Κυριαρχία Μητσοτάκη και ανοδική τάση ΝΔ δείχνουν 10 δημοσκοπήσεις

Γράφει ο Πάνος Σταθόπουλος (Διευθυντής Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής)

Πρόκειται ασφαλώς για μία προβληματική συνθήκη που διατρέχει το ελληνικό κομματικό σύστημα, δεδομένου ότι, εκτός από την ακραία πολυδιάσπαση της αντιπολίτευσης, τα επτά από τα μετρούμενα σχήματα είναι προσωποπαγή. Γεγονός που θυμίζει άλλες εποχές προηγούμενων αιώνων της Ελλάδας που κατατρυχόταν από ασπόνδυλα κομματικά συστήματα.

Προτού πάμε όμως στο γενικό σχήμα, θα πρέπει ασφαλώς να σταθούμε στις δύο νέες εισδοχές οι οποίες δεν είναι καθόλου αμελητέες. Μιλάμε για την πρωτοβουλία δύο προβεβλημένων προσώπων που είχαν τη δυνατότητα να το κάνουν. Από τη μία μεριά, η λεγόμενη «μάνα των Τεμπών» μετά το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα πριν από τρία περίπου χρόνια που επέδρασε με τον τρόπο της στο πολιτικό σκηνικό της χώρας και από την άλλη, ένας τέως πρωθυπουργός που, παρά τη συντριπτική ήττα του κόμματός του στις τελευταίες εκλογές, φαίνεται να θεωρεί ότι, εγκαταλείποντας τους τέως συντρόφους του, μπορεί να διεκδικήσει νέα καλύτερη τύχη.

Γενικολογίες

Ας δούμε και ορισμένα βασικά σημειολογικά. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της κυρίας Καρυστιανού συστήθηκε με ένα μάλλον ερασιτεχνικό επικοινωνιακό περιτύλιγμα και με πολιτικό λόγο που θύμιζε «Βουλή των Εφήβων». Από την άλλη, στην ΕΛΑΣ του κυρίου Τσίπρα περίσσεψαν οι επικοινωνιακές τεχνικές (χωρίς όμως να έχει προβλεφθεί το χαμηλωμένο μάτι που παρακολουθούσε με αγωνία το autoque εκθέτοντας τον ομιλητή), ενώ ο πολιτικός του λόγος, όσο πιο καλογραμμένος κι αν ήταν, εξιστορούσε περισσότερο γενικόλογες διαπιστώσεις με περιτύλιγμα παρελθόντος.

Σε κάθε περίπτωση, η καταφανής έλλειψη τεκμηριωμένων ή έστω πρωτότυπων πολιτικών προτάσεων για το μέλλον της χώρας, ιδιαίτερα στις συγκλονιστικές νέες συνθήκες που τίθενται επιτακτικά στον σύγχρονο κόσμο, φαίνεται να αποτελεί για την ώρα κοινό τους χαρακτηριστικό. Από την άλλη όμως έχουν σημασία και οι διαφοροποιήσεις τους, με πιο σημαντικό ότι, ενώ ο Αλ. Τσίπρας υπερτερεί τουλάχιστον στο επικοινωνιακό περιτύλιγμα, η Μ. Καρυστιανού υπερέχει στις εν κατακλείδι θετικές εντυπώσεις, όπως καταγράφηκαν σε όλες ανεξαιρέτως τις δημοσκοπήσεις.

Πρώτη κριτική

Αυτή είναι μία βασική πρώτη κριτική που δεν φοράει παρωπίδες, αλλά καθόλου δεν αναιρεί τη δυνατότητα και των δύο νέων σχηματισμών να διεκδικήσουν αξιόλογη εκλογική επιρροή, όπως φαίνεται να δείχνουν άλλωστε οι πρώτες δημοσκοπήσεις. Στο γράφημα που παρατίθεται παρουσιάζονται κατά μέσο όρο τα στοιχεία που έχουν δημοσιεύσει όλες οι εταιρίες από την τελευταία εβδομάδα του Μαΐου και έπειτα, συνολικά 10 (Metron, Pulse, Marc, Alco, GPO, Op. Poll, Palmos Analysis, Prorata, Real Polls, Interview).

Εχουμε, δηλαδή, ένα λεγόμενο Poll of Polls, το οποίο μπορεί να συγκριθεί με άλλες δύο περιόδους δημοσιεύσεων των ίδιων ακριβώς εταιριών. Πρώτα απ’ όλα με τον Δεκέμβριο του 2024 όταν είχαν διαμορφωθεί όλες οι σημαντικές νέες εξελίξεις μετά τις ευρωεκλογές (επανεκλογή Ανδρουλάκη στο ΠΑΣΟΚ, εκδίωξη Κασσελάκη στον ΣΥΡΙΖΑ, διαγραφή Σαμαρά στη Ν.Δ.), αλλά και ένα χρόνο αργότερα, στα τέλη του 2025, όταν ολοκληρωνόταν ο αναμφισβήτητα πιο δύσκολος χρόνος για την κυβέρνηση στην επταετή μέχρι τώρα περίοδο της διακυβέρνησής της (μεγάλες διαδηλώσεις για τα Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, ουρές του θέματος των υποκλοπών, εντεινόμενες πληθωριστικές πιέσεις).

Αποκλίσεις

Τα στοιχεία παρουσιάζονται με τη λεγόμενη πρόθεση ψήφου επί των εγκύρων (δηλ. χωρίς τις απαντήσεις αποχής ή άκυρης/λευκής ψήφου), όχι μόνο γιατί ορισμένες εταιρίες δημοσιεύουν μόνο αυτή την κατανομή, αλλά και γιατί οι υπόλοιπες εμφανίζουν σημαντικές αποκλίσεις σε αυτή την παράμετρο.

Επομένως, δεν μπορεί να προσδιοριστεί ένας σχετικά αξιόπιστος μέσος όρος αν δεν εξισορροπηθεί αυτή η απόκλιση. Ας σημειωθεί επίσης ότι βρισκόμαστε σε μία εποχή όπου οι εταιρίες είναι αναγκασμένες να επαναπροσδιορίσουν το πλαίσιο των δειγματοληψιών τους (τα σταθερά τηλέφωνα πλέον δεν επαρκούν), τα επιμέρους δειγματοληπτικά σφάλματα δεν είναι απίθανα και επομένως ο μέσος όρος ενδεχομένως τα εξισορροπεί.

Με αυτά τα δεδομένα, οι δύο νέες εισδοχές εμφανίζονται πράγματι ψηλά στην κατάταξη της εκλογικής επιρροής που αναλογεί στην αντιπολίτευση, προσεγγίζοντας το 1/4 σχεδόν των συνολικών επιλογών (ΕΛΑΣ 13,7%, Ελπίδα για τη Δημοκρατία 9,5%) αναδιατάσσοντας σημαντικά τη διασπορά της εκλογικής επιρροής στα κόμματα και τους σχηματισμούς της αντιπολίτευσης.

Αναδιάταξη

Ολα είναι πτωτικά σε σχέση με τις προηγούμενες καταγραφές στα τέλη του 2025, ενώ η κυβέρνηση φαίνεται όχι μόνο ανεπηρέαστη, αλλά και με αυξητική τάση. Μια πολύ σημαντική διαπίστωση δηλαδή για μία κυβέρνηση στο δεύτερο μισό της δεύτερης τετραετίας της που δείχνει ότι είναι σε θέση να αναδιατάξει τις δυνάμεις της, διατηρώντας μεγάλη απόσταση υπεροχής απέναντι στις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις.

Παράλληλα, είναι εντυπωσιακή η υπεροχή του Κυριάκου Μητσοτάκη στις ερωτήσεις του καταλληλότερου πρωθυπουργού οι οποίες τέθηκαν με μορφή διαφορετικών διπόλων στην πρόσφατη έρευνα Ιουνίου της Palmos Analysis για λογαριασμό του «Ε.Τ.», συγκεντρώνοντας ποσοστά αυτοδυναμίας (37%-38%).

Τίποτα βεβαίως δεν μπορεί να θεωρηθεί ακόμα τελεσίδικο και πρώτα απ’ όλα οι δύο νέοι σχηματισμοί θα πρέπει να αποδείξουν ότι μπορούν να διατηρήσουν τα ποσοστά εισόδου στις καταγραφές των δημοσκοπήσεων μετά την πρώτη περίοδο της αποτύπωσής τους που συνήθως είναι ευνοϊκή στις νέες εισδοχές.