Βρετανία: Για ενοίκιο πληρώνουν με... φύλαξη του ακινήτου

Χώροι που θεωρούνταν ακατάλληλοι αλλάζουν χαρακτήρα για να φιλοξενήσουν κατοίκους που αναζητούν στέγη, αναδιαμορφώνοντας την εικόνα της σύγχρονης βρετανικής πρωτεύουσας, όπου το κόστος στέγασης έχει μετατραπεί σε κυρίαρχο κοινωνικό ζήτημα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η λεγόμενη «φύλαξη ακινήτου», ένα σύστημα σύμφωνα με το οποίο ιδιοκτήτες άδειων κτιρίων επιτρέπουν σε ενοίκους να διαμένουν προσωρινά στους χώρους τους, καταβάλλοντας χαμηλότερο αντίτιμο από τα τυπικά ενοίκια. Σε αντάλλαγμα, οι ένοικοι λειτουργούν ουσιαστικά ως «φύλακες» των ακινήτων, αποτρέποντας έτσι καταλήψεις ή βανδαλισμούς. Η πρακτική αυτή, που κάποτε θεωρούνταν επιλογή λίγων εναλλακτικών νέων, εξελίσσεται πλέον σε λύση ανάγκης για χιλιάδες Λονδρέζους.

Οι συνθήκες, ωστόσο, απέχουν πολύ από το ιδανικό. Οι κάτοικοι συχνά δεν διαθέτουν τα δικαιώματα ενός κανονικού ενοικιαστή, υπόκεινται σε τακτικούς ελέγχους και μπορούν να κληθούν να εγκαταλείψουν το ακίνητο με ελάχιστη προειδοποίηση. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί αποδέχονται αυτή την αβεβαιότητα προκειμένου να εξασφαλίσουν προσιτή στέγη σε μια πόλη όπου το ενοίκιο απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος.

Στη βρετανική πρωτεύουσα, η προσφορά κατοικιών αδυνατεί να συμβαδίσει με τη ζήτηση, ενώ η ιδιοκατοίκηση γίνεται όλο και πιο απρόσιτη για τους νέους εργαζομένους. Αναλύσεις δείχνουν ότι ακόμη και επαγγελματίες με σταθερά εισοδήματα, όπως εκπαιδευτικοί, νοσηλευτές και εργαζόμενοι στις μεταφορές, δυσκολεύονται να νοικιάσουν ένα μικρό διαμέρισμα σε πολλές περιοχές της πόλης.

Η πίεση αποτυπώνεται και σε έναν συμβολικό δείκτη που έχει καθιερωθεί στη Βρετανία ως «Cost of Rent Day». Σύμφωνα με σχετικές μετρήσεις, ο μέσος ενοικιαστής στην Αγγλία χρειάζεται να εργαστεί περισσότερο από το ένα τρίτο του έτους μόνο και μόνο για να καλύψει το ετήσιο κόστος του ενοικίου του. Το 2026 το ορόσημο αυτό μετατέθηκε ακόμη αργότερα σε σχέση με πέρυσι, υπογραμμίζοντας τη συνεχιζόμενη επιβάρυνση των νοικοκυριών. Οι ανισότητες βαθαίνουν, με τις έρευνες να καταδεικνύουν ότι οι ιδιοκτήτες κατοικιών απολαμβάνουν όλο και μεγαλύτερους χώρους διαβίωσης, ενώ οι ενοικιαστές συχνά πληρώνουν υπέρογκα ποσά για μικρά διαμερίσματα. Σε πολλές περιπτώσεις, η ενοικίαση ενός δωματίου σε κοινόχρηστο σπίτι κοστίζει πάνω από 1.000 στερλίνες τον μήνα.

Σε πρώην παμπ

Ο 30χρονος μπάρμαν, Λίαμ ΜακΓκόβερν, έχει ζήσει από το 2021 σε οκτώ διαφορετικά ακίνητα ως «φύλακας»: σε γραφεία, σε παμπ, ακόμη και μόνος του σε ένα μικρό άδειο ξενοδοχείο. Πρόσφατα πλήρωνε περίπου 700 στερλίνες για ολόκληρο όροφο μονοκατοικίας στο κεντρικό Λονδίνο, σε απόσταση λίγων λεπτών από τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ. «Οι φίλοι μου βλέπουν το δωμάτιό μου και δεν πιστεύουν ότι μπορώ να ζω τόσο κεντρικά με αυτά τα χρήματα», λέει στους «New York Times».

Σε αστυνομικό τμήμα

Η 30χρονη καλλιτέχνις τατουάζ, Ερικα Αλεν έζησε για μήνες σε ένα παλιό αστυνομικό τμήμα στο Ρίτσμοντ. Το πρώην κρατητήριο χρησιμοποιούνταν ως αποθήκη ποδηλάτων, ενώ εκείνη πλήρωνε περίπου 710 στερλίνες τον μήνα για ένα δωμάτιο σε μία από τις ακριβότερες περιοχές του Λονδίνου, όπου το ενοίκιο ενός διαμερίσματος ενός υπνοδωματίου ξεπερνά τυπικά τις 1.700 στερλίνες. Το τίμημα για την προσιτή στέγη ήταν η απουσία ιδιωτικότητας, οι τακτικοί έλεγχοι των δωματίων και η διαρκής πιθανότητα να της ζητηθεί να εγκαταλείψει το κτίριο με προειδοποίηση λίγων εβδομάδων. «Αν είσαι χαλαρός και έτοιμος να μετακομίσεις ανά πάσα στιγμή, μπορείς να εξοικονομήσεις πολλά χρήματα», εξηγεί η ίδια.