Νόσος των λεγεωναρίων: 180 κρούσματα στην Ελλάδα το 2025 – Κρήτη, Ιόνιο και Νότιο Αιγαίο στο επίκεντρο

Η πλειονότητα των περιστατικών αφορούσε ταξιδιώτες που επισκέφθηκαν τη χώρα, ενώ τα περισσότερα κρούσματα εμφανίστηκαν σε άνδρες και άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών. Παρά την καταγραφή των περιστατικών, ο Οργανισμός επισημαίνει ότι δεν σημειώθηκε επιδημική έξαρση.

Πώς καταγράφηκαν τα 180 κρούσματα

Η επιτήρηση της νόσου πραγματοποιείται μέσω δύο διαφορετικών συστημάτων. Το πρώτο είναι το Σύστημα Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων (Σ.Υ.Δ.Ν.), μέσω του οποίου καταγράφονται τα περιστατικά που διαγιγνώσκονται στα ελληνικά νοσοκομεία.

Το δεύτερο είναι το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιτήρησης της Νόσου των Λεγεωναρίων (ELDSNet), το οποίο παρακολουθεί περιστατικά πολιτών άλλων χωρών που ταξίδεψαν στην Ελλάδα και εκτιμάται ότι εκτέθηκαν στο βακτήριο κατά τη διάρκεια της παραμονής τους.

Από τα συνολικά 180 περιστατικά του 2025:

-100 κρούσματα δηλώθηκαν μέσω του Σ.Υ.Δ.Ν.
-80 κρούσματα καταγράφηκαν μέσω του ELDSNet.

Οι περιοχές με τα περισσότερα περιστατικά

Τα περισσότερα περιστατικά που δηλώθηκαν μέσω του ευρωπαϊκού δικτύου αφορούσαν ταξιδιώτες οι οποίοι είχαν επισκεφθεί τις Περιφέρειες:

-Κρήτης,
-Ιονίων Νήσων,
-Νοτίου Αιγαίου.

Παρά τον αριθμό των καταγεγραμμένων περιστατικών, η επίπτωση της νόσου παρέμεινε χαμηλή, καθώς διαμορφώθηκε στα 0,8 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους, ενώ σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ δεν καταγράφηκε καμία επιδημική έξαρση στη χώρα.

Τι είναι η λεγεωνέλλα

Όπως εξηγεί η επισκέπτρια Υγείας του Τμήματος Λοιμώξεων Αναπνευστικού του ΕΟΔΥ, Αναστασία Ανδρεοπούλου, η λεγεωνέλλα είναι ένα βακτήριο που απαντάται ευρέως στη φύση, κυρίως σε υδάτινα περιβάλλοντα.

Έχει επίσης απομονωθεί εργαστηριακά από δείγματα εδάφους, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για το είδος Legionella longbeachae.

Το βακτήριο μπορεί να αποικίσει εύκολα συστήματα ύδρευσης, όπως:

-δίκτυα παροχής ζεστού και κρύου νερού,
-δεξαμενές και ντεπόζιτα,
-σωληνώσεις με περιορισμένη ή μηδενική ροή νερού.

Ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξή του θεωρούνται οι θερμοκρασίες νερού μεταξύ 25 και 42 βαθμών Κελσίου.

Πώς μεταδίδεται η νόσος

Η λεγεωνέλλωση είναι οξεία βακτηριακή λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος, που προκαλείται από βακτήρια του γένους Legionella και εκδηλώνεται κυρίως με πνευμονία.

Πρόκειται για σοβαρό ζήτημα Δημόσιας Υγείας, με τη θνητότητα να κυμαίνεται μεταξύ 5% και 30%, ανάλογα με την κατάσταση της υγείας του ασθενούς και την έγκαιρη αντιμετώπιση. Η μετάδοση γίνεται αποκλειστικά μέσω της εισπνοής σταγονιδίων νερού (αεροζόλ), όταν μολυσμένο νερό διασκορπίζεται στον αέρα, όπως μπορεί να συμβεί σε ντους ή άλλες εγκαταστάσεις ύδρευσης.

Ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει ότι η νόσος δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο χρόνος επώασης κυμαίνεται από 2 έως 10 ημέρες, ενώ συνήθως τα συμπτώματα εμφανίζονται μέσα σε 5 έως 6 ημέρες από την έκθεση.

Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο

Στις ομάδες υψηλού κινδύνου περιλαμβάνονται:

-άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών,
-καπνιστές,
-ασθενείς με χρόνια νοσήματα,
-άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Παράλληλα, η νόσος εμφανίζει έντονη εποχικότητα, καθώς τα περισσότερα περιστατικά καταγράφονται κατά τους θερινούς μήνες και στις αρχές του φθινοπώρου.

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η αυξημένη τουριστική κίνηση, οι υψηλές θερμοκρασίες και η επαναλειτουργία εποχικών τουριστικών καταλυμάτων μετά από πολύμηνη αδράνεια των δικτύων ύδρευσης συμβάλλουν στην αύξηση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου.

Τα μέτρα πρόληψης

Η πρόληψη της λεγεωνέλλωσης βασίζεται κυρίως στη σωστή διαχείριση των συστημάτων ύδρευσης και κλιματισμού.

Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι απαιτούνται:

-τακτική συντήρηση των εγκαταστάσεων,
-απολύμανση των δικτύων νερού,
-συστηματικοί έλεγχοι,
-εφαρμογή πρωτοκόλλων πρόληψης από κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό.

Τα μέτρα αυτά είναι ιδιαίτερα σημαντικά σε τουριστικά καταλύματα, νοσοκομεία, μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας υγείας και σε κάθε χώρο όπου υπάρχουν σύνθετα συστήματα ύδρευσης, προκειμένου να προστατευθεί η δημόσια υγεία και να περιοριστεί ο κίνδυνος εμφάνισης νέων κρουσμάτων.