Σε μια αποκαλυπτική συζήτηση στο «ET Magazine», ο Romané Basset, πρόεδρος του παγκόσμιου ιδρύματος Gérard Basset Foundation, και ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης ο πρώτος Έλληνας που κατέκτησε τον τίτλο του Master of Wine και πρόεδρος του WSPC, εξηγούν πώς η εξειδικευμένη γνώση μπορεί να γίνει ισχυρό «όπλο» στα χέρια της νέας γενιάς, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για την ουσιαστική συμπερίληψη και την προσβασιμότητα στον κλάδο.
Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για άνεργους νέους και νέες
Αφορμή για τη συνάντησή μας αποτέλεσε η έναρξη ενός εκπαιδευτικού προγράμματος από το WSPC, που περιλαμβάνει την εκπαίδευση στο κρασί, τα αποστάγματα και το sake, με δίδακτρα που ξεπερνούν τα 1.100 ευρώ ανά συμμετέχοντα και επιδοτούνται εξ’ ολοκλήρου από το Gérard Basset Foundation.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που Gérard Basset Foundation και WSPC συμπράττουν. Είχε προηγηθεί μια τριετής επιτυχημένη συνεργασία για τη στήριξη γυναικών από μονογονεϊκές οικογένειες. Σε εκείνο το πρόγραμμα, με τον τίτλο «Τώρα μπορώ κι εγώ», συμμετείχαν περίπου 90 γυναίκες μονογονεϊκών οικογενειών. Ολοκληρώνοντας την εκπαίδευσή τους, η συντριπτική πλειοψηφία βρήκε δουλειά στον κλάδο. Δύο μάλιστα από τις απόφοιτες του προγράμματος, περιγράφουν στο παρακάτω βίντεο την εμπειρία τους και μιλούν με ενθουσιασμό για τις γνώσεις που απέκτησαν.
Τώρα η στόχευση αλλάζει και το νέο πρόγραμμα υποτροφιών απευθύνεται σε άνεργους νέους και νέες, ηλικίας 18 έως 32 ετών.
Moto του προγράμματος, είναι το «ΜΑΘΑΙΝΩ-ΕΡΓΑΖΟΜΑΙ-ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΑΙ» και στόχος του η πολυεπίπεδη εκπαιδευτική κι επαγγελματική ενδυνάμωση όλων εκείνων που αναζητούν μια ευκαιρία επαγγελματικής κατάρτισης και καταξίωσης στον χώρο της εστίασης, της φιλοξενίας και του τουρισμού.
Μπορεί όμως η εξειδίκευση να αποτελέσει «αντίδοτο» στις δύσκολες, απαιτητικές και συχνά αντίξοες συνθήκες εργασίας σε έναν κλάδο, που έχει συχνά επικριθεί για τα εξαντλητικά ωράρια και τις αμφίβολες προοπτικές, δεδομένου μάλιστα πως οι απαιτήσεις της νέας γενιάς, της περίφημης Gen Z, στους χώρους εργασίας έχουν αλλάξει δομικά;
Στήριξη σε ανθρώπους με πάθος και αποφασιστικότητα
«Αποστολή μας», λέει ο Romané Basset, «είναι η παροχή εκπαίδευσης, κατάρτισης και καθοδήγησης στον τομέα του κρασιού, των αποσταγμάτων και της φιλοξενίας, με ιδιαίτερη έμφαση στη συμπερίληψη. Η υποστήριξη ανθρώπων με πάθος και αποφασιστικότητα που αντιμετωπίζουν εμπόδια στον δρόμο τους».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Αφορμή για αυτή την πρωτοβουλία αποτέλεσε η ίδια η πραγματικότητα της ελληνικής αγοράς. Όπως εξηγεί ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης, «υπάρχει ένας αυξανόμενος βαθμός ανισότητας. Παρόλο που οι μεγάλοι αριθμοί της ελληνικής οικονομίας φαίνονται καλοί, πιστεύω ότι υπάρχει μεγάλη υποβόσκουσα ένταση για αρκετούς ανθρώπους. Η πραγματική οικονομία, η καθημερινή οικονομία, δεν έχει καμία σχέση με την εντύπωση που αποκομίζει κανείς. Και ταυτόχρονα, βλέπεις τη φιλοξενία και την τουριστική βιομηχανία να πηγαίνουν καλά. Έτσι σκεφτήκαμε, να μετατοπίσουμε λίγο την εστίαση και να προσπαθήσουμε να εισάγουμε κάποιους νέους που θα ήθελαν να εργαστούν στον τομέα της φιλοξενίας. Αλλά ελπίζουμε να το κάνουμε αυτό, όχι απλά βάζοντάς τους να κάνουν δουλειές της σειράς, αλλά κάνοντας κάτι πιο ουσιαστικό, πιο σημαντικό για τη μελλοντική τους εξέλιξη και την εξέλιξη αυτού που πουλάμε ως τουριστικό προορισμό στην Ελλάδα γενικότερα».
Έμφαση στη συμπερίληψη
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε όλους, και δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, δεδομένου ότι η συμπερίληψη είναι πολύ σημαντική για το Gérard Basset Foundation. Όπως λέει ο Romané Basset, «ο ορισμός που δίνουμε στη συμπερίληψη είναι πολύ μη πολιτικός, και συγκεκριμένα, ο τρόπος που το βλέπουμε, είναι ότι οι άνθρωποι τους οποίους υποστηρίζουμε, αξίζουν αυτή την υποστήριξη. Είναι εργατικοί, έχουν πάθος, είναι αποφασισμένοι, το αξίζουν. Και κυριολεκτικά το μόνο πράγμα που τους εμποδίζει, είναι κάτι που δεν μπορούν να ελέγξουν, ίσως είναι τα οικονομικά, ίσως είναι το κοινωνικό στίγμα, ίσως είναι κάποια άλλη προκατάληψη.Ίσως είναι ένας τραυματισμός ή μια αναπηρία, ίσως είναι ο πόλεμος στην περίπτωση ορισμένων υποτρόφων μας».
Πόσο εύκολο όμως, στην πράξη, είναι για ένα άτομο με αναπηρία να εργαστεί στον συγκεκριμένο τομέα; Ο Romané Basset λέει πως είναι μεν δύσκολο, αλλά είναι δυνατό, δίνοντας παραδείγματα.
Μιλά για τον Yannick Benjamin, έναν sommelier ο οποίος κινείται στη σάλα των εστιατορίων με αναπηρικό αμαξίδιο, και μάλιστα για αρκετά χρόνια διατηρούσε ένα εστιατόριο υψηλής γαστρονομίας στη Νέα Υόρκη, όπου κάθε μέλος του προσωπικού είχε κάποια μορφή αναπηρίας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Αναφέρει και το παράδειγμα του Πορτογάλου Bento Amaral, ο οποίος πήρε υποτροφία από το Gérard Basset Foundation και για 22 χρόνια ήταν επικεφαλής της τεχνικής επιτροπής του Ινστιτούτου Οίνων Πόρτο και Ντούρο, της προστατευόμενης αμπελουργικής περιοχής της Πορτογαλίας.
Ο Romané Basset μιλά με ιδιαίτερο θαυμασμό για τον Amaral, ο οποίος είναι τετραπληγικός εδώ και 30 χρόνια, κι εκτός από την αξιοσημείωτη πρόοδό του στον τομέα του κρασιού, διαπρέπει και στον αθλητισμό, έχοντας εκπροσωπήσει την Πορτογαλία στους Παραολυμπιακούς αγώνες στο άθλημα της ιστιοπλοΐας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Παράλληλα, ίδρυσε μια οργάνωση για την υποστήριξη της συμπερίληψης των ατόμων με αναπηρία στη βιομηχανία του κρασιού, εξετάζοντας διαφορετικούς τρόπους να τα βοηθήσει να μάθουν και να αποκτήσουν εμπειρίες.
Συνοψίζοντας, ο Romané Basset λέει για την προσβασιμότητα πως, ναι μεν είναι αρκετές οι παράμετροι που πρέπει να ληφθούν υπόψιν, αλλά όλα είναι δυνατά. Απαιτούνται πολλοί πόροι, αλλά κυρίως ο σωστός τρόπος για να φτάσουμε ως εκεί.
Ο άνθρωπος στο επίκεντρο
Παίρνοντας τη σκυτάλη, ο Κωνσταντίνος Λαζαράκης τονίζει πως ο άνθρωπος βρίσκεται στο επίκεντρο της φιλοσοφίας της οικογένειας Basset. «Ο πατέρας του Romané, ο Gérard, ήταν Master of Wine και Master Sommelier, ενώ αναδείχθηκε ως ο καλύτερος sommelier στον κόσμο. Αλλά ταυτόχρονα, για μένα, ένα από τα βασικά στοιχεία της προσωπικότητάς του ήταν η προσφορά στους ανθρώπους», λέει ο κ. Λαζαράκης περιγράφοντας τον Gérard Basset ως ένα πολύ ταπεινό άνθρωπο, που -παρά τις διακρίσεις του στο κρασί- θα τον έβλεπες πίσω από τη μπάρα στο εστιατόριό του να σερβίρει μπίρα, επειδή αυτό χρειαζόταν να κάνει εκείνη τη στιγμή.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Είχε όμως και το χάρισμα να μετατρέπει ανθρώπους σε ταλέντα, προσθέτει ο κ. Λαζαράκης, με τον Romané Basset να συμπληρώνει πως, όταν ο πατέρας του είχε ερωτηθεί σε συνέντευξη «τι κάνει καλό έναν sommelier», είχε απαντήσει «το να αγαπάς τους ανθρώπους» κι αυτό γιατί ο σκοπός ενός sommelier, είναι να διασφαλίσει ότι οι άνθρωποι θα έχουν μια απίστευτη εμπειρία, καθοδηγώντας τους στην επιλογή που θα τους δώσει τη μεγαλύτερη ευχαρίστηση.
Ιδιαίτερες δεξιότητες
Σερβίρισμα κρασιού. Πηγή: Pexels
Πώς ακριβώς όμως επιτυγχάνεται η πολυεπίπεδη εκπαιδευτική και επαγγελματική ενδυνάμωση των νέων μέσα από αυτό το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, το οποίο επιδοτείται εξολοκλήρου από το Gérard Basset Foundation, δίνοντας μια «ανάσα» σε εκείνους που «διψούν» να μάθουν, αλλά μέχρι τώρα το οικονομικό ζήτημα τους έκοβε τα φτερά;
Η εκπαίδευση στο κρασί, λέει ο κ. Λαζαράκης, «ήταν πάντα ακριβή και θα έπρεπε να είναι, διότι εδώ δεν έχουμε να κάνουμε απλά με διδασκαλία σε μία αίθουσα και το ζητούμενο δεν είναι οι εκπαιδευόμενοι να διαβάσουν και να αποστηθίσουν κάτι. Είναι κάτι πολύ πιο σύνθετο. Πρέπει κανείς να δοκιμάσει κρασιά, να εξοικειωθεί με αυτά, να αναπτύξει δεξιότητες».
Το WSPC, λέει ο κ. Λαζαράκης άρχισε, πολύ πριν από την «επανάσταση» της Τεχνητής Νοημοσύνης, να προσανατολίζει τα μαθήματά του από τη συλλογή και απομνημόνευση πληροφοριών στην ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
«Η γευσιγνωσία κρασιού είναι μια δεξιότητα. Το να αντιλαμβάνεσαι τα αρώματα, τις γεύσεις, τα συστατικά στοιχεία της γεύσης που παίρνεις δοκιμάζοντας ένα κρασί και να τα μετατρέπεις σε μια αξιολόγηση ποιότητας. Το να συζητάς για το κλίμα που δημιούργησε αυτό το κρασί, ή το στυλ οινοποίησης του ανθρώπου που παράγει αυτό το κρασί. Το να πεις μια ιστορία, συνδυάζοντας διαφορετικά στοιχεία. Κι ακόμα, η δεξιότητα της φιλοξενίας, η επαφή με τους ανθρώπους, η συνεργασία, η δικτύωση», είναι οι δεξιότητες που θα αναπτύξουν οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα σύμφωνα με τον ο κ. Λαζαράκη.
Από την πλευρά του ο Romané Basset σημειώνει πως πλέον είναι πολύ εύκολο να αποκτήσεις πρόσβαση στη γνώση, οπότε στον επαγγελματία του κρασιού μένει το να εφαρμόσει τη γνώση που διαθέτει, να την μετατρέψει σε επιχειρηματική δεξιότητα.
«Η προσωπική αλληλεπίδραση πάντα θα είναι απαραίτητη, ειδικά στο επίπεδο του ποιοτικού κρασιού (fine wine), όπου οι συλλέκτες δεν θέλουν να ενημερώνονται για το κρασί τους από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Θέλουν έναν ειδικό, προσωπική επαφή που μπορεί να προσαρμοστεί σε αυτούς», λέει χαρακτηριστικά.
Ο… άσος του sake
Σάκε, το εθνικό ποτό της Ιαπωνίας. Πηγή: Unsplash
Το πρόγραμμα προσφέρει εκπαίδευση στο κρασί και στα αποστάγματα, ποτά άρρηκτα συνδεδεμένα με την ελληνική κουλτούρα και παράδοση, αλλά και στο sake, το εθνικό ποτό της Ιαπωνίας.
Παρακολουθώντας την ελληνική αγορά, τα τελευταία χρόνια διαπιστώνει κανείς έναν μεγάλο αριθμό καταστημάτων με ασιατικές επιρροές, αλλά και ανθρώπους να τις υιοθετούν στο τραπέζι τους, λέει ο κ. Λαζαράκης εξηγώντας την επιλογή του sake, τονίζοντας πως «βοηθώντας τους ανθρώπους να κατανοήσουν το συγκεκριμένο απόσταγμα, τούς δίνουμε ένα τεράστιο πλεονέκτημα σε πιθανές προσλήψεις».
Το εκπληκτικό είναι το πόσο ταιριάζει το sake και με την ελληνική κουζίνα, με τον κ. Λαζαράκη να κάνει το food pairing με τους μεζέδες που βρίσκουμε παραδοσιακά σε ένα ουζερί.
«Η μαγειρική ελληνικού τύπου και η μαγειρική ιαπωνικού τύπου βασίζονται σε μια τεράστια ποικιλία πιάτων που έρχονται το ένα μετά το άλλο. Έτσι, η βασική ιδέα πίσω από το να έχεις ένα μπουκάλι ρετσίνα και δέκα διαφορετικούς μεζέδες, σε σύγκριση με ένα μπουκάλι σάκε και δέκα διαφορετικά Nigiri σούσι ή δέκα διαφορετικούς ελληνικούς μεζέδες, είναι το ίδιο πράγμα».
Πώς η εξειδίκευση μπορεί να γίνει «όπλο»
Κρασί, unsplash
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, οι συμμετέχοντες θα έχουν ένα ισχυρό χαρτί στα χέρια τους στην αναζήτηση εργασίας στον χώρο της εστίασης, της φιλοξενίας και του τουρισμού.
Έναν χώρο που τα τελευταία χρόνια παραπονιέται για την έλλειψη προσωπικού, από τον οποίο ταυτόχρονα δεν λείπουν και οι αναφορές για εξαιρετικά σκληρές συνθήκες εργασίας.
Για τον Romané Basset και μόνο η παρακολούθηση ενός τόσο απαιτητικού εκπαιδευτικού προγράμματος, δείχνει ότι ο τομέας της φιλοξενίας δεν είναι εύκολη υπόθεση. «Δεν είναι απλώς η δουλειά που κάνεις όταν δεν μπορείς να βρεις κάτι άλλο, είναι αυτό που κάνεις για να νιώσεις ικανοποίηση, και μπορεί να αποτελέσει καριέρα», λέει για να προσθέσει πως και από την πλευρά των επιχειρήσεων που χρειάζονται εργατικό δυναμικό, πρέπει να δοθεί έμφαση στην πρόσληψη ανθρώπων με εκπαίδευση και κατάρτιση, που τους ξεχωρίζει από το να είναι απλώς «ένα ζευγάρι χέρια». «Είναι άτομα που διαθέτουν δεξιότητες, γνώσεις, θέλουν να τις εφαρμόσουν και να προσθέσουν αξία στην επιχείρησή σας», λέει χαρακτηριστικά.
Στην ερώτηση αν αυτή η εξειδίκευση μπορεί να βοηθήσει τους εργαζόμενους να κερδίσουν σεβασμό στον χώρο εργασίας τους, ο Romané Basset εμφανίστηκε αισιόδοξος. «Αν έχεις παρακολουθήσει μια τέτοια εκπαίδευση, αυτό δείχνει ότι έχεις καταβάλει προσπάθεια. Μπορείς να κερδίσεις μεγαλύτερο σεβασμό για τις δεξιότητές σου. Κι αν συγκεντρωθεί αρκετός κόσμος που απαιτεί καλύτερες συνθήκες, τελικά οι κακές συνθήκες δεν μπορούν να επιβιώσουν», τονίζει.
Ο κ. Λαζαράκης από την πλευρά του, έχοντας και πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τον κλάδο στην Ελλάδα και τις συνθήκες που επικρατούν, κάνει λόγο για μια περίπλοκη κατάσταση, αλλά διατηρεί την αισιοδοξία του: «Μόλις αποκτήσεις μια συγκεκριμένη αντίληψη, ένα σύνολο δεξιοτήτων, κάτι που μπορεί να αποδείξει ότι δεν είσαι απλώς δύο χέρια και δύο πόδια, τότε μπορείς να διαπραγματευτείς».
Spoiler alert! Κλείνοντας τη συζήτηση, ζήτησα να αποκαλύψουν ένα πράγμα που θα αποκομίσουν όσοι παρακολουθήσουν το συγκεκριμένο πρόγραμμα, με τον κ. Λαζαράκη να λέει πως το βασικό είναι πως κοιτάζοντας την ετικέτα σε μια φιάλη, κάποιος θα είναι σε θέση να κατανοεί τα βασικά γευστικά στοιχεία, ενδεχομένως κάποια βασικά στοιχεία που σχετίζονται με την προέλευση ή την παραγωγή του συγκεκριμένου προϊόντος. Επίσης, θα έχει την ικανότητα να συνδυάζει συγκεκριμένα στοιχεία και να προσφέρει μια ουσιαστική πρόταση στον πελάτη και να του την εξηγεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορεί να αξιοποιήσει την πληροφορία, να την κατανοήσει και να την εφαρμόσει, ώστε να καλύψει τα δικά του κριτήρια.