Με τη νοηματική σού δίνεται η δυνατότητα να λυθείς σαν άνθρωπος, να τσαλακωθείς». Ο πατήρ Ιωάννης Καραμούζης είναι από τους ελάχιστους ιερείς στη χώρα που όχι μόνο αποδίδουν το Ευαγγέλιο στη νοηματική γλώσσα αλλά και εξομολογούν τα άτομα με απώλεια ακοής.

Αγάπη

«Χρειάζεται εξειδίκευση, μελέτη και υπομονή. Μα πάνω απ’ όλα αγάπη. Η προσέγγιση δεν είναι εύκολη. Οι κωφοί δεν πρέπει να βρίσκονται στο περιθώριο, ανήκουν σε μια πολιτισμική μειονότητα που έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, μέσα από τα οποία καλούμαστε να επικοινωνούμε μαζί τους», λέει στον «Ε.Τ.» της Κυριακής ο πατήρ Ιωάννης, αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου και ιεροκήρυκας στη Μητρόπολη Χαλκίδος, που ασχολείται με τη διακονία τους όχι μόνον ποιμαντικά αλλά και επιστημονικά, καταπολεμώντας τις προκαταλήψεις και τον κοινωνικό τους αποκλεισμό.

Η πρώτη του γνωριμία με τον κόσμο των κωφών ήταν πριν από κάποια χρόνια με ένα νεαρό αγόρι, το οποίο δεν μπορούσε να επικοινωνήσει με κανέναν. Τότε ο πατήρ Ιωάννης πήρε την απόφαση να φέρει τους κωφούς κοντά στην Εκκλησία, μαθαίνοντας τη νοηματική γλώσσα σε επίπεδο διδασκαλίας και διερμηνείας, κάνοντας και τη διατριβή του στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με θέμα την ποιμαντική των κωφών.

«Είναι ισότιμα μέλη της κοινωνίας μας», επισημαίνει ο ίδιος και αναφέρεται στις πρωτοβουλίες της Εκκλησίας για τη συμμετοχή τους στη Θεία Λειτουργία και τα Μυστήρια.

Από τους πρώτους κληρικούς στην Ελλάδα που αφιερώθηκαν στους κωφούς πολίτες ήταν ο μακαριστός επίσκοπος Θηβών και Λεβαδείας Νικόδημος (1908-1996), ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και την ενδυνάμωση της κοινότητάς τους. Υπήρξε ιδρυτής και πρόεδρος του σωματείου «Οι Φίλοι των Κωφών – Ο Προφήτης Ζαχαρίας» και φρόντισε για την επαγγελματική τους αποκατάσταση και εκπαίδευση ιδρύοντας σχολές εκμάθησης επαγγελμάτων. Το έργο του για εκείνη την εποχή ήταν πρωτοποριακό, γι’ αυτό και έλαβε τον τίτλο «Ο πατέρας των κωφαλάλων».

Με ενέργειες του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου στην ενορία των Αγίων Πάντων, στην Καλλιθέα -από το 2009 έχει χαρακτηριστεί επίσημα ως η ενορία των κωφών και βαρηκόων-, την τελευταία Κυριακή κάθε μήνα η Θεία Λειτουργία τελείται με ταυτόχρονη ερμηνεία στη νοηματική γλώσσα από λαϊκό διερμηνέα. Ανάλογες πρωτοβουλίες αναλαμβάνουν και πολλές άλλες μητροπόλεις (όπως, μεταξύ άλλων, στον Πειραιά, στη Δράμα και τη Χαλκίδα), καλύπτοντας σε έναν βαθμό τις πνευματικές ανάγκες των ατόμων με προβλήματα ακοής. Σε πολλές περιπτώσεις, υπάρχει και τηλεοπτική ή και διαδικτυακή κάλυψη για όσους δεν μπορούν να εκκλησιαστούν από κοντά. Μάλιστα, στη Μητρόπολη Χαλκίδας, με την καθοδήγηση του πατρός Ιωάννη, διοργανώνονται σεμινάρια νοηματικής γλώσσας, αλλά και κατηχητικές συναντήσεις κωφών.

«Πρέπει να μπεις στη θέση τους. Οχι από πλευράς φιλανθρωπίας αλλά από πλευράς ότι οι άνθρωποι αυτοί έχουν το δικαίωμα να αντιμετωπίζονται ισότιμα και να έχουν συμμετοχή στη ζωή. Κάθε φορά που έρχομαι σε επαφή μαζί τους, μαθαίνω έναν άλλον κόσμο, έναν άλλο πολιτισμό, μία άλλη γλώσσα. Πρέπει να τους ακούσουμε, να τους σεβαστούμε. Οι κωφοί να εκφράζονται στη γλώσσα τους, που είναι μια ολοκληρωμένη γλώσσα, και εμείς μέσα από τη δική τους γλώσσα να τους προσεγγίζουμε», εξηγεί ο πατήρ Ιωάννης.

Βελτίωση

«Τα πράγματα σίγουρα έχουν αλλάξει προς το καλύτερο, για παράδειγμα έχουν θεσπιστεί νόμοι που τους δίνουν τη δυνατότητα να εισαχθούν στα πανεπιστήμια. Ωστόσο, κατά τη γνώμη μου, χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια από την πλευρά της Πολιτείας στο να μπορούν οι άνθρωποι αυτοί να έχουν μια θέση εργασίας και πόρους για να επιβιώνουν», λέει ο πατήρ Ιωάννης.

Επίσης, δεν κρύβει τη συγκίνησή του από την αγάπη που δέχεται όταν επικοινωνεί μαζί τους. «Είχα την τύχη κάποτε να παντρέψω ένα ζευγάρι κωφών στην Αγία Αννα, στην Εύβοια. Ενας άλλος ιερέας τελούσε το Μυστήριο κι εγώ το απέδιδα στη νοηματική. Στον ναό βρίσκονταν πενήντα άτομα με προβλήματα ακοής. Οταν τελείωσε το Μυστήριο, όλοι τους με πλησίασαν για να με γνωρίσουν και αυτό μου έδωσε μεγάλη χαρά».