Ο Έλον Μασκ εξακολουθεί να εμφανίζεται αντίθετος στο ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει η Ουκρανία το Starlink για στρατιωτικές επιχειρήσεις βαθιά μέσα στη Ρωσία, παρά τα δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών που άφηναν να εννοηθεί ότι η στάση του έχει αλλάξει.
Τρεις πηγές με γνώση των συζητήσεων δήλωσαν στην Kyiv Independent ότι ο επικεφαλής της SpaceX δεν έχει δώσει τη συγκατάθεσή του για τη συγκεκριμένη χρήση της δορυφορικής υπηρεσίας.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για το Κίεβο, το οποίο εδώ και καιρό προσπαθεί να εξασφαλίσει πρόσβαση στο Starlink πάνω από ρωσικό έδαφος, προκειμένου να ενισχύσει τις επιχειρήσεις του κατά της Ρωσίας.
Τι ζητά η Ουκρανία από τις ΗΠΑ
Η ουκρανική πλευρά επιδιώκει να χρησιμοποιήσει drones εξοπλισμένα με Starlink για επιχειρήσεις εναντίον ρωσικών στόχων, μεταξύ άλλων και για τον εντοπισμό και την καταστροφή εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε θέσει το θέμα στον Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησης κεκλεισμένων των θυρών στις 28 Ιουλίου. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί στο Κίεβο η έγκριση που ζητά.
Στις 30 Αυγούστου, οι Financial Times είχαν μεταδώσει ότι ο Μασκ ήταν ανοικτός στο ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν drones με Starlink για πλήγματα μέσα στη Ρωσία. Το ίδιο δημοσίευμα ανέφερε, πάντως, ότι η τελική απόφαση θα ήταν πολιτική και θα απαιτούσε την έγκριση του Λευκού Οίκου. Οι τελευταίες πληροφορίες, όμως, δείχνουν ότι το ζήτημα παραμένει άλυτο.
Διαβάστε Επίσης
«Ο Μασκ θέλει να τελειώσει ο πόλεμος»
Σύμφωνα με μία από τις πηγές που μίλησαν στην Kyiv Independent, ο Μασκ δεν θεωρεί ότι η χρήση του Starlink από την Ουκρανία για επιχειρήσεις στη Ρωσία θα συμβάλει στον τερματισμό του πολέμου.
«Ο Μασκ θέλει μια συμφωνία σε αυτόν τον πόλεμο, όχι κλιμάκωση», ανέφερε χαρακτηριστικά η πηγή.
Η ίδια πηγή υποστήριξε ότι οι επαφές του Μασκ με τον πρώην υπουργό Άμυνας της Ουκρανίας Μιχάιλο Φεντόροφ ήταν «εξαιρετικά ανεπιτυχείς». Μετά τις συγκεκριμένες συνομιλίες, ο επικεφαλής της SpaceX φέρεται να κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν επιθυμεί να επιτρέψει τη χρήση του Starlink για ουκρανικές επιχειρήσεις βαθιά μέσα στη Ρωσία.
Ο ρόλος του Φεντόροφ στη συνεργασία με τη SpaceX
Ο Μιχάιλο Φεντόροφ είχε παίξει σημαντικό ρόλο στη συνεργασία του Κιέβου με τον Μασκ από τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας.
Ο πρώην υπουργός είχε συνεργαστεί με τη SpaceX για την παροχή Starlink στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, ενώ στη συνέχεια είχε ξεκινήσει συζητήσεις με τον Μασκ για τον περιορισμό της πρόσβασης των ρωσικών δυνάμεων στο Starlink εντός ουκρανικού εδάφους.
Ο Φεντόροφ απομακρύνθηκε από τη θέση του υπό αμφιλεγόμενες συνθήκες στα μέσα Ιουλίου. Παρά την αποχώρησή του από την κυβέρνηση, στις 7 Αυγούστου δήλωσε ότι εξακολουθούσε να βρίσκεται σε επικοινωνία με τον Μασκ, χωρίς να αποκαλύψει λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των συνομιλιών ή για τα αποτελέσματά τους.
Ο ίδιος είχε χαρακτηρίσει κρίσιμο τον περιορισμό της πρόσβασης των ρωσικών δυνάμεων στα τερματικά Starlink. Είχε προειδοποιήσει ότι η δυνατότητα χρήσης της υπηρεσίας από τη Ρωσία θα μπορούσε να επιτρέψει στη Μόσχα να ελέγχει επιχειρήσεις από απόσταση, να κατευθύνει drones πάνω από δρόμους, να αλλάζει τις διαδρομές πτήσης τους πέρα από την εμβέλεια των ουκρανικών ραντάρ και ακουστικών αισθητήρων, αλλά και να απειλεί τα F-16 και τα συστήματα Patriot.
Η «παρεξήγηση» του Ζελένσκι με τον Τραμπ
Το θέμα του Starlink είχε προκαλέσει και ένταση στις σχέσεις της Ουκρανίας με τον Λευκό Οίκο. Στις 22 Αυγούστου, ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι υπήρξε ασυνεννοησία μεταξύ του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας, του Μασκ και του Τραμπ, η οποία όχι μόνο εμπόδισε το Κίεβο να αποκτήσει πρόσβαση στο Starlink πάνω από τη Ρωσία, αλλά δημιούργησε και προβλήματα στη σχέση της ουκρανικής κυβέρνησης με τον Λευκό Οίκο.
Ο Ουκρανός πρόεδρος είπε ότι είχε ενημερωθεί από το υπουργείο Άμυνας πως ο Μασκ είχε ήδη εγκρίνει τη χρήση του Starlink πάνω από τη Ρωσία και ότι χρειαζόταν μόνο η συγκατάθεση του Τραμπ.
Με αυτή την ενημέρωση, ο Ζελένσκι προσπάθησε να πείσει τον Αμερικανό πρόεδρο και συμφώνησε παράλληλα με τους Ευρωπαίους ηγέτες Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Αντόνιο Κόστα ένα πακέτο χρηματοδότησης. Στη συνέχεια, όμως, πληροφορήθηκε ότι ο Μασκ δεν είχε δώσει ποτέ τέτοια έγκριση.
Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι ο Τραμπ θεώρησε πως είχε παραπλανηθεί, καθώς ο Μασκ είχε τελικά αρνηθεί στην Ουκρανία τη χρήση του Starlink στο ρωσικό έδαφος. Ο ίδιος επέστρεψε στο υπουργείο Άμυνας και, όπως είπε, οι αξιωματούχοι του παραδέχθηκαν ότι πιθανότατα η προηγούμενη ενημέρωση ήταν λανθασμένη.
Το Κίεβο συνεχίζει τις προσπάθειες
Παρά την εξέλιξη αυτή, η Ουκρανία δεν έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια. Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι η ομάδα του συνεχίζει τις συνομιλίες με τον Μασκ, σε συνεργασία και με στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι ο επικεφαλής της SpaceX θεωρεί πως η συγκεκριμένη χρήση του Starlink αποτελεί κλιμάκωση.
Ωστόσο, ο Ουκρανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να αλλάξει στάση εφόσον παρουσιαστούν νέα επιχειρήματα. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, το Κίεβο έχει ήδη λάβει κάποια πιο ενθαρρυντικά μηνύματα και περιμένει τις επόμενες συναντήσεις για να διαπιστώσει εάν μπορεί να υπάρξει συμφωνία.
Ποιος αποφασίζει τελικά για τη χρήση του Starlink
Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της αρμοδιότητας για την τελική απόφαση. Μετά τις επαφές με τον Φεντόροφ, εκπρόσωποι του Μασκ υποστήριξαν ότι το θέμα θα έπρεπε να αποφασιστεί από την κυβέρνηση Τραμπ.
Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να έχει διαφορετική άποψη. Σύμφωνα με Ουκρανό αξιωματούχο που μίλησε στην Kyiv Independent, η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι η SpaceX είναι εκείνη που πρέπει να αποφασίσει εάν θα επιτρέψει τη χρήση του Starlink από ουκρανικά drones για επιθέσεις μέσα στη Ρωσία.
Γιατί το Starlink θεωρείται τόσο σημαντικό
Η αξία του Starlink για τις ουκρανικές δυνάμεις συνδέεται κυρίως με τις δυνατότητες επικοινωνίας που προσφέρει.
Η υπηρεσία επιτρέπει γρήγορη και σταθερή σύνδεση μεταξύ των θέσεων μάχης και των κέντρων διοίκησης. Όταν ένα τερματικό τοποθετείται σε drone, μπορεί να παρέχει σύνδεση που είναι ιδιαίτερα δύσκολο να παρεμβληθεί και δεν περιορίζεται από τις δυνατότητες των συμβατικών κεραιών ασυρμάτου.
Μέσα στο 2026, η Ουκρανία έχει αυξήσει τη χρήση drones με Starlink για επιθέσεις σε περιοχές που βρίσκονται υπό ρωσική κατοχή.
Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις πραγματοποιούνται κυρίως σε αποστάσεις 50 έως 200 χιλιομέτρων από τη γραμμή του μετώπου και έχουν προκαλέσει προβλήματα στις ρωσικές γραμμές ανεφοδιασμού.
Το Starlink δεν λειτουργεί πάνω από τη Ρωσία
Παρά τη χρήση της τεχνολογίας στις κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας, τα τερματικά Starlink δεν λειτουργούν πάνω από το ρωσικό έδαφος.
Αυτό αποτελεί σημαντικό περιορισμό για τις ουκρανικές επιχειρήσεις μεγάλου βάθους, οι οποίες στοχεύουν ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, πετρελαϊκές υποδομές και σημεία ανεφοδιασμού. Το Κίεβο επιδιώκει μέσω αυτών των επιθέσεων να αυξήσει τη στρατηγική πίεση προς τη Μόσχα.
Μια από τις σημαντικότερες πιθανές χρήσεις του Starlink θα ήταν η αντιμετώπιση των ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων. Με drones που θα είχαν πρόσβαση στην υπηρεσία πάνω από τη Ρωσία, οι ουκρανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να επιχειρούν ταχύτερα εναντίον εκτοξευτών ρωσικών Iskander και βορειοκορεατικών βαλλιστικών πυραύλων όταν αυτοί μετακινούνται προς τις θέσεις εκτόξευσης.
Η απειλή των βαλλιστικών πυραύλων
Οι βαλλιστικοί πύραυλοι αποτελούν μία από τις σοβαρότερες απειλές που αντιμετωπίζει η Ουκρανία.
Το αμερικανικής κατασκευής Patriot είναι σήμερα το μοναδικό σύστημα αεράμυνας που διαθέτει το Κίεβο και έχει τη δυνατότητα να τους αναχαιτίσει. Την ίδια στιγμή, όμως, οι ουκρανικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν κρίσιμη έλλειψη πυραύλων Patriot.
Για τον Ζελένσκι, η δυνατότητα χρήσης του Starlink πάνω από τη Ρωσία θα μπορούσε να περιορίσει ακριβώς εκείνες τις στρατιωτικές δυνατότητες στις οποίες βασίζεται η Μόσχα για να παρατείνει τον πόλεμο. Για τον Μασκ, όμως, μια τέτοια εξέλιξη εξακολουθεί να συνδέεται με τον κίνδυνο κλιμάκωσης.
Έτσι, παρά τις πιέσεις του Κιέβου και τις επαφές με την αμερικανική κυβέρνηση, η απόφαση για τη χρήση του Starlink σε ουκρανικά drones που θα επιχειρούν βαθιά μέσα στη Ρωσία παραμένει προς το παρόν ανοιχτή.
