Η Ινδία κινείται με ταχύτατους ρυθμούς για να περιορίσει ξέσπασμα του ιού Nipah στο ανατολικό κρατίδιο της Δυτικής Βεγγάλης, μετά την επιβεβαίωση πέντε κρουσμάτων, ανάμεσά τους γιατροί και νοσηλευτές που μολύνθηκαν κατά την παροχή φροντίδας.

Σχεδόν 100 άτομα κλήθηκαν να τεθούν σε κατ’ οίκον καραντίνα, ενώ οι ασθενείς νοσηλεύονται σε νοσοκομεία στην Καλκούτα και τις γύρω περιοχές. Σύμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης, ένας ασθενής βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση.

Συμπτώματα λοίμωξης από τον ιό Nipah (NiV)

Η λοίμωξη από τον ιό Nipah ξεκινά συνήθως με μη ειδικά συμπτώματα, γεγονός που καθιστά δύσκολη την έγκαιρη διάγνωση.

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), η περίοδος επώασης κυμαίνεται συνήθως από 4 έως 21 ημέρες, αν και σε σπάνιες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα μεταξύ έκθεσης και εμφάνισης της νόσου.

Οι ασθενείς εμφανίζουν συνήθως αιφνίδια συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, όπως:

πυρετό

πονοκέφαλο

μυϊκούς πόνους

έντονη κόπωση

Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται και αναπνευστικά συμπτώματα, όπως βήχας, δύσπνοια ή πνευμονία, με τη βαρύτητα να διαφέρει σημαντικά από ασθενή σε ασθενή.

Η σοβαρότερη και πιο χαρακτηριστική επιπλοκή της νόσου είναι η φλεγμονή του εγκεφάλου (εγκεφαλίτιδα). Τα νευρολογικά συμπτώματα — σύγχυση, διαταραχές συνείδησης, σπασμοί ή κώμα — εμφανίζονται συνήθως ημέρες ή εβδομάδες μετά την αρχική εκδήλωση της λοίμωξης.

An outbreak of Nipah virus has been confirmed in West Bengal, India. Nipah has a fatality rate of 40 to 70 percent, according to the CDC, and no cure or vaccine.

Here’s what to know about the virus: https://t.co/Ol633kvKEM

— The Washington Post (@washingtonpost) January 27, 2026

Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εμφανιστεί και μηνιγγίτιδα.

Πόσο θανατηφόρος είναι ο ιός Nipah;

Ο ιός Nipah συνδέεται με εξαιρετικά υψηλά ποσοστά θνησιμότητας, τα οποία κυμαίνονται από 40% έως 75%, ανάλογα με το ξέσπασμα και το στέλεχος του ιού.

Οι επιζώντες ενδέχεται να παρουσιάσουν μακροχρόνιες νευρολογικές επιπλοκές, όπως επίμονους σπασμούς ή αλλαγές στην προσωπικότητα, σύμφωνα με τη Βρετανική Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η εγκεφαλίτιδα μπορεί να επανεμφανιστεί μήνες ή ακόμη και χρόνια μετά την αρχική λοίμωξη, είτε λόγω υποτροπής είτε λόγω επανενεργοποίησης του ιού.

Πώς μεταδίδεται ο ιός Nipah;

Ο ιός Nipah είναι ζωονοσογόνος, δηλαδή μεταδίδεται από ζώα σε ανθρώπους αλλά και από άνθρωπο σε άνθρωπο, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Οι βασικοί φυσικοί φορείς του ιού είναι οι νυχτερίδες των φρούτων (είδος Pteropus).

Η μετάδοση στον άνθρωπο μπορεί να γίνει:

μέσω άμεσης επαφής με μολυσμένες νυχτερίδες ή άλλα ζώα

με κατανάλωση τροφίμων μολυσμένων από σάλιο, ούρα ή κόπρανα νυχτερίδων

Muling mino-monitor ng mga awtoridad ang virus na nagmula sa India na tinatawag na Nipah virus.

Ano-ano nga ba ang mga dapat nating malaman tungkol sa naturang virus at ang mga sintomas nito? pic.twitter.com/15IEVEjEIU

— GMA Integrated News (@gmanews) January 27, 2026

Έχει επίσης καταγραφεί μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, κυρίως μέσω στενής επαφής με σωματικά υγρά μολυσμένου ατόμου.

Πού εντοπίστηκε για πρώτη φορά;

Ο ιός Nipah ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1999 στη Μαλαισία και τη Σιγκαπούρη, μετά από επιδημία εγκεφαλίτιδας και αναπνευστικών λοιμώξεων σε χοιροτρόφους και άτομα που είχαν επαφή με μολυσμένα γουρούνια.

Από τότε, έχουν καταγραφεί επαναλαμβανόμενα κρούσματα στη Νότια Ασία:

βορειοανατολική Ινδία

Μπανγκλαντές (σχεδόν κάθε χρόνο από το 2001)

Κεράλα της νότιας Ινδίας (πρώτο ξέσπασμα το 2018)

Κρούσματα έχουν καταγραφεί και στις Φιλιππίνες, πιθανόν από στέλεχος παρόμοιο με τον ιό Nipah.

Επιστημονικές μελέτες έχουν εντοπίσει αντισώματα του ιού σε τουλάχιστον 23 είδη νυχτερίδων σε Ασία και Αφρική, συμπεριλαμβανομένων περιοχών όπως η Γκάνα και η Μαδαγασκάρη.

Παρά τη μεγάλη ζωική δεξαμενή, επιβεβαιωμένες ανθρώπινες επιδημίες έχουν μέχρι σήμερα περιοριστεί κυρίως στη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία.

Υπάρχει θεραπεία;

Δεν υπάρχει προς το παρόν εγκεκριμένη ειδική θεραπεία ούτε εμβόλιο για τον ιό Nipah.

Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και επικεντρώνεται στη διαχείριση των συμπτωμάτων και των επιπλοκών.

Ο ΠΟΥ έχει εντάξει τον ιό Nipah στη λίστα παθογόνων προτεραιότητας, που απαιτούν επείγουσα έρευνα για την ανάπτυξη θεραπειών και εμβολίων.

Πώς μειώνεται ο κίνδυνος μόλυνσης

Μετάδοση από νυχτερίδες σε ανθρώπους:

αποφυγή κατανάλωσης ωμού χυμού φοίνικα

αποφυγή φρούτων που έχουν δαγκωθεί από νυχτερίδες

πλύσιμο ή ξεφλούδισμα φρούτων

Μετάδοση από ζώα σε ανθρώπους:

χρήση γαντιών και προστατευτικού εξοπλισμού κατά τον χειρισμό άρρωστων ζώων

περιορισμός επαφής με μολυσμένα γουρούνια

προστασία των ζωοτροφών από νυχτερίδες

Μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο:

αποφυγή στενής, απροστάτευτης επαφής με μολυσμένα άτομα

συχνό πλύσιμο χεριών μετά από φροντίδα ασθενών

Ο ιός Nipah στη δημοφιλή κουλτούρα

Η ταινία Contagion (2011) εμπνεύστηκε εν μέρει από πραγματικούς ιούς όπως ο Nipah — έναν ιό που μεταδίδεται από νυχτερίδες και ανακαλύφθηκε το 1999 — προκειμένου να αποτυπώσει ρεαλιστικά ένα παγκόσμιο υγειονομικό σενάριο.

Ο ιός Nipah προκαλεί σοβαρή αναπνευστική νόσο και εγκεφαλίτιδα και μπορεί να μεταδοθεί από ζώα, μολυσμένα τρόφιμα ή ανθρώπους. Ο συνδυασμός υψηλής θνησιμότητας, δυναμικής εξάπλωσης και απουσίας εμβολίου τον καθιστά πρότυπο ιού με πανδημικό δυναμικό.