Μπελέρης για λαγοκέφαλο: «Χρειάζονται στοχευμένες χρηματοδοτήσεις προς τους αλιείς για τις ζημιές που προκαλούνται»

Συγκεκριμένα, ο κ. Μπελέρης τόνισε ότι «ο λαγοκέφαλος αποδεκατίζει τα αλιεύματα, καταστρέφει τα αλιευτικά εργαλεία με συνέπεια να αυξάνει το ήδη μεγάλο κόστος στους ψαράδες μας», συμπληρώνοντας πως «το Ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου της 10ης Μαρτίου του 2026 για τα χωροκατακτητικά ξενικά είδη, στο οποίο ήμουν και εισηγητής του ΕΛΚ, και η ανάγκη αναθεώρησης της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Δεν είναι όμως αρκετά!»

Ο κ. Μπελέρης είπε εμφατικά πως «πρέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να φροντίσει άμεσα να υπάρξουν περισσότεροι ευρωπαϊκοί πόροι για τον εκσυγχρονισμό του στόλου και την ανανέωση του αλιευτικού εξοπλισμού, ελπίζοντας ότι θα μπει τέλος στην εγκατάλειψη του επαγγέλματος.

Χρειάζονται στοχευμένες χρηματοδοτήσεις για τις ζημιές που προκαλούνται από τα κητώδη, τα ξενικά είδη και το πλαγκτόν». «Οι αλιείς αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Στηρίζουν τις απομακρυσμένες και τις παράκτιες περιοχές, καθώς και τα νησιά μας. Δεν μπορούμε να τους αφήσουμε μόνους τους», κατέληξε χαρακτηριστικά.

Η «εισβολή» λαγοκέφαλων στην Ελλάδα

Τα προηγούμενα χρόνια τους συναντούσαμε μόνο στις θάλασσες της Κρήτης ή των Δωδεκανήσων. Φέτος οι λαγοκέφαλοι έχουν φτάσει μέχρι τον Νότιο Ευβοϊκό με την παρουσία τους να επιβεβαιώνεται από λουόμενους σε παραλίες της Αττικής, από την Παλαιά Φώκαια και τη Σαρωνίδα έως τη Βάρκιζα. Την ίδια στιγμή, επιστήμονες εντοπίζουν το είδος και στον Νότιο Ευβοϊκό, σε περιοχές όπως το Μπούρτζι, το Λευκαντί και η Ερέτρια, επιβεβαιώνοντας ότι η εξάπλωσή του συνεχίζεται προς νέες θαλάσσιες ζώνες.

Τι είναι όμως ο λαγοκέφαλος; Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) είναι ένα ξενικό είδος ψαριού το οποίο έχει εισέλθει στη Μεσόγειο από τις θερμές θάλασσες στην περιοχή του Ειρηνικού Ωκεανού μέσω της διώρυγας του Σουέζ, ήδη από τις αρχές του 2000, ενώ οι καταγραφές στον ελλαδικό χώρο ξεκινούν από το 2005. Το είδος εμφανίστηκε αρχικά στην Θάλασσα της Λεβαντίνης στην περιοχή του Ισραήλ και στη συνέχεια άρχισε η εξάπλωσή του σε βορειότερα σημεία της Μεσογείου συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών θαλασσών. Ο λαγοκέφαλος είναι ένα είδος από τα πολλά ξενικά είδη – βιολογικούς εισβολείς ή αλλόχθονα είδη τα οποία έχουν αρχίσει να εμφανίζονται στη Μεσόγειο με εκθετικό ρυθμό τα τελευταία χρόνια (έχουν καταγραφεί περισσότερα από 1000 είδη-βιολογικοί εισβολείς) αλλάζοντας σε σημαντικό βαθμό το βιογεωγραφικό προφίλ του θαλάσσιου βιόκοσμου ιδιαίτερα στην Ανατολική Μεσόγειο και την Λεβαντίνη».

Οι φόβοι για τον άνθρωπο και οι επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα

Αυτό ωστόσο που πρέπει να γνωρίζει ο κόσμος είναι ότι ο λαγοκέφαλος περιέχει στα εσωτερικά του όργανα μια πολύ ισχυρή τοξίνη (τετραδοτοξίνη) και δεν θα πρέπει να καταναλώνεται, καθώς η κατανάλωσή του μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο. Στην περιοχή της Μεσογείου έχουν καταγραφεί κάποια μεμονωμένα περιστατικά θανάτου σε περιπτώσεις κατανάλωσης του ψαριού όπου δεν είχε γίνει ο σωστός καθαρισμός. Θα πρέπει να τονιστεί ότι δεν υπάρχει κίνδυνος από απλή επαφή με τον λαγοκέφαλο ή δάγκωμα, καθώς όπως προαναφέρθηκε η τοξίνη βρίσκεται στα εσωτερικά όργανα. Κάποια τυχόν περιστατικά δαγκωμάτων από λαγοκέφαλο που έχουν αναφερθεί σε κάποια σημεία σε παραλίες στις ελληνικές θάλασσες φαίνεται να συσχετίζεται με την παροχή τροφής από τον άνθρωπο προς τα ψάρια (έχει καταγραφεί ως φαινόμενο και σε άλλα θαλάσσια έμβια όντα – π.χ. θαλάσσιες Χελώνες Caretta caretta), γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση σε ρηχότερα νερά εκεί όπου υπάρχουν και κολυμβητές. Η παρουσία βιολογικών εισβολέων – αλλόχθονων ειδών στη Μεσόγειο και στις ελληνικές θάλασσες έχει  σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην βιοποικιλότητα καθώς ο ανταγωνισμός οδηγεί σε μείωση των πληθυσμών των ‘αυτόχθονων’ ειδών, ενώ σημαντικές είναι οι επιπτώσεις σε συγκεκριμένα είδη οικοτόπων, όπως για παράδειγμα τους υφάλους, όπου η αύξηση των βοσκητών – αλλόχθονων ειδών έχει οδηγήσει σε σημαντική υποβάθμιση της φυτικής κάλυψης και μείωση της ποικιλότητας ειδών στις Βιοκοινότητες που ζουν εδώ.

Ήρθε για να μείνει

Πάντως τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν πως ο λαγοκέφαλος δεν πρόκειται να φύγει από τις ελληνικές θάλασσες σύντομα. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό Geosciences, οι περιβαλλοντικές συνθήκες σε πολλές ελληνικές θαλάσσιες περιοχές θα συνεχίσουν να ευνοούν την παρουσία και την εξάπλωση του είδους τουλάχιστον έως το 2035. «Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή εξάπλωση δεν αποτελεί μια παροδική έξαρση, αλλά μέρος μιας μακροχρόνιας οικολογικής αναδιάρθρωσης της Μεσογείου, η οποία απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και έγκαιρη διαχείριση και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις».