Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή στην Ελλάδα το όριο των 15 ετών για την πρόσβαση των ανηλίκων στα social media, με την κυβέρνηση να προχωρά στη νομοθέτηση χωρίς να περιμένει την ολοκλήρωση του αντίστοιχου ευρωπαϊκού πλαισίου.
Όπως εξηγεί ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, η ελληνική ρύθμιση θα βασιστεί στις βασικές αρχές που ήδη διαμορφώνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιμέρους προσαρμογών όταν ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του μέτρου, όπως τονίζει, θα έχει η επαλήθευση ηλικίας, με το Kids Wallet να λειτουργεί ως μηχανισμός πιστοποίησης χωρίς να διαβιβάζει στις πλατφόρμες την ημερομηνία γέννησης ή άλλα προσωπικά στοιχεία. Το σύστημα θα ενημερώνει ουσιαστικά μόνο αν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το εκάστοτε ηλικιακό όριο.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ εξήγησε ότι η Ελλάδα είχε ανοίξει τη συζήτηση για την «ψηφιακή ενηλικίωση» περίπου δύο χρόνια πριν, με αφετηρία την παρέμβαση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Στη συνέχεια, η ανάπτυξη του Kids Wallet αποτέλεσε, σύμφωνα με τον υπουργό, την ελληνική απάντηση στο ζήτημα της επιβεβαίωσης της ηλικίας, το οποίο χαρακτήρισε βασικό εμπόδιο στην εφαρμογή οποιουδήποτε ηλικιακού περιορισμού.
Διαβάστε Επίσης
Ο υπουργός υποστηρίζει ότι η Ελλάδα μπορεί να προχωρήσει άμεσα στη νομοθέτηση, καθώς η ευρωπαϊκή διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει περίπου 20 μήνες. Η εθνική ρύθμιση θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027, ενώ στη συνέχεια μπορεί να προσαρμοστεί σημειακά στις τελικές ευρωπαϊκές αποφάσεις.
«Από την 1η Ιανουαρίου του 2027 ξεκινάμε και παράλληλα συμμετέχουμε πολύ πιο ενεργά πλέον γιατί υπάρχει και ένα κείμενο στο τραπέζι για την ευρωπαϊκή νομοθέτηση έτσι ώστε πραγματικά το EU KIDS Act να πιάσει και τα social media αλλά και το κομμάτι της Τεχνητής Νοημοσύνης. Γιατί και αυτό το κομμάτι θέλει ρύθμιση. Εκεί είναι πολύ επικίνδυνο, ένα παιδί να ρωτάει οτιδήποτε σε ένα μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης και να παίρνει προφανώς οποιεσδήποτε απαντήσεις», ανέφερε.
Σε ό,τι αφορά τις ηλικίες 13 έως 15 ετών, ο κ. Παπαστεργίου διευκρινίζει ότι η ευρωπαϊκή πρόταση δεν προβλέπει πρόσβαση στα social media με τη μορφή που έχουν σήμερα. Η πρόσβαση θα μπορούσε να γίνεται μόνο σε ειδικά διαμορφωμένα περιβάλλοντα, με γονική συναίνεση, χωρίς προσωπικούς λογαριασμούς με τις σημερινές δυνατότητες και με τεχνικούς περιορισμούς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται μέγιστη χρήση μίας ώρας την ημέρα, κλείδωμα κατά τις νυχτερινές ώρες, απαγόρευση ατελείωτου scrolling και περιορισμοί στην επικοινωνία με αγνώστους.
Το Kids Wallet
Σημαντικό στοιχείο είναι και ο τρόπος με τον οποίο θα γίνεται η επαλήθευση. Το Kids Wallet δεν διαβιβάζει στις πλατφόρμες ούτε ημερομηνία γέννησης ούτε στοιχεία ταυτότητας. Επιστρέφει μόνο ένα «σήμα» που δείχνει αν ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από το σχετικό ηλικιακό όριο. Παράλληλα, οι ίδιες οι πλατφόρμες θα έχουν την ευθύνη να αναζητούν την πραγματική ηλικία των χρηστών, αξιοποιώντας και τους αλγορίθμους τους.
Για την εφαρμογή των κανόνων στις πλατφόρμες που δεν έχουν έδρα στην Ελλάδα, η διαδικασία θα βασιστεί στο Digital Services Act (DSA). Η ΕΕΤΤ θα μπορεί να αναφέρει παραβάσεις και, όταν πρόκειται για εταιρείες που έχουν έδρα σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, θα ενεργοποιείται η προβλεπόμενη ευρωπαϊκή διαδικασία.
Ο υπουργός επισημαίνει πάντως ότι το ηλικιακό όριο από μόνο του δεν αρκεί για την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού. Αναφέρεται στις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στα παιδιά πρακτικές όπως το συνεχές scrolling, αλλά και φαινόμενα όπως το FOMO, η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η απομόνωση. Για τον λόγο αυτό δίνει έμφαση και στην ενημέρωση των γονέων, υποστηρίζοντας ότι η βασική ευθύνη για τον ασφαλή σχεδιασμό των υπηρεσιών πρέπει να βρίσκεται στις πλατφόρμες και όχι να μετακυλίεται στις οικογένειες.
«Η Ευρώπη δεν λέει ότι στα 13 ένα παιδί θα μπει στο Instagram όπως είναι το Instagram σήμερα. Λέει πως θα μπορούν τα παιδιά να έχουν πρόσβαση, βέβαια με γονική συναίνεση σε ειδικά διαμορφωμένα περιβάλλοντα social media, χωρίς συνεχές scrolling, όπου δεν θα επιτρέπεται σε έναν ξένο να στέλνει μηνύματα και δεν θα λειτουργεί το βράδυ. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, λέει η Ευρώπη ότι θα μπορούσαν τα παιδιά να αρχίσουν να μπαίνουν. Θεωρώ, λοιπόν ότι η δική μας αυστηρή στάση βοήθησε και την Ευρώπη αλλά και τις πλατφόρμες να έρθουν λίγο πιο κοντά σε αυτά που θέλουμε» ανέφερε.
Οι γονείς, σύμφωνα με τον κ. Παπαστεργίου, θα έχουν κυρίως ρόλο στην επιβεβαίωση της ηλικίας και στην ενημέρωση των παιδιών. Η κυβέρνηση σχεδιάζει, παράλληλα, ενημερωτικές δράσεις σε σχολεία και συναντήσεις με εκπαιδευτικούς και συλλόγους γονέων, με στόχο η νέα ρύθμιση να συνοδευτεί από ευρύτερη ενημέρωση για τη χρήση των social media.
