Οι κινήσεις που ετοιμάζονται στην πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του πρώτου και του δευτέρου Μνημονίου στόχο έχουν να πειστούν οι αγορές, αλλά και οι οίκοι αξιολόγησης ότι το ελληνικό χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται με ταχείς ρυθμούς, ανεξάρτητα από τις παγκόσμιες συνθήκες. Τούτο, με δεδομένο ότι και φέτος η Ελλάδα αποπληρώνει πρόωρα παλιό και ακριβό χρέος και παράλληλα επιτυγχάνει επιδόσεις, με τις οποίες μπορεί να μειώνει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, σε μέση ετήσια βάση κατά 8% του ΑΕΠ, και στοχεύει να πάψει να είναι η χώρα με το υψηλότερο χρέος εντός της Ε.Ε.

Το σχέδιο

Στην κατεύθυνση αυτή, όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, θα πραγματοποιηθεί η πρόωρη αποπληρωμή 7 δισ. ευρώ από το τελευταίο δάνειο του πρώτου Μνημονίου. Πρόκειται για το δάνειο ύψους 52,3 δισ. ευρώ απευθείας με τις χώρες της ευρωζώνης (GLF). Από το δάνειο αυτό η Ελλάδα έχει μέχρι στιγμής εξοφλήσει 21,17 δισ. ευρώ και με την καταβολή άλλων 7 δισ. ευρώ θα φτάσουν τα 28,16 δισ. ευρώ, δηλαδή θα έχει αποπληρώσει περισσότερο από το μισό δάνειο μέσα πέντε χρόνια. Ειδικά φέτος όμως η αποπληρωμή δεν θα γίνει στο τέλος του χρόνου όπως συνέβαινε από το 2022 που αποπληρώνουμε πρόωρα μνημονικά δάνεια. Στην πράξη η πληρωμή μέσα στον Ιούνιο θα έχει ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να διαγράψει με μια κίνηση χρέος ύψους 2,5% του ΑΕΠ, ενώ αναμένεται ότι θα έχει κέρδος ύψους 200 εκατ. ευρώ σε τόκους που αντιστοιχεί στους τόκους που θα πλήρωνε η χώρα μέχρι να πληρώσει τα χρήματα με βάση το αρχικό δοσολόγιο του δανείου. Η επιλογή να αποπληρωθούν τα 7 δισ. ευρώ μέσα στο καλοκαίρι είναι τετελεσμένη πριν ξεκινήσει ο δεύτερος κύκλος των αξιολογήσεων της οικονομίας τον Σεπτέμβριο.

Στάση αναμονής

Σήμερα, με μόνη την αξιολόγηση από τη Fitch στις 8 Μαΐου να απομένει για να κλείσει ο πρώτος κύκλος των αξιολογήσεων της οικονομίας για το 2026, η γενική εντύπωση από τους οίκους είναι ότι όλοι τηρούν στάση αναμονής λόγω της αβεβαιότητας που προκαλεί ο πόλεμος στον Ιράν και την εν εξελίξει ενεργειακή κρίση. Η DBRS, η Moody’s, η SCOPE και την περασμένη Παρασκευή η S&P διατήρησαν αμετάβλητη την αξιολόγησή τους για την Ελλάδα, αναμένοντας τις εξελίξεις και τις συνέπειες της ενεργειακή κρίσης. Οι κοινές παρατηρήσεις σε όλες τις αξιολογήσεις για το ενδεχόμενο αναβάθμισης της οικονομίας ήταν δύο: Η συνέχιση της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, που είναι λίγο ως πολύ δεδομένη, και η δραστική μείωση του χρέους.

Δεύτερος κύκλος

Ο δεύτερος κύκλος αξιολογήσεων της οικονομίας ξεκινά στις 4 Σεπτεμβρίου με την DBRS. Ακολουθούν οι Moody’s και Scope που -αν δεν υπάρξουν αλλαγές στα ημερολόγιά τους έως τότε- θα ανακοινώσουν τις αξιολογήσεις τους για την Ελλάδα ταυτόχρονα, στις 18 Σεπτεμβρίου. Στις 23 Οκτωβρίου θα ακολουθήσει η S&P και στις 6 Νοεμβρίου η Fitch. Το φθινόπωρο, οι οίκοι θα έχουν να αξιολογήσουν, εκτός από την μείωση του χρέους, η οποία θα έχει καταγραφεί, και τις έως τότε επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας.

Επιδόσεις

Το πρωτογενές πλεόνασμα που είναι άμεσα συνδεδεμένο με το μέγεθος του χρέους αναθεωρήθηκε με το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο από το 2,8% του ΑΕΠ που προέβλεπε ο Προϋπολογισμός του 2026 στο 3,4% του ΑΕΠ, ενώ και η ίδια η πρόβλεψη του χρέους για φέτος από το 138,2% του ΑΕΠ που είχε ως στόχο ο Προϋπολογισμός στο 136,4% του ΑΕΠ, με προοπτική να κλείσει ακόμη χαμηλότερα στο τέλος του χρόνου. Εκτός όμως από τα αριθμητικά δεδομένα, το ΥΠΕΘΟ θα κρατήσει έναν ακόμη «άσο» για τη μείωση του χρέους, τον οποίο θα παίξει στο τέλος του χρόνου. Πρόκειται να ανακοινώσει ότι με χρήση των ταμειακών διαθεσίμων, τα οποία θα παραμένουν πάνω από τα 30 δισ. ευρώ μέχρι και το τέλος του χρόνου, θα αρχίσει να αποπληρώνει και τα δάνεια του δεύτερου Μνημονίου.

Τα δάνεια του EFSF

Συγκεκριμένα σχεδιάζεται η αποπληρωμή ενός μικρού μέρους από τα δάνεια ύψους 110 δισ. ευρώ που πήρε η Ελλάδα από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), o οποίος, ως γνωστόν, ήταν ο πρόδρομος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, από τον οποίο η Ελλάδα είχε χρηματοδότηση 110 δισ. ευρώ, μπαίνοντας στο δεύτερο Μνημόνιο. Το θέμα πρέπει να συμφωνηθεί και με τον ESM, που, εκτός από ότι παραμένει ο μεγαλύτερος δανειστής της Ελλάδας από τον λεγόμενο επίσημο τομέα, είναι και επιπλέον η συνέχεια του EFSF.

Στόχος η βαθμίδα ΒΒΒ+

Με αυτά τα «όπλα», η Ελλάδα περιμένει να κάνει ένα άλμα στη μείωση του χρέους, με στόχο στο τέλος του χρόνου να πάψει να έχει το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ εντός της Ε.Ε. Με τις παρεμβάσεις αυτές εκτιμάται ότι κάποιοι από τους οίκους αξιολόγησης, μέχρι και το τέλος του χρόνου, θα κάνουν την κίνηση να αναβαθμίσουν την Ελλάδα στη βαθμίδα ΒΒΒ+ από τη βαθμίδα ΒΒΒ που βρίσκεται σήμερα.

Η μείωση του χρέους κάτω από 136,8% του ΑΕΠ, που είναι ο νέος στόχος για το χρέος φέτος, και η πιθανή αναβάθμιση της οικονομίας μία βαθμίδα κάτω από την βαθμίδα Α, η οποία αποτελεί και έναν στρατηγικό στόχο της Ελλάδας μετά και το τέλος του τρίτου Μνημονίου, θα φτάσουν τη χώρα να κινείται παράλληλα με τις υπόλοιπες χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου. Αυτό από μόνο του θα μειώσει σε χαμηλότερα επίπεδα τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων και επιπλέον θα κάνει το ελληνικό χρέος πιο ανθεκτικό από τις ακραίες διακυμάνσεις των αγορών, όπως αυτές που ζούμε το τελευταίο διάστημα λόγω της κρίσης.