Σούπερ Μάρκετ: Πιο φθηνό από τον μέσο όρο της Ε.Ε. το ελληνικό καλάθι

Για χρόνια η απάντηση βασιζόταν σε μεμονωμένες συγκρίσεις και φωτογραφίες από ξένα ράφια που κυκλοφορούσαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάθε φορά που η συζήτηση για την ακρίβεια «φούντωνε». Τα τελευταία δύο χρόνια, μάλιστα, το ζήτημα έφτασε μέχρι τις Βρυξέλλες, με τον πρωθυπουργό να ζητά την παρέμβαση της Κομισιόν για τις διαφορετικές τιμολογιακές πολιτικές που εφαρμόζουν ορισμένες πολυεθνικές εταιρίες στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.

Η νέα πλατφόρμα posokanei.gov.gr του υπουργείου Ανάπτυξης, που παρουσιάστηκε πριν από λίγες ημέρες, έρχεται να δώσει για πρώτη φορά μια απάντηση, βασισμένη σε πραγματικά στοιχεία. Τα πρώτα δεδομένα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον: Tο ελληνικό καλάθι εμφανίζεται οριακά φθηνότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Πίσω όμως από αυτό το συμπέρασμα κρύβονται μεγάλες αποκλίσεις, προϊόντα που στην Ελλάδα κοστίζουν έως και 70% ακριβότερα, άλλα που πωλούνται σημαντικά φθηνότερα, η φέτα που στο εξωτερικό αντιμετωπίζεται ως premium αγαθό και οι διαρκείς προσφορές σε συγκεκριμένες κατηγορίες που επηρεάζουν καθοριστικά το τελικό αποτέλεσμα. Με απλά λόγια, η ακρίβεια δεν κρύβεται στους μέσους όρους, αλλά στις μεγάλες διαφορές που εξακολουθούν να χωρίζουν τα ράφια της ίδιας, θεωρητικά, ενιαίας αγοράς.

Μεγάλες αποκλίσεις

Σύμφωνα με έρευνα τιμών που πραγματοποίησε ο «Ε.Τ.», λαμβάνοντας τιμές από 26 βασικά προϊόντα διατροφής, προσωπικής φροντίδας και καθαρισμού, δείχνει ότι το συνολικό κόστος του καλαθιού στην Ελλάδα διαμορφώνεται στα 127,87 ευρώ, έναντι 132,80 ευρώ που είναι στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Δηλαδή, το ελληνικό καλάθι εμφανίζεται κατά 3,7% φθηνότερο.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα τα προϊόντα πωλούνται σε χαμηλότερες τιμές. Αντίθετα, η ανάλυση των επιμέρους κατηγοριών αποκαλύπτει μεγάλη «ψαλίδα» που ξεπερνά ακόμη και το 70%.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι ψαροκροκέτες. Η μέση τιμή τους στην Ελλάδα διαμορφώνεται στα 5,65 ευρώ, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ενωση στα 3,29 ευρώ. Πρόκειται για διαφορά της τάξης του 71,7%, μία από τις μεγαλύτερες που καταγράφονται στην έρευνα.

Υπάρχουν, δε, και ακραία παραδείγματα, με ελληνικής παραγωγής προϊόντα, τα οποία πωλούνται σε χαμηλότερη τιμή στις χώρες που εξάγονται σε σχέση με την Ελλάδα! Γάλα υψηλής παστερίωσης γνωστής ελληνικής εταιρίας κοστίζει κατά μέσο όρο 1,91 ευρώ στην Ελλάδα, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 1,35 ευρώ.

Ακριβότερα διατίθεται στην ελληνική αγορά και γιαούρτι της ίδιας εταιρίας, με τη μέση τιμή να φτάνει τα 4,77 ευρώ έναντι 4,06 ευρώ στην Ε.Ε. Ενδεικτικά, στη Ρουμανία η τιμή του περιορίζεται μόλις στα 2,86 ευρώ.

Σημαντικές διαφορές καταγράφονται και σε επώνυμο παγωτό. Στα ελληνικά σούπερ μάρκετ η μέση τιμή του διαμορφώνεται στα 9,63 ευρώ έναντι 7,42 ευρώ στην Ε.Ε, ενώ στη Γαλλία το ίδιο προϊόν πωλείται στα 5,73 ευρώ και στην Ιταλία στα 7,05 ευρώ.

Στα δημητριακά πρωινού η Ελλάδα βρίσκεται επίσης στις ακριβότερες αγορές. Η μέση τιμή διαμορφώνεται στα 6,55 ευρώ, όταν ο μέσος όρος της Ευρώπης είναι στα 5,97 ευρώ, ενώ στην Πορτογαλία το ίδιο προϊόν κοστίζει 5,24 ευρώ.

Αντίστοιχα, η cola πωλείται στην Ελλάδα προς 1,64 ευρώ, όταν στη Ρουμανία κοστίζει 1,24 ευρώ και στην Ιταλία 1,57 ευρώ.

Οι αριθμοί αυτοί επιβεβαιώνουν ότι, παρά τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, οι καταναλωτές εξακολουθούν να συναντούν μεγάλες διαφοροποιήσεις στις τιμές από χώρα σε χώρα, ακόμη και για επώνυμα προϊόντα που κυκλοφορούν σε ολόκληρη την Ευρώπη. 

Η φέτα

Αν υπάρχει ένα προϊόν που επηρεάζει καθοριστικά το τελικό αποτέλεσμα της σύγκρισης των τιμών των δύο καλαθιών, αυτό είναι η φέτα.

Η μέση τιμή του συσκευασμένου προϊόντος στην Ελλάδα διαμορφώνεται στα 14,17 ευρώ το κιλό, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ενωση φτάνει τα 20,45 ευρώ. Η διαφορά ξεπερνά τα 6 ευρώ ανά κιλό και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες υπέρ της ελληνικής αγοράς.

Η εξήγηση είναι απλή. Στην Ελλάδα η φέτα αποτελεί βασικό προϊόν καθημερινής κατανάλωσης και διατίθεται σε πολύ μεγαλύτερους όγκους. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως προϊόν υψηλής προστιθέμενης αξίας, με αποτέλεσμα να πωλείται ακριβότερα.

Eτσι, το ελληνικό τυρί λειτουργεί ως ένας από τους βασικούς παράγοντες για τους οποίους το ελληνικό καλάθι εμφανίζεται τελικά φθηνότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Οι προσφορές

Εξίσου καθοριστικό ρόλο παίζουν τα είδη προσωπικής φροντίδας και τα καθαριστικά, κατηγορίες στις οποίες η Ελλάδα εμφανίζεται συστηματικά φθηνότερη από τον μέσο όρο της Ευρώπης.

Αφρόλουτρο πολυεθνικής κοστίζει στην Ελλάδα 2,97 ευρώ έναντι 4,37ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η οδοντόκρεμα πωλείται προς 1,18 ευρώ, όταν ο μέσος όρος στην Ευρώπη φτάνει το 1,49 ευρώ.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στα καθαριστικά. Το υγρό απορρυπαντικό ρούχων κοστίζει 6,8 ευρώ στην Ελλάδα έναντι 14,40 ευρώ στις άλλες αγορές. Το υγρό απορρυπαντικό πιάτων πωλείται στα 2,93 ευρώ έναντι 3,59 ευρώ, ενώ πολυκαθαριστικό σπρέι κοστίζει 2,16 ευρώ έναντι 2,65 ευρώ.

Φθηνότερες εμφανίζονται και οι βρεφικές πάνες στα 13,8 ευρώ, κατά 11,5% φθηνότερες σε σχέση με άλλες χώρες της Ε.Ε., που είναι στα 15,6 ευρώ.

Οι χαμηλότερες τιμές στις συγκεκριμένες κατηγορίες δεν οφείλονται μόνο στον ανταγωνισμό μεταξύ των αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, σημαντικό ρόλο παίζουν οι συνεχείς προωθητικές ενέργειες, που εφαρμόζονται στην ελληνική αγορά σε πολύ μεγαλύτερη έκταση από ό,τι σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, παρά τους περιορισμούς που έφερε ο νέος Κώδικας Δεοντολογίας.

Ετσι, ενώ αρκετά τρόφιμα εξακολουθούν να κοστίζουν περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, οι χαμηλότερες τιμές σε προϊόντα προσωπικής υγιεινής και καθαριστικά λειτουργούν ως αντίβαρο για το ελληνικό καλάθι.

 Πίεση της κυβέρνησης στις πολυεθνικές

Σε κάθε περίπτωση, η διαφορετική τιμολογιακή πολιτική που ακολουθούν οι πολυεθνικές στη χώρα μας σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο των παρεμβάσεων της ελληνικής κυβέρνησης.

Ηδη από το 2024, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε στείλει επιστολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας παρέμβαση για τους γεωγραφικούς εφοδιαστικούς περιορισμούς, δηλαδή τις πρακτικές που ακολουθούν οι πολυεθνικές και εμποδίζουν ή δυσκολεύουν την προμήθεια προϊόντων από φθηνότερες αγορές της Ε.Ε., διατηρώντας έτσι σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές.

Η ελληνική πλευρά υποστήριξε ότι η ενιαία αγορά δεν μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά όταν το ίδιο προϊόν πωλείται με εντελώς διαφορετικούς όρους από χώρα σε χώρα και ζήτησε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για μεγαλύτερη διαφάνεια και ενίσχυση του ανταγωνισμού.

Το αν η Ευρώπη θα καταφέρει να περιορίσει αυτές τις στρεβλώσεις μένει να φανεί. Μέχρι τότε, η συζήτηση για το ποιος πληρώνει ακριβότερα το ίδιο προϊόν θα παραμένει ανοιχτή.

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΙΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑ – Ε.Ε. 

Πηγή: posokanei.gov.gr