Η διάσημη τραγουδίστρια αποφάσισε να κατοχυρώσει τη φωνή και την εικόνα της ως εμπορικά σήματα, διαφυλάσσοντάς τα από τις νέες τεχνολογίες. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί πλέον να αναπαράγει με εντυπωσιακή ακρίβεια φωνές και πρόσωπα, δημιουργώντας σοβαρά ζητήματα παραπληροφόρησης και παραβίασης προσωπικών δικαιωμάτων.

Η εταιρία που εκπροσωπεί την τραγουδίστρια κατέθεσε αιτήσεις στο αμερικανικό γραφείο ευρεσιτεχνιών (USPTO) για τρία διαφορετικά εμπορικά σήμερα (trademarks): δύο ηχητικά αποσπάσματα με τη φωνή της -όπως το «Hey, it’s Taylor Swift»- και μία χαρακτηριστική εικόνα από συναυλία της. Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στο να της δώσει τη δυνατότητα να κινηθεί νομικά όχι μόνο απέναντι σε ακριβή αντίγραφα, αλλά και σε απομιμήσεις που θα μπορούσαν να θεωρηθούν «παραπλανητικά παρόμοιες». Παρότι παραμένει αβέβαιο κατά πόσο τα δικαστήρια θα επιβεβαιώσουν την αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής, η πρωτοβουλία της Σουίφτ αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα της ψηφιακής εποχής: ποιος ελέγχει την ταυτότητα ενός ανθρώπου όταν αυτή μπορεί να αναπαραχθεί τεχνητά. 

Στο στόχαστρο

Το ζήτημα των deepfakes (σ.σ. αντιγραφή φωνής, εικόνας) δεν είναι θεωρητικό για τη Σουίφτ. Τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί στο επίκεντρο τέτοιων περιστατικών, με χαρακτηριστικότερο τη διασπορά ψεύτικων, ακόμη και πορνογραφικών, εικόνων της το 2024, οι οποίες εξαπλώθηκαν ταχύτατα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και προκάλεσαν διεθνή κατακραυγή. Παράλληλα, η εικόνα και η φωνή της έχουν χρησιμοποιηθεί σε ψεύτικες διαφημίσεις και πολιτικά μηνύματα, αποδεικνύοντας πόσο εύκολα μπορεί να εργαλειοποιηθεί η ψηφιακή της ταυτότητα.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η κατοχύρωση φωνής μέσω trademark αποτελεί μια σχετικά νέα νομική στρατηγική. Μέχρι σήμερα, η πνευματική ιδιοκτησία προστατεύει ηχογραφήσεις, όχι όμως τη δημιουργία νέων, συνθετικών εκδοχών μιας φωνής μέσω AI. Σε αυτό το κενό επιχειρεί να απαντήσει η Σουίφτ, αξιοποιώντας το εμπορικό σήμα ως πρόσθετο εργαλείο προστασίας. Η ανάπτυξη των deepfakes έχει ήδη συνδεθεί με απάτες, παραπληροφόρηση και οικονομικές ζημιές δισεκατομμυρίων παγκοσμίως, ενώ η τεχνολογία συνεχίζει να γίνεται όλο και πιο προσβάσιμη.

ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΑΠΟ ΗΘΟΠΟΙΟΥΣ

Τα τελευταία χρόνια όμως ολοένα και περισσότεροι καλλιτέχνες προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη για να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους. Η Σκάρλετ Γιόχανσον ακολούθησε τη δικαστική οδό, το 2023, κατά της εφαρμογής «Lisa AI», η οποία είχε δημιουργήσει, χωρίς τη συγκατάθεσή της, ένα άβαταρ ΤΝ βάσει της εικόνας της για τις ανάγκες μιας διαφήμισης. Στα μέσα Ιανουαρίου, ο Αμερικανός ηθοποιός, Μάθιου ΜακΚόναχι, ήταν ο πρώτος που είχε αναλάβει μια τέτοια πρωτοβουλία, προσφεύγοντας στην USPTO, την οποία είχε παρουσιάσει ως ένα μέσο προστασίας από την ανάρμοστη χρήση της φωνής του από μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης.