Άκυρες οι εγκύκλιοι οι οποίες δεν κοινοποιούνται άμεσα στις Διαύγεια

Ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης κ. Κωστής Χατζηδάκης ο οποίος είχε τη εποπτεία του νόμου τόνιζε χθες ότι η υποχρεωτική ανάρτηση των εγκυκλίων στις ιστοσελίδες των φορέων του δημοσίου, που τις εκδίδουν, είναι ένα ακόμα σημαντικό βήμα διαφάνειας με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και των επιχειρήσεων από το Κράτος.

Ο κ Χατζηδάκης τόνιζε ότι επί δεκαετίες, ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται στην πράξη ο νόμος καθοριζόταν σε μεγάλο βαθμό από εγκυκλίους, που ο πολίτης δεν μπορούσε να εντοπίσει. Χιλιάδες εγκύκλιες οδηγίες, άλλες σε ισχύ και άλλες σιωπηρά ξεπερασμένες από μεταγενέστερες τροποποιήσεις της νομοθεσίας, παρέμεναν διάσπαρτες στα αρχεία των υπηρεσιών. Ο πολίτης και η επιχείρηση δεν μπορούσαν να γνωρίζουν με βάση ποιες οδηγίες κρίνεται το αίτημά τους, ενώ συχνά ούτε ο ίδιος ο υπάλληλος ήταν σε θέση να βεβαιωθεί ποια οδηγία εξακολουθεί να ισχύει.

Τι ορίζει ο νόμος Χατζηδάκη (ν. 5293/2026)

Μέχρι σήμερα μια εγκύκλιος ίσχυε από τη στιγμή που αναρτιόταν στη «Διαύγεια». Από εδώ και πέρα αυτό δεν αρκεί. Κάθε εγκύκλιος πρέπει να αναρτάται αμέσως και στην ιστοσελίδα της υπηρεσίας που την εκδίδει. Αν λείπει έστω και η μία από τις δύο αναρτήσεις, η εγκύκλιος δεν ισχύει και δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα.

Δεν αρκεί όμως να αναρτηθεί. Ο νόμος ζητεί από κάθε υπηρεσία δύο πράγματα. Να βάλει τις εγκυκλίους της σε θεματικές κατηγορίες, ώστε ο πολίτης να βρίσκει αμέσως αυτές που τον αφορούν. Και να δηλώνει καθαρά ποιες εγκύκλιοι, ή ποια σημεία τους, δεν ισχύουν πια επειδή άλλαξε ο νόμος. Την ευθύνη του συντονισμού την έχει η υπηρεσία που είναι αρμόδια για τη διοικητική υποστήριξη κάθε φορέα.

Η υποχρέωση δεν αφορά μόνο τον στενό κρατικό μηχανισμό. Δεσμεύει όλους όσοι ασκούν δημόσια εξουσία, ανεξάρτητα από τη νομική τους μορφή, δηλαδή τα Υπουργεία, τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, τους δήμους και τις περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και τις ανεξάρτητες αρχές.

Η προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου 2026

Ο νόμος δίνει στις υπηρεσίες χρόνο να προσαρμοστούν. Οι παλιές εγκύκλιοι, όσες ίσχυαν όταν άρχισε να ισχύει ο νόμος, εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 χωρίς να χρειάζεται να αναρτηθούν στην ιστοσελίδα του φορέα. Από την 1η Οκτωβρίου 2026, όμως, όποια εγκύκλιος δεν έχει αναρτηθεί παύει να ισχύει. Αυτόματα, χωρίς να χρειάζεται καμία άλλη πράξη και χωρίς περιθώριο εξαίρεσης.

Τι ζητεί η εγκύκλιος από τις υπηρεσίες

Η εγκύκλιος απευθύνεται σε όλα τα Υπουργεία, τις Γενικές και Ειδικές Γραμματείες, τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού, τις ανεξάρτητες αρχές και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, με ρητή πρόβλεψη κοινοποίησης στα εποπτευόμενα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου. Πέρα από την υπενθύμιση των προθεσμιών, δίνει δύο πρακτικές κατευθύνσεις:

Αυτοματοποίηση της ανάρτησης. Συνιστάται η σύνδεση των ιστοσελίδων των φορέων με τη διεπαφή (API) που παρέχει το πρόγραμμα «Διαύγεια», ώστε η ανάρτηση να γίνεται αυτόματα και να αποκλείεται ο κίνδυνος παράλειψης. Η σχετική τεκμηρίωση διατίθεται στη διεύθυνση https://diavgeia.gov.gr/api/help.