Παρά το αυστηρό καθεστώς δυτικών κυρώσεων που επιβλήθηκε στη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η μεταφορά ρωσικού αργού πετρελαίου όχι μόνο δεν ανεστάλη, αλλά εξελίχθηκε σε μια ιδιαίτερα προσοδοφόρα αγορά για σημαντικό αριθμό ελληνικών ναυτιλιακών εταιριών.
Σύμφωνα με εκτενή ανάλυση των «Financial Times», οι ελληνικές εταιρίες συνέχισαν να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις θαλάσσιες μεταφορές ρωσικού πετρελαίου, αξιοποιώντας το πλαίσιο που επιτρέπει τη διακίνηση φορτίων όταν τηρείται το ανώτατο όριο τιμής (price cap) που έχουν θεσπίσει οι χώρες της G7.
Η βρετανική εφημερίδα εκτιμά ότι από τα μέσα του 2023 έως σήμερα οι ελληνικές ναυτιλιακές έχουν αποκομίσει τουλάχιστον 3,8 δισ. δολάρια από τη μεταφορά ρωσικού αργού, γεγονός που τις κατατάσσει μεταξύ των σημαντικότερων ωφελημένων της συγκεκριμένης αγοράς. Τα συμπεράσματα της έρευνας βασίζονται σε στοιχεία της Argus Media για τους ναύλους, δεδομένα του International Maritime Organization (IMO) σχετικά με τη διαχείριση των πλοίων, καθώς και σε πληροφορίες της εταιρίας ανάλυσης Kpler για τις κινήσεις των δεξαμενόπλοιων.
Σύμφωνα με την ανάλυση, εξετάστηκαν μεταφορές περίπου 389 εκατ. βαρελιών ρωσικού πετρελαίου, για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία ναύλωσης, ενώ επιπλέον 153 εκατ. βαρέλια εξαιρέθηκαν από τους υπολογισμούς λόγω έλλειψης αντίστοιχων δεδομένων.
Στην κορυφή της λίστας των ελληνικών εταιριών βρίσκεται η Dynacom Tankers του Γιώργου Προκοπίου, με εκτιμώμενα έσοδα που ξεπερνούν τα 915 εκατ. δολάρια από τον Ιούλιο του 2023. Ακολουθεί η Olympic Shipping & Management του Ομίλου Ωνάση με περισσότερα από 400 εκατ. δολάρια, ενώ σημαντικά έσοδα κατέγραψαν επίσης η Stealth Maritime του Ομίλου Βαφειά, η Polembros Shipping του Σπύρου Πολέμη και η New Shipping του Αδαμάντιου Πολέμη.
Οι ίδιες οι εταιρίες υποστηρίζουν ότι όλες οι δραστηριότητές τους πραγματοποιήθηκαν εντός του ισχύοντος νομικού πλαισίου. Η Dynacom ανέφερε ότι όλες οι προσεγγίσεις των πλοίων της σε ρωσικά λιμάνια έγιναν με πλήρη συμμόρφωση προς τις διεθνείς κυρώσεις, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι ο μηχανισμός του ανώτατου ορίου τιμής συνέβαλε τόσο στον περιορισμό των ρωσικών εσόδων όσο και στη συγκράτηση των διεθνών ενεργειακών τιμών. Αντίστοιχα, η Olympic Shipping και η Stealth Maritime δήλωσαν ότι εφαρμόζουν αυστηρά τα καθεστώτα κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ηνωμένου Βασιλείου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οκτώ από τις είκοσι εταιρίες με τα μεγαλύτερα έσοδα από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου μετά τα μέσα του 2023 είναι ελληνικών συμφερόντων.
Διαβάστε Επίσης
Τα στοιχεία των Financial Times δείχνουν ακόμη ότι μόνο εταιρίες εγγεγραμμένες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διακίνησαν μεγαλύτερες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου από τις ελληνικές διαχειρίστριες εταιρίες, επιβεβαιώνοντας ότι σημαντικό μέρος των ρωσικών εξαγωγών εξακολούθησε να πραγματοποιείται μέσω παραδοσιακών ναυτιλιακών ομίλων και όχι αποκλειστικά μέσω του λεγόμενου «σκιώδους στόλου».
Καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση του ενδιαφέροντος για τη συγκεκριμένη αγορά διαδραμάτισαν οι ιδιαίτερα υψηλοί ναύλοι. Παράγοντες της ναυλαγοράς εκτιμούν ότι οι αμοιβές για τη μεταφορά ρωσικού αργού ήταν κατά 30% έως 40% υψηλότερες σε σχέση με άλλες αντίστοιχες μεταφορές. Η ελληνική ναυτιλία, με τη μακρά παράδοση δραστηριοποίησης σε αγορές υψηλού κινδύνου, συνέχισε να αξιοποιεί αυτές τις εμπορικές ευκαιρίες. Είναι ενδεικτικό ότι τον Μάιο περίπου το 15% των ρωσικών εξαγωγών αργού πραγματοποιήθηκε με ελληνικά δεξαμενόπλοια.
Οι αμερικανικές κυρώσεις βάζουν «φρένο»
Το περιβάλλον, πάντως, φαίνεται να αλλάζει. Η αυστηροποίηση των αμερικανικών κυρώσεων οδήγησε αρκετές ελληνικές εταιρίες να επανεξετάσουν τη δραστηριότητά τους. Οι TMS Tankers και Thenamaris περιόρισαν σημαντικά τις μεταφορές ρωσικού αργού στα τέλη του 2023, μετά τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε ναυτιλιακούς φορείς της Τουρκίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, για παραβίαση του μηχανισμού του price cap. Παράλληλα, σύμφωνα με αναλυτές, και άλλες ελληνικές εταιρίες αποχώρησαν ή περιόρισαν την παρουσία τους στην αγορά μετά τις μεταγενέστερες αμερικανικές κυρώσεις κατά των Rosneft και Lukoil.
