Σε ένα ιδιότυπο καθεστώς ομηρείας και νομικής αβεβαιότητας βρίσκονται χιλιάδες Έλληνες φορολογούμενοι που δραστηριοποιούνται στην αγορά των κρυπτονομισμάτων, καθώς το ελληνικό κράτος δεν έχει ακόμη νομοθετήσει συγκεκριμένο καθεστώς φορολόγησης για τα κρυπτονομίσματα. Η εξέλιξη αυτή είναι επιζήμια και για τον κρατικό προϋπολογισμό.
Συγκεκριμένα, το νομοθετικό κενό που υπάρχει στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος όσον αφορά στη φορολογική μεταχείριση των συναλλαγών και των κερδών από κρυπτονομίσματα, που ανέρχονται πλέον ετησίως σε πολλά εκατομμύρια ευρώ και στη χώρα μας, αφενός αποτελεί κίνδυνο και αιτία άδικης φορολογικής υπερχρέωσης για πολλούς επενδυτές, αφ’ ετέρου στερεί από τα κρατικά ταμεία φορολογικά έσοδα σημαντικού ύψους.
Διαπιστώνοντας το πρόβλημα και τις στρεβλώσεις που έχουν δημιουργηθεί, η κυβέρνηση επιχειρεί να δώσει οριστική λύση, έχοντας ήδη στα σκαριά ένα ολοκληρωμένο νομοσχέδιο που αναμένεται να ρυθμίσει το θολό τοπίο.
Η κατάσταση την οποία βιώνουν όσοι Έλληνες φορολογούμενοι έχουν επενδύσει σε κρυπτονομίσματα και θέλουν να είναι νόμιμοι απέναντι στο κράτος αποτυπώνεται ανάγλυφα σε μια πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
Τα νομοθετικά κενά
Όπως προκύπτει από το ιστορικό της υπόθεσης που εξετάστηκε από την ΔΕΔ τον Ιούνιο του 2026, ένας πολίτης εμφάνισε στον κωδικό 659 του Πίνακα 6 της φορολογικής του δήλωσης για το έτος 2024 (στον κωδικό όπου αναγράφονται τα «εισοδήματα που απαλλάσσονται από το φόρο ή φορολογούνται με ειδικό τρόπο χωρίς ηλεκτρονική πληροφόρηση») το ποσό των 620.323,34 ευρώ, ως εισόδημα το οποίο προερχόταν αποδεδειγμένα από τη μεταβίβαση Bitcoin. Παρά το γεγονός ότι ο φορολογούμενος προσκόμισε πλήθος δικαιολογητικών, όπως ειδοποιητήρια τραπεζικών εμβασμάτων και εταιρικές βεβαιώσεις, η αρμόδια φορολογική αρχή δεν έλαβε υπόψη το ποσό αυτό κατά την εκκαθάριση της φορολογικής του δήλωσης.
Ο φορολογούμενος προσέφυγε στη ΔΕΔ, η οποία όμως απέρριψε την προσφυγή του, κρίνοντας ότι τα κέρδη από κρυπτονομίσματα δεν μπορούν να δηλωθούν στον συγκεκριμένο κωδικό, καθώς η ισχύουσα ελληνική φορολογική νομοθεσία δεν προβλέπει ρητά ότι αυτά απαλλάσσονται από τον φόρο ή ότι φορολογούνται με ειδικό τρόπο (π.χ. αυτοτελώς με 15%). Το αποτέλεσμα ήταν ο πολίτης να βρεθεί αντιμέτωπος με χρεωστικό εκκαθαριστικό σημείωμα ύψους 2.292,80 ευρώ, καθώς το κράτος αρνήθηκε να αναγνωρίσει τα κέρδη αυτά για την κάλυψη τεκμηρίων αλλά και για την ανάλωση κεφαλαίου προκειμένου να καλυφθούν τεκμήρια και σε επόμενες φορολογικές δηλώσεις.
Διαβάστε Επίσης
Μάλιστα, όπως προκύπτει από το ιστορικό της υπόθεσης, ο ίδιος φορολογούμενος είχε επικαλεστεί ήδη από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του φορολογικού έτους 2017 εισόδημα από κρυπτονομίσματα του αστρονομικού ύψους των 1.741.826,17 ευρώ. Το ποσό αυτό δεν έγινε ούτε τότε δεκτό ως δηλωτέο εισόδημα από την αρμόδια φορολογική αρχή (τη Δ.Ο.Υ. Αμαρουσίου), ενώ στη συνέχεια η ΔΕΔ, στην οποία είχε προσφύγει και τότε ο φορολογούμενος εξέδωσε απορριπτική απόφαση. Έκτοτε, όλες οι προσφυγές του για τα έτη 2018 έως 2023, στις οποίες ζητούσε ανάλωση κεφαλαίου για κάλυψη τεκμηρίων με βάση εκείνα τα 1,7 εκατομμύρια ευρώ, απορρίπτονταν σταθερά, αναδεικνύοντας το μέγεθος του διαχρονικού αδιεξόδου.
Το σχέδιο της κυβέρνησης
Για να σταματήσει αυτή η κατάσταση, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αποφάσισε να προχωρήσει στη θεσμοθέτηση ενός ξεκάθαρου πλαισίου. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες και κυβερνητικές πηγές, το νέο σχέδιο νόμου εισάγει για πρώτη φορά αυτοτελή φορολόγηση της υπεραξίας που προκύπτει από την πώληση κρυπτονομισμάτων με σταθερό συντελεστή 15%. Για την προστασία των μικροεπενδυτών, το οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται στη θέσπιση ενός ετήσιου αφορολόγητου ορίου κερδών ύψους 500 ευρώ.
Παράλληλα, το κυβερνητικό σχέδιο αναμένεται να ρυθμίσει ειδικές διαδικασίες της σύγχρονης crypto-αγοράς, όπως το staking, το crypto lending και τους μηχανισμούς παροχής ρευστότητας. Στις περιπτώσεις αυτές, ο φόρος 15% δεν θα επιβάλλεται κατά τη δημιουργία των αποδόσεων, αλλά μόνο κατά την ρευστοποίηση των ψηφιακών τίτλων. Επιπλέον, εισάγονται σαφείς κανόνες για τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων μέσω κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, κλείνοντας οριστικά τα παράθυρα της μαύρης οικονομίας.
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία θα ευθυγραμμίσει την Ελλάδα με την ευρωπαϊκή Οδηγία DAC8 και τα πρότυπα CARF του ΟΟΣΑ. Αυτό σημαίνει ότι από εδώ και στο εξής, οι πλατφόρμες ανταλλαγής (exchanges) και οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων θα υποχρεούνται να προχωρούν σε αυτόματη ανταλλαγή δεδομένων με τις ελληνικές φορολογικές αρχές. Τα «αόρατα» ψηφιακά πορτοφόλια γίνονται πλέον ορατά, και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της ΑΑΔΕ θα αποκτούν άμεση πρόσβαση στα στοιχεία των χρηστών και στα ποσά των συναλλαγών τους.
Η ψήφιση του νομοσχεδίου κρίνεται πιο επιτακτική από ποτέ. Η έλλειψη νομικού πλαισίου δεν αποτελεί απλώς μια γραφειοκρατική παράλειψη, αλλά μια ανοιχτή πληγή που στερεί από τη χώρα επενδυτικά κεφάλαια και οδηγεί έντιμους φορολογούμενους στα δικαστήρια. Με την επιβολή του φόρου 15% στην υπεραξία και την ταυτόχρονη νομιμοποίηση της χρήσης αυτών των χρημάτων στην πραγματική οικονομία, η αγορά των crypto θα βγει επιτέλους από το «γκρίζο» καθεστώς της παραοικονομίας, προσφέροντας ασφάλεια δικαίου σε όλους.
