Τα data centers διχάζουν την Αμερική: Περιβαλλοντιστές και MAGA απέναντι στους κολοσσούς της τεχνολογίας ΑΙ

Πολίτες που ανήκουν στην αριστερά, περιβαλλοντικές οργανώσεις, Δημοκρατικοί ακτιβιστές, συντηρητικοί ψηφοφόροι, ακόμη και στελέχη του κινήματος MAGA, βρίσκονται σε αρκετές περιπτώσεις στην ίδια πλευρά της αντιπαράθεσης: απέναντι στην ανεξέλεγκτη κατασκευή τεράστιων εγκαταστάσεων που απαιτούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και νερού.

Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης έχει μετατρέψει τα data centers από μια σχεδόν αόρατη υποδομή της ψηφιακής οικονομίας σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα στις τοπικές κοινωνίες των ΗΠΑ.

REUTERS/Rebecca Cook

Από τις εγκαταστάσεις cloud στη νέα εποχή της τεχνητής νοημοσύνης

Για πολλά χρόνια, τα data centers λειτουργούσαν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Κατασκευάζονταν σε περιοχές με πρόσβαση σε δίκτυα οπτικών ινών και άφθονη ηλεκτρική ενέργεια, εξυπηρετώντας υπηρεσίες cloud, streaming και άλλες ψηφιακές εφαρμογές που χρησιμοποιούν καθημερινά εκατομμύρια Αμερικανοί.

Η εμφάνιση του ChatGPT και η διεθνής κούρσα για την επικράτηση στην τεχνητή νοημοσύνη άλλαξαν όμως τα δεδομένα. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί χρειάζονται πλέον τεράστια υπολογιστική ισχύ και αναζητούν εκτάσεις μεγάλης κλίμακας, φθηνή ηλεκτρική ενέργεια και επαρκείς υδάτινους πόρους.

Αυτό έχει οδηγήσει σε μια πρωτοφανή κατασκευαστική επέκταση, αλλά παράλληλα έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε κοινότητες ολόκληρης της χώρας.

Το 70% δηλώνει αντίθετο στην κατασκευή data center στην περιοχή του

Η κοινωνική αντίδραση φαίνεται να έχει λάβει σημαντικές διαστάσεις. Δημοσκόπηση της Gallup, την οποία επικαλείται το Wired, δείχνει ότι το 70% των Αμερικανών θα ήταν σε κάποιο ή μεγάλο βαθμό αντίθετο στην κατασκευή data center στην περιοχή όπου κατοικεί.

Παράλληλα, προτάσεις για προσωρινό «πάγωμα» νέων εγκαταστάσεων έχουν κάνει την εμφάνισή τους σε τουλάχιστον 12 Πολιτείες, ενώ αρκετές πόλεις και κομητείες έχουν προχωρήσει στην επιβολή δικών τους περιορισμών.

Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται σε πολιτείες που θεωρούνται προοδευτικές. Ακόμη και βαθιά συντηρητικές περιοχές, όπως το Τέξας, έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με κινητοποιήσεις.

Σε δημόσιες συνεδριάσεις σε Νιου Τζέρσεϊ, Καλιφόρνια, Ουισκόνσιν και Ιντιάνα έχουν καταγραφεί περιστατικά κατά τα οποία διαδηλωτές απομακρύνθηκαν ή συνελήφθησαν.

Το MAGA στρέφει το βλέμμα του στα data centers

Το ιδιαίτερο στοιχείο της νέας αυτής αντιπαράθεσης είναι η εμπλοκή της αμερικανικής δεξιάς. Πρόσωπα του κινήματος MAGA άρχισαν αρκετά νωρίς να εκφράζουν επιφυλάξεις για την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των εγκαταστάσεων.

Η Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν και ο Τόμας Μάσι ήταν ανάμεσα στους πρώτους πολιτικούς σε εθνικό επίπεδο που προειδοποίησαν για τις συνέπειες της επέκτασης των data centers.

Ιδιαίτερα τους απασχόλησε το ενδεχόμενο απαλλοτριώσεων ιδιωτικής περιουσίας, προκειμένου να δημιουργηθούν οι ενεργειακές υποδομές που απαιτούν οι νέες εγκαταστάσεις.

Στη συνέχεια, ο Στιβ Μπάνον ανέβασε ακόμη περισσότερο το θέμα στην πολιτική ατζέντα. Μέσα από την εκπομπή War Room, συνέδεσε τα data centers με την ευρύτερη συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη.

Στα τέλη του 2025, μάλιστα, συμμαχία στελεχών του MAGA με πρωταγωνιστικό ρόλο τον ίδιο συνέβαλε στην αποτροπή μιας νέας προσπάθειας περιορισμού των πολιτειακών ρυθμίσεων για την AI.

Ο Τζο Άλεν και η αντιτεχνολογική δεξιά

Κεντρική μορφή αυτής της τάσης είναι ο Τζο Άλεν, ο οποίος έγινε γνωστός μέσα από το War Room ως μία από τις πλέον ακραίες φωνές της αντιτεχνολογικής δεξιάς.

Η πορεία του είναι ιδιαίτερη. Έχει εργαστεί ως τεχνικός σε περιοδείες συγκροτημάτων και καλλιτεχνών, ενώ έχει πραγματοποιήσει μεταπτυχιακές σπουδές στη θεολογία.

Μετά την πανδημία μπήκε στον κύκλο του Μπάνον και σταδιακά εξελίχθηκε σε έναν ιδιότυπο «προφήτη» της αντιτεχνολογικής δεξιάς.

Στις δημόσιες παρεμβάσεις του συνδυάζει τον πολιτικό λαϊκισμό με δυστοπικές προβλέψεις για ένα μέλλον όπου η τεχνητή νοημοσύνη και τα ρομπότ θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν σταδιακά τον άνθρωπο.

«Humans First»: Η εκστρατεία για να παραμείνει ο άνθρωπος στο επίκεντρο

Το 2025, το Center for AI Safety επέλεξε τον Άλεν ως σύμβουλο για μια διακομματική πρωτοβουλία που έφερε το σύνθημα «Humans First».

Στόχος ήταν η συζήτηση γύρω από τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης να ξεφύγει από τον στενό κύκλο των ειδικών και των τεχνολόγων και να φτάσει στην κοινωνία.

Η πρωτοβουλία επιδίωκε να κινητοποιήσει πολίτες ώστε να απαιτήσουν πολιτικούς περιορισμούς και δικλίδες ασφαλείας στην ανάπτυξη της AI.

Ο Άλεν χρησιμοποιεί στις ομιλίες του ιδιαίτερα έντονη γλώσσα, παρουσιάζοντας την τεχνητή νοημοσύνη ως πιθανή απειλή ακόμη και για την ανθρώπινη υπόσταση.

Σε εκδήλωση στη Τζόρτζια υποστήριξε ότι ακόμη και εάν δημιουργηθούν μηχανές πιο έξυπνες και πιο ισχυρές από τον άνθρωπο, η κοινωνία θα πρέπει να συνεχίσει να αντιστέκεται, καταλήγοντας στην ανάγκη να προηγούνται οι άνθρωποι στην «εποχή των μηχανών».

Η ρητορική του έχει φτάσει σε ακραία επίπεδα. Έχει χαρακτηρίσει τα data centers «νευρώνες του Αντίχριστου», ενώ στο βιβλίο του Dark Aeon: Transhumanism and the War Against Humanity παρουσιάζει την τεχνολογία ως τμήμα μιας ευρύτερης απειλής για την ανθρώπινη αυτονομία.

REUTERS/Rebecca Cook

Στην Τζόρτζια η δεξιά συναντά τους περιβαλλοντιστές

Πέρα όμως από την ακραία ρητορική ορισμένων προσώπων, η αντίσταση στα data centers έχει πολύ πιο πρακτική αφετηρία. Στην κομητεία Τρουπ της Τζόρτζια, ο περιβαλλοντικός ακτιβιστής Γκέιτζ Μπέιλι άρχισε να εξετάζει ένα προτεινόμενο data center όταν διαπίστωσε ότι υπήρχαν ελάχιστα διαθέσιμα στοιχεία για την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας και νερού που θα απαιτούσε.

Ακολούθησε έρευνα, υποβολή αιτημάτων για πρόσβαση σε δημόσια έγγραφα και τελικά δημιουργήθηκε ομάδα στο Facebook, η οποία συγκέντρωσε χιλιάδες μέλη.

Σε τέτοιες περιπτώσεις η πολιτική ταυτότητα περνά σε δεύτερο πλάνο.

Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί, περιβαλλοντιστές και συντηρητικοί πολίτες συμμετέχουν στις ίδιες τοπικές κινητοποιήσεις, έχοντας ως κοινό αίτημα μεγαλύτερη συμμετοχή των κατοίκων στις αποφάσεις για τις νέες εγκαταστάσεις.

Πάνω από 500.000 μέλη σε ομάδες κατά των data centers

Η δυναμική του κινήματος αποτυπώνεται και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει το Wired, οι Αμερικανοί που συμμετέχουν σε ομάδες του Facebook κατά των data centers αυξήθηκαν από λιγότερους από 100.000 τον Δεκέμβριο σε περισσότερους από 500.000 μέχρι τον Ιούλιο.

REUTERS/Shelby Tauber/Pool/

Οι ανησυχίες δεν αφορούν μόνο το περιβάλλον.

Οι αυξημένοι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, η κατανάλωση νερού και η αλλαγή του τοπίου συνυπάρχουν με φόβους για απώλεια θέσεων εργασίας, μαζική επιτήρηση και υπερβολική συγκέντρωση ισχύος στα χέρια των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.

Σε αρκετές περιπτώσεις, η αντίθεση στην κατασκευή ενός data center συνοδεύεται και από γενικότερη δυσπιστία απέναντι στην ίδια την τεχνητή νοημοσύνη.

Η επιστροφή του ονόματος του Unabomber

Η σύγχρονη αντιτεχνολογική συζήτηση έχει αποκτήσει και μια ιδιαίτερα σκοτεινή διάσταση, με την επανεμφάνιση αναφορών στον Τεντ Καζίνσκι, γνωστό ως Unabomber.

Ο Τζο Άλεν έχει αναφέρει ότι η γνωριμία του με το μανιφέστο του Καζίνσκι στα τέλη της δεκαετίας του 1990 επηρέασε καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την τεχνολογία.

Το Wired υπογραμμίζει ότι ο Καζίνσκι πραγματοποίησε βομβιστικές επιθέσεις με θύματα και δεν αποτελεί πρόσωπο προς μίμηση.

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται στο γεγονός ότι ορισμένες από τις παλαιότερες επικρίσεις του για την επίδραση της τεχνολογίας στην ανθρώπινη αυτονομία έχουν επιστρέψει στη δημόσια συζήτηση.

REUTERS/Rebecca Cook

Η κριτική στην AI δεν προέρχεται όμως μόνο από τη δεξιά.

Ερευνητές όπως η Τίμνιτ Γκέμπρου και ο Εμίλ Τόρες προσεγγίζουν την τεχνητή νοημοσύνη από την αριστερά, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξή της μπορεί να ενισχύσει τις υπάρχουσες κοινωνικές ανισότητες και την εξουσία όσων ήδη διαθέτουν ισχύ.

Παράλληλα, η συζήτηση αποκτά και θρησκευτικές διαστάσεις, με επίκεντρο το ερώτημα εάν η τεχνολογία θα παραμείνει τελικά υπό τον έλεγχο του ανθρώπου.

Η υπόθεση των data centers φτάνει στην Ουάσινγκτον

Το ζήτημα δεν περιορίζεται πλέον σε τοπικές αντιδράσεις. Πρόσωπα της αμερικανικής δεξιάς, μεταξύ των οποίων ο Τάκερ Κάρλσον και ο Ματ Γουόλς, έχουν δημοσιοποιήσει βίντεο με τα οποία αμφισβητούν συγκεκριμένα projects.

Η Νάνσι Μέις, υποψήφια για κυβερνήτης της Νότιας Καρολίνας, έχει υποστηρίξει την επιβολή μορατόριουμ διάρκειας ενός έτους.

Στη Φλόριντα, ο κυβερνήτης Ρον ΝτεΣάντις υπέγραψε νομοθεσία η οποία, μεταξύ άλλων, διασφαλίζει τη δυνατότητα των τοπικών αρχών να απορρίπτουν την ανάπτυξη data centers στις περιοχές τους.

Ακόμη και η πρωτοβουλία «Humans First» δεν κατάφερε να μείνει έξω από την αμερικανική πολιτική πόλωση.

Ύστερα από δημόσια σύγκρουση με πρόσωπα της φιλο-AI πτέρυγας που βρίσκονται κοντά στον Λευκό Οίκο, η οργάνωση διασπάστηκε σε κομματικές γραμμές. Το συντηρητικό τμήμα διατήρησε το όνομα, ενώ ο Τζο Άλεν αποχώρησε.

«Data Center Alley»: Η περιοχή όπου τα γιγαντιαία κέντρα ξεφυτρώνουν το ένα μετά το άλλο

Η Βόρεια Βιρτζίνια αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας πραγματικότητας.

Εκεί βρίσκεται το λεγόμενο «Data Center Alley», η μεγαλύτερη συγκέντρωση data centers στον κόσμο.

Τα τεράστια κτίρια διαδέχονται το ένα το άλλο, νέα εργοτάξια δημιουργούνται διαρκώς και ο θόρυβος από τις εγκαταστάσεις γίνεται αισθητός ακόμη και στις κατοικημένες περιοχές.

Η εικόνα αυτή δείχνει με τον πιο παραστατικό τρόπο πώς η ψηφιακή οικονομία μετατρέπεται πλέον σε μια τεράστια φυσική υποδομή, η οποία καταλαμβάνει χώρο μέσα και γύρω από αμερικανικές πόλεις και προάστια.

REUTERS/Jonathan Ernst/File Photo

Από τις τοπικές διαμαρτυρίες σε εθνικό κίνημα

Η αντίδραση φαίνεται να αποκτά πλέον οργανωμένη εθνική διάσταση. Μήνες μετά την έναρξη των κινητοποιήσεων, η «Humans First» σχεδίαζε εθνική ημέρα δράσης κατά των data centers, με κινητοποιήσεις σε σχεδόν 150 κομητείες και 42 Πολιτείες.

Το γεγονός αυτό δείχνει ότι η αντίθεση στις νέες εγκαταστάσεις έχει ξεπεράσει τα όρια μεμονωμένων κοινοτήτων.

Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον στις ΗΠΑ δεν είναι μόνο πόσα data centers χρειάζεται η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Είναι ποιος αποφασίζει πού θα κατασκευάζονται, ποιος θα επωμίζεται το ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος και μέχρι ποιο σημείο οι τοπικές κοινωνίες είναι διατεθειμένες να διαθέσουν γη και φυσικούς πόρους για την ανάπτυξη μιας τεχνολογίας που εξακολουθεί να προκαλεί έντονη δυσπιστία.

Και σε μια Αμερική όπου οι περισσότερες πολιτικές αντιπαραθέσεις χωρίζουν Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς, τα data centers δημιουργούν ένα σπάνιο φαινόμενο: ανθρώπους από τα δύο άκρα του πολιτικού φάσματος να συναντώνται στην ίδια πλευρά και να λένε «όχι» στην ανεξέλεγκτη επέκταση των γιγαντιαίων εγκαταστάσεων της τεχνητής νοημοσύνης.