Πρόκειται για ένα φυσικό φαινόμενο που εμφανίζεται κυρίως στη Μεσόγειο και έχει βαθιές ρίζες στην ελληνική παράδοση και λαογραφία.

Προέλευση του ονόματος

Ο όρος «Αλκυονίδες μέρες» προέρχεται από την αρχαία ελληνική μυθολογία και συνδέεται με την Αλκυόνη, μία από τις επτά θυγατέρες του Αλκίονα, οι οποίες, σύμφωνα με τον μύθο, μεταμορφώθηκαν σε πουλιά. Οι ημέρες αυτές θεωρούνται περίοδος ηρεμίας και σταθερού καιρού, όπου οι χειμωνιάτικες κακοκαιρίες υποχωρούν προσωρινά.

Κατά τις Αλκυονίδες μέρες συνήθως παρατηρούνται:

Ήλιος και σχετικά ήπιες θερμοκρασίες για την εποχή.

Πολύ χαμηλή πιθανότητα βροχών ή χιονόπτωσης.

Σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Προβλεπόμενη περίοδος

Στην Ελλάδα, το φαινόμενο εμφανίζεται συνήθως μεταξύ 15 Ιανουαρίου και 15 Φεβρουαρίου και διαρκεί περίπου 5 έως 7 ημέρες. Για φέτος, οι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι οι Αλκυονίδες μέρες θα σημειωθούν προς τα τέλη Ιανουαρίου, με ήλιο και σχετικά ήπιες θερμοκρασίες σε όλη τη χώρα.

Η επιστημονική εξήγηση των αλκυονίδων ημερών

Εξηγείται όμως επιστημονικά η έντονη καλοκαιρία που επικρατεί κατά τις αλκυονίδες ημέρες; Η απάντηση είναι ναι!

Από μετεωρολογική άποψη τις μέρες αυτές του χειμώνα λόγω του γεωγραφικού πλάτους της Ελλάδας, παρατηρείται εξίσωση των πιέσεων η οποία έχει ως αποτέλεσμα αφενός να μην υπάρχουν άνεμοι, και αφετέρου να υπάρχει έντονη ηλιοφάνεια, ακόμη κι αν η θερμοκρασία είναι χαμηλή.
Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει πως κάθε χρόνο παρατηρούνται αλκυονίδες ημέρες. Υπήρξαν χρονιές που απουσίασαν εντελώς, όπως το 1947, ενώ ούτε οι ημερομηνίες ούτε η διάρκεια τους είναι σταθερές.

Μύθοι για τις αλκυονίδες ημέρες

Αν και υπάρχει η επιστημονική εξήγηση, ουκ ολίγοι είναι και οι μύθοι γύρω από το φαινόμενο των αλκυονίδων ημερών.

Σύμφωνα με τον επικρατέστερο, η Αλκυόνη, κόρη του Αίολου, ήταν μία πανέμορφη γυναίκα η οποία ήταν παντρεμένη με τον Κήυκα. Μάλιστα ο γάμος τους ήταν τόσο τέλειος που οι δυο τους πίστεψαν ότι είναι ισάξιοι των Θεών.

Τότε ο Δίας για να τιμωρήσει την αλαζονεία τους βύθισε το καράβι του Κύηκα και τον άφησε να πνιγεί. Η Αλκυόνη θρήνησε τόσο πολύ τον χαμό του συζύγου της που ο Δίας την λυπήθηκε και την μεταμόρφωσε σε ένα πανέμορφο πουλί, το οποίο ήταν όμως καταδικασμένο να γεννά τα αυγά του τον χειμώνα.

Έτσι, τα αγριεμένα κύματα ορμούσαν στα βράχια και κατέστρεφαν τη φωλιά και τα αυγά της Αλκυόνης.

Τότε λοιπόν ο Δίας την λυπήθηκε για άλλη μια φορά και διέταξε να σταματούν οι άνεμοι και να λάμπει ο ήλιος για δεκαπέντε μέρες μέσα στην καρδιά του χειμώνα προκειμένου να μπορεί η Αλκυόνη να κλωσάει τα αυγά της.

Μετεωρολογικό φαινόμενο ή προϊόν μυθολογίας, όπως και να έχει οι αλκυονίδες μέρες μας προσφέρουν μέχρι και δύο ολόκληρες εβδομάδες ηλιοφάνειας και καλοκαιρίας μέσα στον χειμώνα.