Μετά την συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ στις Βρυξέλλες, οι Ευρωπαίοι υπουργοί εξέφρασαν «σαφή επιθυμία» να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά όχι αυτή να επεκταθεί προς τα στενά του Ορμούζ, δήλωσε η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλας.

«Στις συζητήσεις μας υπήρξε σαφής επιθυμία να ενισχυθεί αυτή η επιχείρηση, αλλά προς το παρόν δεν υπήρχε καμία διάθεση για αλλαγή της εντολής της», ανέφερε η Κάλας στη συνέντευξη Τύπου. Όπως εξήγησε, οι συνομιλίες των υπουργών βρίσκονται «σε πολύ αρχικό στάδιο» και είχαν κυρίως χαρακτήρα «χαρτογράφησης» των πιθανών επιλογών. Η ίδια υπογράμμισε ότι τα κράτη-μέλη εμφανίζονται απρόθυμα να εμπλακούν ενεργά σε μια στρατιωτική σύγκρουση.

Οι δηλώσεις της Κάγια Κάλας κινήθηκαν στο πνεύμα των αντίστοιχων που έκαναν νωρίτερα άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες. «Αυτός δεν είναι πόλεμος της Ευρώπης» και «κανείς δεν θέλει να εμπλακεί ενεργά σε αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας σημείωσε ότι η αποστολή «Ασπίδες» θα μπορούσε να ενισχυθεί με περισσότερα ναυτικά μέσα από τα κράτη-μέλη, προκειμένου να συνεχίσει την αποστολή της για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η Κάλας τόνισε επίσης ότι η ΕΕ δίνει έμφαση στις διπλωματικές πρωτοβουλίες για την αποκλιμάκωση της έντασης στην περιοχή, σημειώνοντας ότι οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ είχαν γεύμα εργασίας με τον υπουργό Εξωτερικών της Ινδίας για να εξετάσουν πιθανές πρωτοβουλίες. «Όλοι οι Ευρωπαίοι υποστηρίζουν μια διπλωματική λύση», κατέληξε.

Οι χώρες που είπαν «όχι» στον Τραμπ για βοήθεια στα Στενά του Ορμούζ

Η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στις διεθνείς ισορροπίες, φέρνοντας την κυβέρνηση Τραμπ σε τροχιά σύγκρουσης όχι μόνο με τους παραδοσιακούς της αντιπάλους, αλλά και με τους στενότερους συμμάχους της. Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, η ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδός για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας και τροφίμων, η οποία έχει μετατραπεί σε μοχλό πίεσης και πεδίο διπλωματικού εκβιασμού.

Ενώ ο Λευκός Οίκος, που ασκεί πιέσεις για την ανάπτυξη πολεμικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναβολής της κρίσιμης συνάντησης του Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ – συνδέοντάς την άμεσα με τις εξελίξεις στο μέτωπο του Ιράν – μια πρωτοφανής «γραμμή άμυνας» υψώνεται από την Ευρώπη έως την Ασία.

Από το Βερολίνο και τη Μαδρίτη μέχρι το Λονδίνο και την Καμπέρα, οι διεθνείς ηγέτες απορρίπτουν το αίτημα της Ουάσιγκτον για στρατιωτική συνδρομή, κάνοντας λόγο για έναν πόλεμο που «δεν είναι δικός τους» και προκρίνοντας τη διπλωματική οδό έναντι της περαιτέρω στρατιωτικής εμπλοκής.

Η έκκληση του Τραμπ προς χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, να στείλουν πολεμικά πλοία για να βοηθήσουν στην απεμπλοκή των Στενών, έτυχε ψυχρής ανταπόκρισης, παρά το γεγονός ότι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο πλήττονται από την άνοδο των τιμών της ενέργειας.

Οποιαδήποτε στρατιωτική εμπλοκή θα οδηγούσε αυτές τις χώρες να παρασυρθούν στον κλιμακούμενο πόλεμο, ο οποίος ξεκίνησε παράνομα από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, σύμφωνα με πολλούς νομικούς εμπειρογνώμονες.

Εκτός από το εκτεταμένο οικονομικό κόστος και τις σοβαρές συνέπειες για την περιφερειακή σταθερότητα, ο πόλεμος έχει ήδη επιφέρει καταστροφικό ανθρώπινο κόστος, με υψηλό αριθμό θανάτων αμάχων τόσο στο Ιράν όσο και στο Λίβανο από τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Ο Τραμπ είχε προτείνει στους συμμάχους να συνεισφέρουν ναυτικά μέσα, όπως ναρκαλιευτικά – σκάφη που η Ευρώπη διαθέτει σε μεγαλύτερο αριθμό από την Αμερική. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν μέχρι στιγμής αντισταθεί στην πίεση του προέδρου, αν και η κατάσταση εξελίσσεται ραγδαία, οπότε ενδέχεται να υπάρξουν αποκλίσεις.

Πάντως, κι ενώ στην περιοχή είναι εγκλωβισμένα εκατοντάδες φορτηγά πλοια, από την Κυριακή (15/03) έχουν αρχίσει δειλά δειλά οι διελεύσεις, με ένα τάνκερ με σημαία Πακιστάν να περνάει χωρίς να έχει απενεργοποιήσει το σύστημα εντοπισμού του, ενώ οι ΗΠΑ τόνισαν πως επιτρέπουν τη διέλευση ιρανικών τάνκερ από τα Στενά του Ορμούζ.

Διπλωματική προσπάθεια ζητά η ΕΕ

Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, ζήτησε να καταβληθεί διπλωματική προσπάθεια για τη διακίνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, με πρότυπο μια πρωτοβουλία που επέτρεψε στην Ουκρανία να εξάγει τα σιτηρά της σε όλο τον κόσμο, καθώς η ΕΕ εξετάζει τις επιλογές για τη διατήρηση της ανοιχτής πρόσβασης στη ζωτικής σημασίας αυτή θαλάσσια οδό.

Η Κάλας προειδοποίησε επίσης για έλλειψη τροφίμων το επόμενο έτος, ως αποτέλεσμα της έλλειψης λιπασμάτων, εάν τα Στενά παραμείνουν κλειστά. Περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου λιπασμάτων διέρχεται από το στενό, σύμφωνα με το Ίδρυμα Κάρνεγκι για τη Διεθνή Ειρήνη.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους, η Κάλας ανέφερε ότι πραγματοποίησε συνομιλίες κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, σχετικά με το ενδεχόμενο να εφαρμοστεί η πρωτοβουλία για τα σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας και στα Στενά του Ορμούζ. Η συμφωνία για τα σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας, που διαπραγματεύτηκε τον Ιούνιο του 2022, εξασφάλισε ότι η Ουκρανία, ένας από τους σιτοβολώνες του κόσμου, θα μπορούσε να εξάγει σιτηρά από τα νότια λιμάνια της, παρά τον συνεχιζόμενο πόλεμο.

Η Κάλας δήλωσε ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ είναι πραγματικά επικίνδυνο για τον ενεργειακό εφοδιασμό της Ασίας, αλλά ενέχει επίσης τον κίνδυνο μείωσης της προσφοράς λιπασμάτων, προσθέτοντας: «Εάν υπάρξει έλλειψη λιπασμάτων φέτος, θα υπάρξει και έλλειψη τροφίμων το επόμενο έτος».

Στάρμερ: Η Βρετανία δεν θα συρθεί σε έναν ευρύτερο πόλεμο

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε για μια ακόμη φορά ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν πρόκειται να εμπλακεί σε έναν διευρυμένο πόλεμο με το Ιράν, τονίζοντας ότι προτεραιότητα της κυβέρνησής του είναι η προστασία των Βρετανών πολιτών στην περιοχή και η αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου από την Ντάουνινγκ Στριτ υπογράμμισε ότι η Βρετανία θα λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την άμυνα της χώρας και των συμμάχων της, ωστόσο «δεν θα συρθεί σε έναν ευρύτερο πόλεμο». Όπως χαρακτηριστικά είπε, «θέλω να τελειώσει αυτός ο πόλεμος όσο το δυνατόν γρηγορότερα», σημειώνοντας πως όσο παρατείνεται η σύγκρουση αυξάνονται οι κίνδυνοι για διευρυμένη αποσταθεροποίηση στην περιοχή και σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Την ίδια στιγμή έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη σημασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σημειώνοντας ότι το Λονδίνο συνεργάζεται με διεθνείς εταίρους για την κατάρτιση ενός κοινού σχεδίου που θα διασφαλίσει την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού. «Πρέπει τελικά να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και εργαζόμαστε με όλους τους συμμάχους μας για να καταρτίσουμε ένα βιώσιμο συλλογικό σχέδιο», τόνισε χαρακτηριστικά.

Ο Στάρμερ πρόσθεσε ότι η κυβέρνησή του συνεχίζει τις διπλωματικές προσπάθειες για την αποκατάσταση της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή, ενώ παράλληλα εξετάζει μέτρα για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της κρίσης στο Ηνωμένο Βασίλειο, ιδίως όσον αφορά το αυξημένο κόστος ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό ανακοίνωσε πακέτο περίπου 53 εκατ. στερλινών για την στήριξη νοικοκυριών που πλήττονται από την αύξηση των τιμών ενέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί πως την άρνηση της Βρετανίας να συμμετέχει πιο ενεργά στον πόλεμο με το Ιράν εξέφρασε ο Βρετανός πρωθυπουργός και στον πρόεδρο Τραμπ, στην χθεσινή (15/03) τηλεφωνική τους επικοινωνία. Παρά το γεγονός ότι και οι δύο ηγέτες συμφώνησαν για το πόσο σημαντικό είναι να αποκατασταθεί άμεσα η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ δεν κατάφεραν να βρουν κοινή προσέγγιση για τους τρόπους με τους οποίους θα αποκατασταθεί η τάξη στην περιοχή.

Βρετανοί αναλυτές σημειώνουν, μεταξύ άλλων, πως εκτός από το μάθημα που έχει πάρει το Ηνωμένο Βασίλειο από την συμμετοχή του στο πόλεμο του Ιράκ, στην παρούσα συγκυρία δεν είναι έτοιμο στρατιωτικά να αντιμετωπίσει την απειλή του Ιράν για αντίποινα, αν το Λονδίνο συμμετάσχει ενεργά στις εχθροπραξίες της Μέσης Ανατολής. Πάντως η βρετανική κυβέρνηση ετοιμάζεται να προσφέρει μη επανδρωμένα αεροσκάφη ανίχνευσης ναρκών και αναχαίτισης πυραύλων, όπως δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ σε συνέντευξη του χθες, Κυριακή (15/03), στο BBC.

Κανένα ζήτημα εμπλοκής της Ελλάδας σε επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, απέρριψε τα σενάρια περί εμπλοκής της Ελλάδας σε επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών. «Δεν υπάρχει ζήτημα εμπλοκής της Ελλάδας σε επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ» τόνισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος και υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργό Παύλος Μαρινάκης.

Η Ελλάδα, υπογράμμισε ο κ. Μαρινάκης συμμετέχει στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες», η οποία είναι γεωγραφικά περιορισμένη στην Ερυθρά Θάλασσα και δεν αφορά σε καμία περίπτωση τα Στενά του Ορμούζ. Στην επιχείρηση μετέχουν πλοία από την Ελλάδα και την Ιταλία, με βασικό στόχο την προστασία των εμπορικών πλοίων και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

«Αυτή είναι η εμπλοκή της Ελλάδας», ανέφερε ο κ. Μαρινάκης, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα δεν έχει πρόθεση να εμπλακεί στον πόλεμο, καθώς μετέχει μόνο σε επιχειρήσεις όπως οι «Ασπίδες», που είναι υπό την αιγίδα της ΕΕ.

Παράλληλα, η Ελλάδα απευθύνει κάλεσμα προς το Ιράν να απέχει από κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να παρεμποδίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, τονίζοντας ότι είναι κρίσιμη η καθολική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και η επιστροφή στη διπλωματία.

Η Ισπανία αποκλείει κάθε ενδεχόμενο συμμετοχής της σε στρατιωτική αποστολή στα Στενά του Ορμούζ

Η Ισπανία δεν θα συμμετάσχει σε οποιαδήποτε στρατιωτική αποστολή στα Στενά του Ορμούζ, επειδή κρίνει παράνομο τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, δήλωσαν οι υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών της Ισπανίας. Η αριστερή κυβέρνηση συνασπισμού με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ έχει κατακρίνει την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν και έχει απαγορεύσει σε αμερικανικά αεροσκάφη να χρησιμοποιούν κοινά λειτουργούμενες βάσεις στη νότια Ισπανία.

Η Ισπανίδα υπουργός Άμυνας Μαργαρίτα Ρόμπλες απέρριψε το αίτημα του Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτική υποστήριξη για την ασφάλεια των Στενών καθώς και τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ για ένα «πολύ κακό μέλλον» για τους συμμάχους του ΝΑΤΟ που δεν συμμετάσχουν σε αυτή τη στρατιωτική αποστολή. «Η Ισπανία δεν θα δεχτεί ποτέ πρόχειρες λύσεις, επειδή ο στόχος πρέπει να είναι ο τερματισμός του πολέμου, και μάλιστα τώρα», τόνισε η Ρόμπλες.

Η κατάσταση στα Στενά προκαλεί σοβαρή ανησυχία στους Ευρωπαίους, αλλά η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να είναι ότι ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί ανεξάρτητα από οικονομικές παραμέτρους, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες. «Δεν πρέπει να κάνουμε τίποτα που θα προσέθετε ακόμη μεγαλύτερη ένταση ή θα προκαλούσε περαιτέρω κλιμάκωση της κατάστασης», δήλωσε σε Ισπανός ΥΠΕΞ σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες.

Ιταλία: Οι αποστολές Ασπίδες και Αταλάντη δεν μπορούν να φτάσουν μέχρι τα Στενά του Ορμούζ

«Οι αποστολές Ασπίδες και Αταλάντη δεν μπορούν να φτάσουν μέχρι τα Στενά του Ορμούζ, όπου πρέπει να υπερισχύσει η γραμμή της διπλωματίας», δήλωσε από τις Βρυξέλλες ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι. «Πρέπει να καταβληθεί μια επιπλέον διπλωματική προσπάθεια για διασφαλισθεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας», πρόσθεσε ο Ταγιάνι.

«Είμαστε μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είμαστε στην διοίκηση της αποστολής Ασπίδες, η οποία θεωρώ ότι πρέπει να ενισχυθεί, ώστε να τύχει προστασίας η ναυσιπλοΐα στο Σουέζ και στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι αποστολές Ασπίδες και Αταλάντη είναι διαφορετικές και θεωρώ ότι είναι σωστό να συνεχίσει να αναπτύσσεται δραστηριότητα στην Ερυθρά Θάλασσα», ολοκλήρωσε ο αρχηγός της ιταλικής διπλωματίας.

Γερμανία: Όχι στην αποστολή γερμανικών πολεμικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ

Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους απέκλεισε το ενδεχόμενο συμμετοχής της Γερμανίας σε στρατιωτική αποστολή στα Στενά του Ορμούζ και ζήτησε «γρήγορο τέλος» στον πόλεμο και διπλωματικές λύσεις. «Δεν είναι δικός μας πόλεμος, δεν τον ξεκινήσαμε εμείς», τόνισε.

«Η Γερμανία δεν θα στείλει πλοία στα Στενά του Ορμούζ. Με βάση την τρέχουσα εντολή της αποστολής EUNAVFOR ASPIDES της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν είναι εφικτό κάτι τέτοιο χωρίς περαιτέρω συμμετοχή του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου», δήλωσε ο Πιστόριους, μετά τη συνάντησή του με τον Λετονό ομόλογό του ‘Άντρις Σπρουντς και πρόσθεσε: «Δεν είναι δικός μας πόλεμος, δεν τον ξεκινήσαμε εμείς. Θέλουμε διπλωματικές λύσεις και γρήγορο τέλος. Αλλά περισσότερα πολεμικά πλοία στην περιοχή σίγουρα δεν θα συμβάλουν σε αυτό».

«Τι περιμένει ο κόσμος, τι περιμένει ο Ντόναλντ Τραμπ να επιτύχουν εκεί μερικές ευρωπαϊκές φρεγάτες που δεν μπορεί να το κάνει μόνο του το πανίσχυρο αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό; Διερωτώμαι γι’ αυτό και, πριν λάβουμε οποιαδήποτε απόφαση εκτός πεδίου ΝΑΤΟ, θα ήταν αναγκαία τόσο μια διεθνής “κάλυψη” όσο και μια εντολή της Bundestag. Θα σκεφτόμουν πολύ καλά πριν από ένα τέτοιο βήμα και δεν βλέπω κανέναν λόγο να το κάνουμε», είπε χαρακτηριστικά ο Μπόρις Πιστόριους.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση απέρριψε εκ νέου το αίτημα των ΗΠΑ για στρατιωτική υποστήριξη της διασφάλισης των Στενών του Ορμούζ από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ. «Αυτός ο πόλεμος δεν έχει καμία σχέση με το ΝΑΤΟ. Δεν είναι πόλεμος του ΝΑΤΟ», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφαν Κορνέλιους, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις δημοσιογράφων και τόνισε ότι «το ΝΑΤΟ είναι μια συμμαχία με στόχο την υπεράσπιση των εδαφών της, ενώ δεν υπάρχει και εντολή για την ανάπτυξή του».

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση «έχει καταστήσει σαφή τη θέση της», πρόσθεσε ο Κορνέλιους και, κληθείς να σχολιάσει την προειδοποίηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί «δραματικών συνεπειών» σε περίπτωση που τα κράτη – μέλη του ΝΑΤΟ δεν ανταποκριθούν, περιορίστηκε να σημειώσει ότι το Βερολίνο «έλαβε γνώση» της συγκεκριμένης τοποθέτησης και παρέπεμψε σε πρόσφατες δηλώσεις του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ότι η Γερμανία δεν επιθυμεί να αποτελέσει μέρος της συγκεκριμένης σύγκρουσης.

Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, Ξαβιέ Μπετέλ, δήλωσε ότι η χώρα του δεν θα υποκύψει στον «εκβιασμό» των ΗΠΑ να συμμετάσχει στον πόλεμο, λέγοντας: «Με δορυφόρους και μέσα επικοινωνίας, είμαστε πολύ ευτυχείς να προσφέρουμε τη βοήθειά μας. Αλλά μην μας ζητάτε στρατεύματα και στρατιωτικό εξοπλισμό».

Άρνηση από Ιαπωνία και Αυστραλία

Αρνητικές οι απαντήσεις και αάλλες χώρες, πέραν της Ευρώπης, με την Αυστραλία και την Ιαπωνία να απαντούν άμεσα αρνητικά.

Η Ιαπωνία, η οποία -στη θεωρία τουλάχιστον- έχει αποκηρύξει διά παντός την εμπλοκή της σε πόλεμο με το Σύνταγμά της που κυρώθηκε το 1947, «δεν προβλέπει» τέτοια ανάπτυξη, σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι. Η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι έκρινε από την πλευρά της ότι οποιαδήποτε τέτοια επιχείρηση θα ήταν «εξαιρετικά δύσκολη από νομικής πλευράς».

«Δεν θα στείλουμε (πολεμικό) πλοίο στα Στενά του Ορμούζ», είπε παράλληλα η υπουργός Μεταφορών της Αυστραλίας, Κάθριν Κινγκ.