αναχαίτιση πυραύλων cruise και βαλλιστικών πυραύλων.
3. Anti-drone: Εξουδετέρωση UAVs με συστήματα soft-kill (παρεμβολές) και hard-kill (κατάρριψη).
4. Αντιπλοϊκή: Προστασία των νησιών από εχθρικές ναυτικές μονάδες.
5. Ανθυποβρυχιακή: Επιτήρηση και άμυνα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Infographic 1: Η “Ασπίδα του Αχιλλέα” ως πολυεπίπεδος θόλος.

Τα Οπλικά Συστήματα

Οι διαπραγματεύσεις είναι σε εξέλιξη, ωστόσο διαφαίνεται να έχουν προκριθεί οι ανάδοχοι για σύναψη συμφωνίας ύψους 3 έως 3,5 δισ. Ευρώ.  Οι εταιρείες IAI (Israel Aerospace Industries) και Rafael διαφαίνεται να είναι οι βασικοί προμηθευτές, καθώς διαθέτουν το πλεονέκτημα ότι προσφέρουν συστήματα που έχουν δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες.

Η τεχνολογική υπεροχή: Τα «Μάτια» και τα «Δόντια» της Ασπίδας

Η αποτελεσματικότητα ενός αντιαεροπορικού συστήματος κρίνεται από δύο παράγοντες: πόσο γρήγορα βλέπει τον εχθρό και πόσο εύστοχα μπορεί να τον πλήξει.  Στην περίπτωση της ελληνικής “Ασπίδας”, η τεχνολογία AESA (Active Electronically Scanned Array) βελτιώνει δραματικά και τους δύο παράγοντες για την Ελληνική Αεράμυνα.

Τα Ραντάρ: Ψηφιακή επαγρύπνηση

Η καρδιά του συστήματος είναι το ραντάρ ELM-2084 MMR (Multi-Mission Radar) της IAI.  Πρόκειται για το ίδιο ραντάρ που καθοδηγεί το περίφημο Iron Dome του Ισραήλ.

• Τεχνολογία GaN (Νιτρίδιο του Γαλλίου): Χρησιμοποιεί ημιαγωγούς τελευταίας γενιάς που επιτρέπουν στο ραντάρ να εκπέμπει ισχυρότερο σήμα με μικρότερες απώλειες θερμότητας.
• Πολυλειτουργικότητα: Μπορεί να εντοπίζει ταυτόχρονα έως και 1100 στόχους σε απόσταση έως και 474 χλμ. για αεροσκάφη, και 100 χλμ. για εισερχόμενους πυραύλους ή drones.
• 3D Απεικόνιση: Παρέχει πλήρη τρισδιάστατη εικόνα του πεδίου, διαχωρίζοντας τα “φίλια” από τα “εχθρικά” ίχνη σε πραγματικό χρόνο.

Οι Πύραυλοι: Ταχύτητα και Χειρουργική Ακρίβεια

Τα βλήματα που θα εξοπλίσουν τις συστοιχίες Barak και David’s Sling θεωρούνται κορυφαία παγκοσμίως λόγω της ικανότητάς τους για καταστροφή με απευθείας πρόσκρουση (“Hit-to-Kill”).

Barak-ER (Extended Range)

• Εμβέλεια: Έως 150 χιλιόμετρα.
• Ύψος Αναχαίτισης: Μπορεί να πλήξει στόχους σε ύψος έως και 30 χιλιάδες μετρα, καλύπτοντας ακόμα και στρατηγικά βομβαρδιστικά.
• Διπλός Προωθητήρας (Dual Pulse Motor): Ο πύραυλος έχει τη δυνατότητα να “πυροδοτήσει” ξανά τη μηχανή του στην τελική φάση της πτήσης, αποκτώντας τρομερή ευελιξία για να προσβάλλει στόχους που κάνουν ελιγμούς αποφυγής.

Stunner (Ο πύραυλος του David’s Sling)

• Διπλός Αισθητήρας (Dual Seeker): Διαθέτει στο ρύγχος του, τόσο ραντάρ όσο και θερμικό αισθητήρα (IR). Αυτό σημαίνει ότι έχει αυξημένη αντοχή σε αντίμετρα (flares) ή παρεμβολές.
• Ταχύτητα: Ξεπερνά τα 7.5 Mach (ταχύτητα του ήχου), καθιστώντας τον έναν από τους ταχύτερους αναχαιτιστές στον κόσμο.
• Σχήμα “Δελφινιού”: Η χαρακτηριστική ασύμμετρη μύτη του είναι σχεδιασμένη για να φιλοξενεί τους δύο αισθητήρες και να διατηρεί την απαιτούμενη ευστάθεια πτήσης σε υπερηχητικές ταχύτητες.

Infographic 2: Σύγκριση μεταξύ των BARAK MX & STUNNER.

Διασύνδεση και Network-Centric Warfare

Το πιο κρίσιμο τεχνολογικό στοιχείο για την επίτευξη διασυνδεσιμότητας, είναι η συμβατότητα με το πρωτόκολλο Link 16.  Το Link 16 είναι ένα ασφαλές (μέσω κρυπτογράφησης), ανθεκτικό σε παρεμβολές, υψηλής ταχύτητας τακτικό πρωτόκολλο επικοινωνίας δεδομένων (jam-resistant, high-capacity tactical data link), το οποίο χρησιμοποιείται από τις ένοπλες δυνάμεις των Η.Π.Α., του NATO, καθώς και των συνεργαζόμενων κρατών, προκειμένου να μοιράζονται πληροφορίες στο πεδίο (ή τακτικές πληροφορίες), οι οποίες συμπεριλαμβάνουν επίγνωση της κατάστασης (situational awareness), παραμέτρους στοχοποίησης (targeting data), και φωνητική επικοινωνία μεταξύ αεροσκαφών, πλοίων, και μονάδων ξηράς, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονη επικοινωνία και βελτιωμένο έλεγχο του πεδίου μάχης.  Η τεχνολογία που χρησιμοποιεί, ονομάζεται Πολλαπλή Πρόσβαση Διαίρεσης Χρόνου (Time Division Multiple Access- TDMA).

Αυτό επιτρέπει στην “Ασπίδα του Αχιλλέα” να ανταλλάσει πληροφορίες, σε υψηλή ταχύτητα (data rate), απευθείας με:

• Τα μαχητικά F-35 και Rafale.
• Τις φρεγάτες τύπου ΚΙΜΩΝ (Belh@rra- FDI).
• Τα ιπτάμενα ραντάρ Embraer EMB-145H AEW&C (ή Ericsson Erieye) της Πολεμικής Αεροπορίας, αλλά και τα E-3 Sentry του ΝΑΤΟ.

Αυτό σημαίνει ότι μια φρεγάτα στο κεντρικό Αιγαίο μπορεί να “εγκλωβίσει” έναν στόχο και ο πύραυλος να εκτοξευτεί από μια συστοιχία Barak στην ηπειρωτική Ελλάδα, χωρίς το ραντάρ της συστοιχίας να έχει δει καν τον στόχο ακόμα (αυτή τη τεχνική λέγεται “Engage on Remote”).

«Ασπίδα του Αχιλλέα» VS «Çelik Kubbe»

Η σύγκριση ανάμεσα στην ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα» και τον τουρκικό «Χαλύβδινο Θόλο» (Çelik Kubbe) είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, καθώς αποκαλύπτει δύο διαφορετικές στρατηγικές προσεγγίσεις για το ίδιο ακριβώς πρόβλημα: την κυριαρχία στους αιθέρες μέσω της τεχνολογίας.  Ενώ ο στόχος είναι κοινός (ένα πολυεπίπεδο δίχτυ προστασίας), η φιλοσοφία πίσω από την υλοποίησή τους διαφέρει σημαντικά.

Συγκριτικός Πίνακας

Ο όρος C⁴I σημαίνει Command, Control, Communications, Computers, and Intelligence, με απόδοση στα ελληνικά, Διοίκηση, Έλεγχος, Επικοινωνίες, Υπολογιστές και Νοημοσύνη.  Μέχρι την έλευση των εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), ο όρος “Intelligence” αποδίδεται κυρίως ως “Πληροφορίες” στο πλαίσιο του πολέμου πληροφοριών από υπηρεσίες όπως η ΕΥΠ, όμως η απόδοση της λέξης ως “Νοημοσύνη” γίνεται πλέον πιο δόκιμη.

Infographic 3: Η “Ασπίδα” εναντίον του “Çelik Kubbe”.

Οι 3 βασικές διαφορές ανάμεσα σε «Ασπίδα του Αχιλλέα» και «Çelik Kubbe»

1. Τεχνολογία Αιχμής ή Μαζική Παραγωγή: Η Ελλάδα επενδύει σε δοκιμασμένα συστήματα (Combat Proven).  Το ισραηλινό Barak MX ή το David’s Sling έχουν καταγράψει χιλιάδες ώρες σε πραγματικές συνθήκες πολέμου.  Η Τουρκία, από την άλλη, ρισκάρει με δικά της συστήματα τα οποία, αν και εξελίσσονται γρήγορα, δεν έχουν ακόμη το ίδιο ιστορικό αξιοπιστίας σε περιβάλλον υψηλής έντασης, αλλά πλεονεκτούν σε αριθμούς και χαμηλότερο κόστος αντικατάστασης.
2. Το Ζήτημα της «Μαύρης Τρύπας» των S-400. Ο τουρκικός “Χαλύβδινος Θόλος” έχει ένα σημαντικό κενό: τη μη ενσωμάτωση των ρωσικών S-400.  Λόγω ασυμβατότητας με το NATO και την εγχώρια αρχιτεκτονική, οι S-400 παραμένουν εκτός του συστήματος, και μάλλον θα παραμείνουν και στο μέλλον.  Αντίθετα, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» σχεδιάζεται από την αρχή για να είναι 100% συμβατή με τα δίκτυα του NATO και τα νέα μαχητικά 5ης γενιάς (F-35).
3. Η Απάντηση στον “Κορεσμό Αεράμυνας” (Saturation): Η Τουρκία ποντάρει στην ποσότητα (πολλά φθηνά drones και πύραυλοι) για να καταστείλει τυχόν εχθρική επίθεση.  Η ελληνική απάντηση μέσω της “Ασπίδας” είναι η έξυπνη διαχείριση (AI logic).  Το σύστημα θα αναγνωρίζει αν ο στόχος είναι ένα ακριβό drone ή ένα φθηνό δόλωμα, επιλέγοντας να χρησιμοποιήσει είτε έναν πύραυλο αξίας εκατομμυρίων, είτε μια απλή ηλεκτρονική παρεμβολή (jammer).

Συμπερασματικά, ο «Χαλύβδινος Θόλος» είναι μια επίδειξη βιομηχανικής ισχύος και αυτονομίας της Τουρκίας.  Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι μια πρωτοβουλία της Ελλάδας για να αποκτήσει ποιοτικό πλεονέκτημα, χρησιμοποιώντας την κορυφαία τεχνολογία της Δύσης και του Ισραήλ για να απομειώσει την τουρκική υπεροπλία σε αριθμό μη επανδρωμένων μέσων.

Το Μέγεθος της πρόκλησης της «Ασπίδας»

Προκειμένου να υλοποιηθεί η πρωτοβουλία της κυβέρνησης για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», είναι κρίσιμη η απρόσκοπτη ροή δεδομένων από και προς όλους τους κόμβους του δικτύου Διοίκησης και Ελέγχου των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, και η συνεπακόλουθη λήψη αποφάσεων.

Infographic 4: Η Διαδρομή των Δεδομένων (Sensor-to-Shooter).

Μια πρώτη γεύση δίνεται από το παραπάνω γράφημα, το οποίο όμως αδυνατεί να αποδόσει το μέγεθος του εγχειρήματος όσον αφορά την αναδιάρθρωση πολλών από τις υφιστάμενες διαδικασίες των Διοικήσεων των Ενόπλων Δυνάμεων και τη συνεχή εκπαίδευση επί αυτών, προκειμένου να διορθωθούν και να προσαρμοστούν στις εξελίξεις που είναι «καταιγιστικές».

Ιστορικά Παραδείγματα

Ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα συστήματος που κλήθηκε να κάνει κάτι ανάλογο με την «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι το σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (Dowding system) που ανέπτυξε η Βρετανική Αεροπορία (Royal Air Force- RAF) λίγο πριν τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, και το οποίο χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία στη μάχη της Αγγλίας.  Είναι γεγονός ότι ο περισσότερος κόσμος, από την Μάχη της Αγγλίας, ανακαλεί τα (ομολογουμένως πρωτοπόρα) συστήματα ραντάρ (Chain Home) και τους (ομολογουμένως ηρωικούς) πιλότους της RAF, και ελάχιστοι γνωρίζουν για το Dowding system.  Η σημασία του ήταν θεμελιώδης, και δεν είναι τυχαίο ότι αποτέλεσε την μήτρα για όλα τα σύγχρονα συστήματα αεράμυνας μέχρι τις μέρες μας.  Η εικόνα παρακάτω δείχνει πόσο σημαντική ήταν η ροή δεδομένων προς το κέντρο, η λήψη αποφάσεων και η μεταβίβαση των αποφάσεων στους επιμέρους σχηματισμούς, κάνοντας ταυτόχρονα διαχείριση κινδύνου, αλλά και αποβλέποντας στην βέλτιστη λύση στο συσχετισμό κόστους- αποτελέσματος.

Εικόνα 1: Operations Control Pamphlet, 1941 (Πηγή: Wikipedia)

Είναι άξιο να σημειωθεί οτι συστήματα ραντάρ το 1940 είχαν και οι Γερμανοί, καθώς και οτι η Luftwaffe ήταν η καλύτερη αεροπορία του κόσμου, με πιλότους καλά εκπαιδευμένους και κορυφαία αεροσκάφη.  Η σημασία του Dowding system στην μάχη της Αγγλίας γίνεται ακόμα πιο εμφανής, αν ληφθεί υπόψη ότι σχεδόν ενάμιση χρόνο αργότερα, κατά την επίθεση του Pearl Harbor, οι Αμερικανοί είχαν στην διάθεσή τους όλη την τεχνολογία ραντάρ Chain Home από τους Βρετανούς, με σύστημα εγκατεστημένο στη Χαβάη, αλλά δεν αξιοποίησαν τον εντοπισμό των επερχόμενων ιαπωνικών αεροσκαφών που αυτό κατέγραψε.