Ακολουθώντας το ταξίδι της θαλάσσιας χελώνας του Αιγαίου – Τι ανακάλυψε ο ΑΡΧΕΛΩΝ

Οπως προκύπτει από το πρόγραμμα δορυφορικής παρακολούθησης του ΑΡΧΕΛΩΝ, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου LIFE MareNatura, μέσω του οποίου το 2024 τοποθετήθηκαν πομποί σε 18 χελώνες και το 2025 σε 20 χελώνες, καταγράφηκαν τρεις βασικές στρατηγικές μετανάστευσης.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 1

«Πάω κάπου και μένω»

Η «Δάφνη», επιλέγοντας συγκεκριμένο προορισμό, εγκαταστάθηκε στο λιμάνι της Σμύρνης, στην Τουρκία.

Η πρώτη στρατηγική έχει μια σταθερότητα: «Θα πάω κάπου και θα μείνω». Οπως επισημαίνει ο ΑΡΧΕΛΩΝ, ορισμένες χελώνες επιλέγουν έναν προορισμό και παραμένουν εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η «Δάφνη», η οποία εγκαταστάθηκε στο λιμάνι της Σμύρνης, στην Τουρκία. Ακόμη πιο εντυπωσιακές είναι οι περιπτώσεις του 2025 με τις χελώνες «Αρια» και «Μαρίνα», που φαίνεται να «ενθουσιάστηκαν» με τις νέες τους περιοχές. Η «Αρια» εγκαταστάθηκε στον Κόλπο του Kotor, στο Μαυροβούνιο και η «Μαρίνα» στον Κόλπο Boughrara της Τυνησίας.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 2

«Από τα βαθιά στα ρηχά και… πίσω»

Η «Χάριετ» είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, με συνεχείς μετακινήσεις μεταξύ νηριτικών και ωκεάνιων νερών στην Αδριατική Θάλασσα.

Αλλες χελώνες κινούνται δυναμικά μεταξύ βαθιών και ρηχών νερών, πιθανόν αναζητώντας τροφή. Η «Χάριετ» είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, με συνεχείς μετακινήσεις μεταξύ νηριτικών και ωκεάνιων νερών στην Αδριατική Θάλασσα.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ 3

«Δεν στέκομαι πουθενά»

Η «Αριάδνη» (2024) διέσχισε μεγάλες αποστάσεις, φτάνοντας μέχρι τις ακτές της Μαγιόρκα και της Αλγερίας στη δυτική Μεσόγειο, χωρίς καμία «στάση».

Κάποιες χελώνες παραμένουν διαρκώς περιπλανώμενες. Η «Αριάδνη» (2024) διέσχισε μεγάλες αποστάσεις, φτάνοντας μέχρι τις ακτές της Μαγιόρκα και της Αλγερίας στη Δυτική Μεσόγειο, χωρίς καμία «στάση» για ξεκούραση!

ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ

«Δεν βάζω όλα τα αβγά στο ίδιο καλάθι»

Το 2025 καταγράφηκε και η συμπεριφορά κατά την οποία μία χελώνα ωοτοκεί σε διαφορετικές παραλίες μέσα στην ίδια αναπαραγωγική περίοδο. Οι χελώνες «Αρτεμις» και «Λήδα» έκαναν φωλιές σε διαφορετικές παραλίες της Κρήτης, ακολουθώντας έτσι μια στρατηγική διασποράς κινδύνου για τα αβγά τους.

: Η «Αρτεμις» έκανε φωλιές σε διαφορετικές παραλίες της Κρήτης, διασπείροντας τον κίνδυνο για τα αβγά της.

Σύμφωνα με τον ΑΡΧΕΛΩΝ, τα ευρήματα που συνέλεξαν αποδεικνύουν ότι οι χελώνες μπορεί να φωλιάζουν μακριά από την περιοχή όπου αρχικά εντοπίστηκαν, μετά την τελευταία φωλιά εγκαταλείπουν την περιοχή ωοτοκίας, ακολουθούν πολλαπλές και ευέλικτες στρατηγικές μετακίνησης, χρησιμοποιούν τόσο νηριτικά όσο και ωκεάνια ενδιαιτήματα και εμφανίζουν συχνότερη παρουσία στη Δυτική Μεσόγειο.

«Η κατανόηση αυτής της πολυπλοκότητας είναι κρίσιμη για την αποτελεσματική προστασία της θαλάσσιας χελώνας. Τα δεδομένα του ΑΡΧΕΛΩΝ αποδεικνύουν ότι κάθε χελώνα έχει τη “δική της ιστορία” και μαζί αυτές οι ιστορίες μάς βοηθούν να προστατεύσουμε καλύτερα το μέλλον του είδους», τονίζουν.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι πρώτες φωλιές της θαλάσσιας χελώνας Καρέττα (Caretta caretta) για το 2026 καταγράφηκαν και προστατεύτηκαν κατά τη διάρκεια των πρωινών ερευνών των εθελοντών του ΑΡΧΕΛΩΝ στις 13 Μαΐου, στην παραλία Βουνάκι του Κυπαρισσιακού Κόλπου, και στις 14 Μαΐου, στην παραλία Γέρακα της Ζακύνθου.

Κάθε καλοκαίρι, ο ΑΡΧΕΛΩΝ υλοποιεί ένα τεράστιο πρόγραμμα καταγραφής και προστασίας φωλιών σε σχεδόν 100 χλμ. παραλιών ωοτοκίας στον Κόλπο Λαγανά Ζακύνθου και τον Κυπαρισσιακό Κόλπο, αλλά και στην Κορώνη, τον Λακωνικό Κόλπο, τα Χανιά, το Ρέθυμνο και τον Κόλπο της Μεσσαράς στην Κρήτη.

ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΕ ΠΑΡΑΛΙΕΣ ΩΟΤΟΚΙΑΣ

• Απομάκρυνε ομπρέλες, ξαπλώστρες και λοιπό εξοπλισμό μετά τη δύση του ηλίου.
• Σβήσε ή κάλυψε τα φώτα που είναι ορατά από την παραλία και απόφυγε τη νυχτερινή παραμονή κοντά στις φωλιές.
• Μην ανάβεις φωτιές στην παραλία τη νύχτα.
• Μην ξεσκάβεις φωλιές και μην αγγίζεις αβγά ή χελωνάκια.
• Μη μετακινείς τη σήμανση, τους προστατευτικούς κλωβούς ή τους διαδρόμους εκκόλαψης.
• Απόφυγε τη χρήση τροχοφόρων στην παραλία.
• Μείωσε ταχύτητα με σκάφος κοντά σε παραλίες ωοτοκίας.