Ο Υπουργός επισήμανε ότι το 2026 θα αποτελέσει κομβικό έτος όχι μόνο για την οικονομία, αλλά και για τη μεταναστευτική πολιτική, καθώς τίθενται σε εφαρμογή κρίσιμα ευρωπαϊκά νομοθετικά κείμενα, τονίζοντας ότι η Ελλάδα έχει διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωσή τους. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η Ευρώπη δεν αλλάζει, η Ευρώπη άλλαξε, και σε αυτό η χώρα μας έχει κεντρικό ρόλο, καθώς πολιτικές που εφαρμόζουμε από το 2019 πλέον υιοθετούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Αναφερόμενος στον έλεγχο του ασύλου, ο κ. Πλεύρης ξεκαθάρισε ότι αυτός «πρέπει να γίνει συσταλτικός», επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να γίνεται κατάχρηση του θεσμού από μονήρεις άνδρες ηλικίας 18 έως 25 ετών, οι οποίοι «εκμεταλλεύονται καταστάσεις, περνούν από πολλές ασφαλείς χώρες και έρχονται να αγοράσουν άσυλο στην Ευρώπη». Στη συνέχεια παρουσίασε τα τρία βασικά ευρωπαϊκά νομοθετικά κείμενα που η Ελλάδα καλείται να εφαρμόσει.

Όπως σημείωσε, ο Κανονισμός Επιστροφών ενσωματώνει διατάξεις που η χώρα μας είχε ήδη θεσμοθετήσει στην εθνική νομοθεσία τον Σεπτέμβριο του 2025 και οι οποίες τότε είχαν χαρακτηριστεί «αντίθετες στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο και στα ανθρώπινα δικαιώματα», για να υιοθετηθούν τελικά από το σύνολο των Υπουργών Μετανάστευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι διατάξεις αυτές, όπως είπε, προβλέπουν διοικητική κράτηση, περιορισμό των προθεσμιών υποβολής και εξέτασης αιτήσεων ασύλου και επιτάχυνση των επιστροφών. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη θεσμοθέτηση, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες εκτός Ευρώπης, ακόμη και στην Αφρική, σημειώνοντας ότι «τα επόμενα χρόνια όσοι έρχονται παράνομα και δεν δικαιούνται άσυλο θα γνωρίζουν ότι, αν δεν μπορούν να επιστραφούν στις χώρες καταγωγής τους, θα επιστρέφονται σε τρίτες χώρες».

Αναφερόμενος στον Κανονισμό Ασφαλών Τρίτων Χωρών, ο Υπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει σχετική εθνική νομοθεσία ήδη από το 2021 και τόνισε πως «όταν υπάρχουν ασφαλείς τρίτες χώρες, μπορούμε να επιστρέφουμε πίσω παράνομους μετανάστες», επισημαίνοντας παράλληλα τη σημασία του κανονισμού για τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας, με τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας. Για το Σύμφωνο Μετανάστευσης, ο κ. Πλεύρης έκανε λόγο για μια ισορροπία μεταξύ αλληλεγγύης και υπευθυνότητας, ώστε οι χώρες πρώτης υποδοχής να μην μετατρέπονται σε χώρες διέλευσης.

Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εισέρχεται στο Σύμφωνο «με μηδενικές υποχρεώσεις επιστροφών», καθώς, όπως είπε, «όποιος έχει περάσει παράνομα από την ελληνική επικράτεια δεν θα μπορεί να επιστραφεί λόγω Δουβλίνου», γεγονός που συνιστά ουσιαστική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Περνώντας στην εθνική νομοθεσία, ο Υπουργός αναφέρθηκε στις δύο κομβικές παρεμβάσεις του καλοκαιριού του 2025: την αναστολή ασύλου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και το νομοσχέδιο για την παράνομη μετανάστευση, το οποίο προβλέπει διοικητική κράτηση έως 24 μήνες, ποινικό αδίκημα με ποινές 2 έως 5 έτη σε περίπτωση απόρριψης ασύλου και επιστροφή, εκτός αν υπάρξει οικειοθελής συμμόρφωση.

Όπως τόνισε, «υπήρχε αποτέλεσμα σε αυτή την πολιτική». Παραθέτοντας στοιχεία, ανέφερε ότι ενώ πριν την ψήφιση των μέτρων υπήρχε αυξητική τάση, στο τετράμηνο που ακολούθησε καταγράφηκε μείωση 45% στις ροές, με το έτος να κλείνει με συνολική μείωση 25%. «Λειτούργησαν τα μέτρα», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι μειώθηκαν συγκεκριμένες εθνικότητες, όπως από Πακιστάν, Μπαγκλαντές και Αίγυπτο, που γνωρίζουν ότι δεν δικαιούνται άσυλο και ότι «τα μέτρα της φυλακής και της επιστροφής θα εφαρμοστούν».

Ο Υπουργός ανακοίνωσε ότι τον Ιανουάριο του 2026 θα κατατεθεί το νομοσχέδιο για τη νόμιμη μετανάστευση, με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών και τη δημιουργία νόμιμων οδών που λειτουργούν ως ανάχωμα στην παράνομη μετανάστευση, ενώ παράλληλα οι δομές θα διαχωριστούν σε κλειστές δομές επιστροφής και σε δομές για όσους έχουν πιθανότητες να λάβουν άσυλο και να εργαστούν. Όπως ξεκαθάρισε, «όσοι πραγματικά δικαιούνται άσυλο θα μπορούν να το πάρουν, αλλά δεν θα ζουν εις βάρος των Ευρωπαίων και Ελλήνων φορολογουμένων, ενώ όσοι δεν δικαιούνται θα επιστρέφουν».

Τόνισε επίσης ότι «το δόγμα “πήραν χαρτιά και έφυγαν” δεν υπάρχει», καθώς όσοι λαμβάνουν άσυλο έχουν ως βάση τους την Ελλάδα και υπόκεινται σε επανεξέταση. Κλείνοντας την ομιλία του, ο Θάνος Πλεύρης υπογράμμισε ότι «η μετανάστευση είναι νόμιμη και απαραίτητη, αλλά η ελευθερομετανάστευση είναι το πρόβλημα» και ξεκαθάρισε ότι το μεταναστευτικό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως λύση στο δημογραφικό ζήτημα. Κάλεσε, τέλος, το Σώμα να υπερψηφίσει τον Προϋπολογισμό του 2026, σημειώνοντας ότι αποτυπώνει ένα σαφές δόγμα: φύλαξη συνόρων με αποτροπή, μείωση των ροών, εξορθολογισμό των διαδικασιών ασύλου και αύξηση των επιστροφών.