Την ερχόμενη Τρίτη, 13 Οκτωβρίου εισάγεται, προς επεξεργασία, στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, το νομοσχέδιο για την απαγόρευση χρήσης social media από ανηλίκους.
Πρόκειται για το νομοσχέδιο του υπουργού Επικρατείας, ‘Ακη Σκέρτσου, με τίτλο «Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους». Με το νομοσχέδιο, που κατατέθηκε χθες το βράδυ στη Βουλή, θεσπίζεται ελάχιστο όριο ηλικίας (15 έτη) πρόσβασης στις επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, ως προληπτικό μέτρο προστασίας των ανηλίκων. Η σχετική εποπτεία ανατίθεται στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Όπως σημειώνεται στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου, οι ρυθμίσεις αντιμετωπίζουν το ζήτημα της πρόσβασης ανηλίκων ηλικίας κάτω των δεκαπέντε (15) ετών σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες ενδέχεται να δημιουργούν κινδύνους για τη σωματική και ψυχική υγεία, την ομαλή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και την ασφάλεια των ανηλίκων:
«Η ευρεία διάδοση των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της καθημερινής χρήσης τους από παιδιά μικρής ηλικίας. Η πρώιμη έκθεσή τους σε αλγοριθμικά διαμορφούμενα περιβάλλοντα, τα οποία σχεδιάζονται, ώστε να μεγιστοποιούν τον χρόνο παραμονής του χρήστη μέσω προσωποποιημένων συστάσεων, αδιάκοπης ροής περιεχομένου και λοιπών μηχανισμών ενίσχυσης της απασχόλησής του και της δέσμευσης της προσοχής του, συνδέεται με αυξημένους κινδύνους ανάπτυξης προβληματικών ή και εθιστικών προτύπων χρήσης». Για την πρακτική εφαρμογή του ηλικιακού περιορισμού, προτείνεται η αξιοποίηση υφιστάμενων εθνικών ψηφιακών λειτουργικοτήτων επαλήθευσης ηλικίας, όπως το Gov.gr Wallet και το KidsWallet.
«Οι εφαρμογές αυτές αποτελούν ενδεικτικά εργαλεία και δεν καθιερώνονται ως αποκλειστικός τρόπος εφαρμογής της αξιολογούμενης ρύθμισης και, συνεπώς, διατηρείται η δυνατότητα χρήσης και άλλων ισοδύναμων λύσεων που πληρούν τις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου» αναφέρεται στην ίδια έκθεση. Οι αξιολογούμενες ρυθμίσεις αφορούν πρωτίστως στους ανηλίκους κάτω των δεκαπέντε ετών, στους γονείς και τους κηδεμόνες αυτών, τους παρόχους επιγραμμικών υπηρεσιώνκοινωνικής δικτύωσης, και τις αρμόδιες εθνικές εποπτικές αρχές, οι οποίες αποκτούν αρμοδιότητα για την παρακολούθηση της εφαρμογής των προτεινόμενων διατάξεων.
Καθολικό το μπλόκο στα social media για ανήλικους κάτω των 15 ετών – Τι περιλαμβάνει το κυβερνητικό σχέδιο και που διαφέρει από το ευρωπαϊκό
H αντίστροφη μέτρηση για τον περιορισμό στα social media των ανήλικων έχει ξεκινήσει και πριν από λίγες ημέρες συζητήθηκε εκτενώς η συγκεκριμένη κυβερνητική παρέμβαση που προωθείται και θα ισχύσει από το 2027.
Διαβάστε Επίσης
Στα 15 χρόνια τοποθετείται το νέο ηλικιακό όριο για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να βάλει φρένο στην ανεξέλεγκτη χρήση των social media από παιδιά και εφήβους. Το νέο πλαίσιο παρουσιάστηκε στο υπουργικό συμβούλιο και οι σχετικές διατάξεις προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η ρύθμιση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης απασχολεί όλο και περισσότερο οικογένειες και εκπαιδευτική κοινότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, 1 στους 4 μαθητές δηλώνει ότι κάνει υπερβολική χρήση και χρειάζεται βοήθεια για να τη μειώσει.
Στόχος του νέου πλαισίου δεν είναι μόνο ο περιορισμός της πρόσβασης σε ακατάλληλο περιεχόμενο, αλλά και η αντιμετώπιση προβλημάτων που συνδέονται με τον τρόπο λειτουργίας των ψηφιακών υπηρεσιών, όπως η συνεχής προσέλκυση της προσοχής των χρηστών. Στο επίκεντρο βρίσκονται η προβληματική χρήση, οι διαταραχές του ύπνου, η δυσκολία συγκέντρωσης, η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και οι πιθανές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των παιδιών.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο
Το ελληνικό σχέδιο νόμου προσθέτει στον νόμο 5099/2024, που αποτελεί τον εφαρμοστικό νόμο της ευρωπαϊκής Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σημαντικό είναι ότι δεν προβλέπεται μία και μοναδική υποχρεωτική μέθοδος για την επιβεβαίωση της ηλικίας. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να χρησιμοποιούν λύσεις που είναι αποτελεσματικές και αξιόπιστες, με παράλληλη προστασία της ιδιωτικότητας και περιορισμό στη συλλογή προσωπικών δεδομένων.
Ως ενδεικτικές λύσεις αναφέρονται το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet, χωρίς όμως να καθίσταται υποχρεωτική η χρήση τους. Παράλληλα, οι πλατφόρμες θα μπορούν να αξιοποιούν και άλλες ισοδύναμες λύσεις, εφόσον πληρούν τις απαιτήσεις. Για να μην υπάρχουν διαφορετικές ερμηνείες ανάλογα με την ημέρα γέννησης, προβλέπεται ειδικός κανόνας: όσα πρόσωπα έχουν γεννηθεί μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται, για τη συγκεκριμένη ρύθμιση, ότι συμπληρώνουν το ηλικιακό όριο την 1η Ιανουαρίου. Με τον τρόπο αυτό, παιδιά της ίδιας ηλικιακής και σχολικής ομάδας αντιμετωπίζονται ενιαία, ανεξάρτητα από το αν έχουν γεννηθεί, για παράδειγμα, τον Ιανουάριο ή τον Δεκέμβριο.
Έλεγχος πλατφορμών
Η εποπτεία δεν περνά σε έναν νέο φορέα. Παραμένουν αρμόδιες οι υφιστάμενες αρχές, μεταξύ άλλων το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους. Σε περίπτωση που μια πλατφόρμα είναι εγκατεστημένη σε άλλο κράτος-μέλος της Ε.Ε., ο χρήστης θα μπορεί να υποβάλει καταγγελία στην Ελλάδα. Η ΕΕΤΤ, ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών, θα ελέγχει σε ποια χώρα είναι εγκατεστημένος ο πάροχος και θα διαβιβάζει την υπόθεση στην αρμόδια αρχή του συγκεκριμένου κράτους. Για τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες (VLOPs), εφόσον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία για τη συγκεκριμένη παράβαση, αρμόδια θα είναι η ίδια για την έρευνα και τις κυρώσεις.
Social media: Τι ισχύει στην Ευρώπη
Στην Ευρώπη βρίσκεται σε εξέλιξη η πρόταση EU KIDS Act, η οποία κινείται στην ίδια κατεύθυνση, αλλά έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής, καθώς αφορά μεταξύ άλλων πλατφόρμες βίντεο, online παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Η βασική διαφορά είναι ότι η ελληνική πρόταση θέτει γενικό όριο πρόσβασης στα 15 έτη, ενώ η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα για παιδιά ηλικίας 13 έως κάτω των 15 ετών να έχουν ειδικό, περιορισμένο λογαριασμό, εφόσον αυτός δημιουργείται από γονέα ή κηδεμόνα και συνοδεύεται από αυστηρές δικλίδες προστασίας. Αυτόνομος και πλήρης λογαριασμός δεν προβλέπεται πριν από τα 15. Το EU KIDS Act, ωστόσο, δεν αποτελεί ακόμη ισχύοντα κανόνα. Απαιτείται να ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία. Σε περίπτωση που καταστεί δεσμευτικό, η ελληνική νομοθεσία θα προσαρμοστεί αναλόγως. Μέχρι τότε, το ελληνικό σχέδιο προβλέπει ότι το νέο ηλικιακό όριο θα τεθεί σε εφαρμογή από 1η Ιανουαρίου 2027, δίνοντας στις πλατφόρμες τον απαραίτητο χρόνο για να προετοιμάσουν τα συστήματα συμμόρφωσής τους.
