Μέσα από σημαντικές παρεμβάσεις βιώσιμης κινητικότητας και στρατηγικές υποδομές, πέτυχε να καταστήσει το Ρέθυμνο ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς. Στη συνέντευξή του στον «Ε.Τ.» αναλύει τις κρίσιμες ισορροπίες μεταξύ τουρισμού και καθημερινότητας, τις διεκδικήσεις για την ενεργειακή αυτοτέλεια των ΔΕΥΑ και το στοίχημα για ένα βιώσιμο μέλλον με σύγχρονες υπηρεσίες για κάθε πολίτη. 

Στη μέχρι τώρα θητεία σας ποια είναι τα έργα και οι παρεμβάσεις σας που συνέβαλλαν στην βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη και στην ενίσχυση της ταυτότητας της πόλης;

Για εμάς, η πόλη είναι οι άνθρωποί της. Οπότε, η διαρκής αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των συμπολιτών μας αποτελεί την αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα της Δημοτικής Αρχής. Υπηρετούμε αυτό το όραμα με στρατηγικό σχεδιασμό, υλοποιώντας προγράμματα όπως η Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα και μεγάλα έργα υποδομής που αλλάζουν την εικόνα της πόλης. Με αναπλάσεις οδών και πλατειών, απελευθερώνουμε ζωτικό δημόσιο χώρο, ενισχύουμε το πράσινο και δίνουμε προτεραιότητα στον πεζό. Παράλληλα, επενδύσαμε στη δύσκολη αλλά αναγκαία αλλαγή νοοτροπίας, καλλιεργώντας μια νέα κουλτούρα σεβασμού στον κοινόχρηστο χώρο. Συνεχίζουμε δυναμικά, ώστε το Ρέθυμνο να παραμένει -όπως έγραψε ο ποιητής- ο τόπος στον οποίο πάντα θέλεις να επιστρέφεις.

Πώς ισορροπεί ο δήμος ανάμεσα στην ανάγκη για τουριστική ανάπτυξη και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής των μόνιμων κατοίκων του;

Η ισορροπία μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και ποιότητας ζωής είναι για εμάς ένα σύνθετο στοίχημα. Παρά τη συμβολή του τουρισμού στην οικονομία, δεν αγνοούμε το «κόστος» σε φυσικούς πόρους, κυκλοφοριακό και κόστος διαβίωσης. Απάντησή μας δεν είναι η αναχαίτιση της ανάπτυξης, αλλά ο περιορισμός του αποτυπώματός της. Διεκδικούμε την απόδοση τουλάχιστον του 60% του Τέλους Ανθεκτικότητας στον δήμο, ώστε τα έσοδα να επιστρέφουν ανταποδοτικά στην κοινωνία μέσω υποδομών και δράσεων. Παράλληλα, θωρακίζουμε το Ρέθυμνο εκσυγχρονίζοντας τις υποδομές, επιβάλλοντας κανόνες ευταξίας και επενδύοντας σε ποιοτικό πολιτισμό και κοινωνική μέριμνα. Στόχος μας παραμένει ένας τουρισμός που θα εξελίσσει τον τόπο, υπηρετώντας πρωτίστως όσους ζουν και δημιουργούν εδώ όλο τον χρόνο.

Πού βρίσκεται η διαδικασία για τις επεκτάσεις του σχεδίου πόλεως, που αποτελεί πάγιο αίτημα για την οικιστική ανάπτυξη;

Σε τροχιά ολοκλήρωσης εισέρχεται η επέκταση του σχεδίου πόλης για τον Αγιο Νικόλαο, τον Κουμπέ και τα Περιβόλια, με ορίζοντα ολοκλήρωσης μέσα σε ένα χρόνο. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για την ένταξη νέων περιοχών, στοχεύοντας στην αποσυμφόρηση του αστικού ιστού και τη διασφάλιση άφθονης και προσιτής γης. Παράλληλα, η ολοκλήρωση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου θα προσφέρει οριστική λύση στο ζήτημα των χρήσεων γης και των ορίων των οικισμών.

Ποια είναι η θέση σας για τη χάραξη του νέου ΒΟΑΚ;

Ο ΒΟΑΚ αποτελεί ένα έργο πνοής, του οποίου η καθυστέρηση αυξάνει αναλογικά τόσο τη δυσκολία όσο και το κόστος υλοποίησης. Χαιρετίζουμε την έναρξη των εργασιών, προσδοκώντας στην απρόσκοπτη συνέχισή τους για έναν σύγχρονο αυτοκινητόδρομο που έχει ανάγκη η Κρήτη. Παράλληλα, καθώς η πόλη του Ρεθύμνου δέχεται έντονη πίεση από τον κλειστό, πλέον, αυτοκινητόδρομο, αναδείξαμε με επιτυχία την αναγκαιότητα του Νότιου Περιφερειακού οδικού άξονα. Πρόκειται για ένα έργο στρατηγικής σημασίας που θα προσφέρει ουσιαστική κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση και, κυρίως, θα θωρακίσει την πόλη σε επίπεδο Πολιτικής Προστασίας.

Ως έμπειρο στέλεχος της Αυτοδιοίκησης, πώς κρίνετε τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης;

Η σύνταξη του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης αποτελεί αδιαμφισβήτητα μια θετική και αναγκαία εξέλιξη. Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε στον αρμόδιο υπουργό και την ομάδα εργασίας την επιτυχία τους να τιθασεύσουν ένα πολυετές «νομοθετικό χάος», κωδικοποιώντας το σε ένα ενιαίο πλαίσιο, το περιεχόμενο του οποίου θα αξιολογήσουμε ενδελεχώς κατά τη δημόσια διαβούλευση. Με την ιδιότητά μου ως πρόεδρος της ΕΔΕΥΑ αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω προσωπικά τον κ. υπουργό για την άψογη θεσμική μας συνεργασία, η οποία επέτρεψε τη διόρθωση σημαντικών αστοχιών του παρελθόντος. Ωστόσο, οφείλουμε να είμαστε ειλικρινείς: όσο κρίσιμο κι αν είναι το εκλογικό σύστημα, δεν πρέπει να μας αποπροσανατολίσει από το μείζον ζήτημα της πραγματικής διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των δήμων. Αν η Πολιτεία δεν αντιληφθεί ότι απαιτείται ένας ριζικός ανασχεδιασμός στον τρόπο που αντιμετωπίζει τους ανθρώπους της Αυτοδιοίκησης, θα βρεθούμε σύντομα μπροστά σε μια κρίση συμμετοχής. Σήμερα, η ενασχόληση με τα κοινά, αντί για προσφορά, τείνει να μετατραπεί σε μια επικίνδυνη προσωπική περιπέτεια. Χωρίς τη θωράκιση της αξιοπρέπειας των αυτοδιοικητικών στελεχών και την οικονομική και λειτουργική αυτοτέλεια των ΟΤΑ η τοπική διακυβέρνηση θα πάψει να προσελκύει ικανούς ανθρώπους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον των δήμων μας.

Το Ρέθυμνο έχει βραβευτεί επανειλημμένα για τη βιώσιμη κινητικότητα. Ποια είναι τα επόμενα βήματα για την περαιτέρω αποσυμφόρηση του κέντρου;

Πράγματι, το Ρέθυμνο αποτελεί σήμερα πρότυπο βιώσιμης κινητικότητας, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την Ευρώπη. Η στρατηγική μας έχει αναγνωριστεί με κορυφαίες διακρίσεις, όπως το Ευρωπαϊκό Βραβείο Οδικής Ασφάλειας (2021) και όπου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξήρε την ολιστική μας προσέγγιση: από την αναβάθμιση των συγκοινωνιών έως τη δύσκολη μάχη για την αλλαγή νοοτροπίας.

Λίγους μήνες αργότερα, το Σεπτέμβριο του 2022, ο Δήμος Ρεθύμνης απέσπασε το Πρώτο βραβείο «Transformation Awart της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας CIVITAS, για την εφαρμογή του ολοκληρωμένου σχεδίου μέτρων βιώσιμης κινητικότητας που εφαρμόζουμε. Αυτή η επιτυχία δεν είναι τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς και ενός εξελιγμένου Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) που ισορροπεί τις ανάγκες των μόνιμων κατοίκων με τις μεγάλες τουριστικές ροές.

Επενδύουμε σε δίκτυα πεζοδρόμων, ποδηλατοδρόμους, ηλεκτροκίνηση και βιοκλιματικές αναπλάσεις, ενώ μέσω του προγράμματος SCHOOLHOODS (URBACT) στοχεύουμε έως το 2030 το 50% των σχολείων μας να διαθέτει απόλυτα ασφαλή πρόσβαση. Ως «πόλη-φάρος» (lighthousecity) στα δίκτυα CIVITAS και CIVINET, το Ρέθυμνο δείχνει τον δρόμο. Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν μεγάλες. Μια πόλη που σχεδιάστηκε για 20.000 κατοίκους καλείται σήμερα να εξυπηρετήσει τετραπλάσιο πληθυσμό κατά την αιχμή της τουριστικής περιόδου.

Σε αυτή την προσπάθεια, η πολιτεία οφείλει να είναι σύμμαχος και όχι τροχοπέδη. Είναι τουλάχιστον άδικο το γεγονός ότι ανακλήθηκε η χρηματοδότηση για το ζωτικό έργο του υπόγειου πάρκινγκ 400 θέσεων στην Πλατεία Τεσσάρων Μαρτύρων -ένα έργο με πλήρη μελετητική ωριμότητα- για να ανακατευθυνθούν οι πόροι στο Φαληρικό Δέλτα. Παρά την αδικία αυτή, εμείς δεν σταματάμε.

Ολοκληρώσαμε το πάρκινγκ στην περιοχή Κουμπέ και θέτουμε σε κυκλοφορία δωρεάν ηλεκτρικά λεωφορεία σε κομβικές διαδρομές. Η βιώσιμη κινητικότητα δεν είναι για εμάς θεωρία, αλλά καθημερινή πράξη και διαρκής διεκδίκηση για την ποιότητα ζωής των Ρεθυμνιωτών.

Πρόσφατα συντονίσατε μια συζήτηση για ανάπτυξη μέσων σταθερής τροχιάς στην Κρήτη, πόσο κοντά μπορεί να είναι ένα τέτοιο έργο;

Η παράλειψη πρόβλεψης για μέσο σταθερής τροχιάς στον αρχικό σχεδιασμό του Νέου Διεθνούς Αερολιμένα Καστελλίου συνιστά στρατηγική αστοχία. Για εμάς στο Ρέθυμνο, όπως και για την υπόλοιπη Κρήτη, η δραστική μείωση του χρόνου πρόσβασης είναι ζήτημα ζωτικής σημασίας. Η εμπειρία του «Ελ. Βενιζέλος» διδάσκει ότι η συνύπαρξη σύγχρονου οδικού δικτύου και σιδηροδρομικής σύνδεσης είναι η μόνη βιώσιμη λύση. Κατανοούμε τις δημοσιονομικές προκλήσεις, ωστόσο, η Πολιτεία οφείλει να εκκινήσει άμεσα τις επίσημες διαδικασίες, με αφετηρία τη διασύνδεση με το Ηράκλειο. Είναι αναγκαίο να τεθούν τώρα οι βάσεις για μια ολοκληρωμένη προσβασιμότητα, διασφαλίζοντας την ισόρροπη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και τον σεβασμό στον χρόνο πολιτών και επισκεπτών.

Ως πρόεδρος της Ενωσης Δημοτικών Εταιριών Υδρευσης Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ) έχετε δώσει μάχες για το νερό. Ποιο βλέπετε να είναι το μέλλον των ΔΕΥΑ;

Το μέλλον των ΔΕΥΑ και η διασφάλιση ποιοτικού νερού εξαρτώνται άμεσα από την αντιμετώπιση του δυσβάστακτου ενεργειακού κόστους. Είναι θετικό ότι το ζήτημα μπήκε επιτέλους στην κυβερνητική ατζέντα, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπήρχε σκέψη για κάτι τέτοιο, για να μην πω, ότι ήταν επιλογή. Οφείλουμε να υιοθετήσουμε πολιτικές που θα εγγυώνται στους πολίτες υπηρεσίες με λελογισμένο κόστος, προστατεύοντάς τους από τις διεθνείς ενεργειακές πιέσεις. Παράλληλα, η Πολιτεία πρέπει να ξεκαθαρίσει άμεσα τον επιμερισμό του κόστους για τα κρίσιμα έργα προστασίας των φυσικών πόρων: Ποιο μέρος θα καλύψει το κράτος και ποιο θα επωμιστούν οι πολίτες; Η διαφάνεια σε αυτόν τον καταλογισμό είναι απαραίτητη για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών μας και την κοινωνική συνοχή.

Ποιοι είναι οι στόχοι σας για την ανακύκλωση και τη λειτουργία των μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων στην Περιφερειακή Ενότητα;

Στον Δήμο Ρεθύμνης, η «Διαλογή στην Πηγή» αποτελεί τον αδιαπραγμάτευτο άξονα της στρατηγικής μας. Στόχος μας είναι η μετάβαση από τη διαχείριση απορριμμάτων στην κυκλική οικονομία, μετατρέποντας το κόστος σε αξία για τον δημότη. Η προσπάθειά μας αυτή έχει ήδη αναγνωριστεί με κορυφαίες διακρίσεις στα GreenCity και Best City Awards, επιβραβεύοντας την αποτελεσματική διαχείριση όλων των ρευμάτων -από τα βιοαπόβλητα και το γυαλί μέχρι τα τηγανέλαια και τις ηλεκτρικές συσκευές. Πέρα από το περιβαλλοντικό όφελος, η διαλογή στην πηγή είναι η μόνη οδός για την οικονομική βιωσιμότητα, καθώς μειώνει δραστικά το κόστος διαχείρισης που επιβαρύνει τα δημοτικά τέλη. Με σύμμαχο τη σύγχρονη Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων του ΕΣΔΑΚ και επενδύοντας συστηματικά στην περιβαλλοντική εκπαίδευση της νέας γενιάς, καθιστούμε την ανακύκλωση δείκτη πολιτισμού και συλλογικής ευθύνης για ένα καθαρό και βιώσιμο Ρέθυμνο». Σε όλα τα ανωτέρω συμβάλλει η ύπαρξη μιας σύγχρονης Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων της οποίας την ευθύνη της λειτουργίας της έχει ο Ενιαίος Σύνδεσμος Απορριμμάτων Κρήτης.