Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ φτάνει στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός επικεφαλής μιας πρωτοφανούς σε μέγεθος και πολιτική βαρύτητα αμερικανικής αντιπροσωπείας, σε μια διοργάνωση που διεξάγεται από 19 έως 23 Ιανουαρίου.
Τον συνοδεύουν ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο Υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο Υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και επιχειρηματίες και ανώτατα στελέχη, μεταξύ των οποίων οι πρόεδροι των Nvidia και Microsoft. Η σύνθεση της αποστολής και η παρουσία κορυφαίων επιχειρηματικών πόλων υποδηλώνουν πρόθεση στρατηγικής επιρροής στην οικονομική ατζέντα του φόρουμ και έμφαση στην προβολή αμερικανικών θέσεων στις διεθνείς συζητήσεις.
Το ταξίδι έρχεται σε ένα περιβάλλον έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων. Έναν χρόνο μετά την ορκωμοσία του, ο Τράμπ είχε απευθύνει επιθετική ομιλία, προαναγγέλλοντας δασμούς, πιέζοντας το ΝΑΤΟ για αύξηση στρατιωτικών δαπανών και καλώντας την Ομοσπονδιακή Τράπεζα να μειώσει τα επιτόκια, κινήσεις που προετοίμασαν ένα κύμα εμπορικής έντασης. Σήμερα ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκεται στο Νταβός για την ενίσχυση της διεθνούς στήριξης. Ευρωπαίοι ηγέτες όπως ο Γάλλος πρόεδρος και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσέρχονται με μήνυμα υπεράσπισης του ελεύθερου εμπορίου, ενίσχυσης της διατλαντικής συνεργασίας και σταθερής στήριξης στην Ουκρανία. Παράλληλα, η απειλή επιβολής τιμωρητικών δασμών από τις ΗΠΑ σε χώρες που δεν στηρίζουν αμερικανικά σχέδια για τη Γροιλανδία είχε προκαλέσει έντονες συνομιλίες εντός της ΕΕ.
Η Έκθεση Παγκόσμιων Κινδύνων του Φόρουμ, βασισμένη σε περισσότερες από 1.300 απαντήσεις, κατατάσσει τη «γεωοικονομική αντιπαράθεση» ως τη μεγαλύτερη απειλή της επόμενης διετίας, με τον κίνδυνο πολέμου μεταξύ κρατών να ακολουθεί. Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες ανήλθαν στα 2,7 τρισ. δολάρια, τη μεγαλύτερη αύξηση από τον Ψυχρό Πόλεμο, στοιχείο που ενισχύει τις ανησυχίες για κλιμάκωση. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποιεί: «όταν οι ηγέτες αγνοούν τους διεθνείς κανόνες και επιλέγουν μόνο αυτό που τους βολεύει, όχι μόνο υπονομεύουν την παγκόσμια τάξη, αλλά δημιουργούν και ένα επικίνδυνο προηγούμενο». Στο Νταβός υπάρχει αντίδραση και από τους κεντρικούς τραπεζίτες, οι οποίοι σε κοινή επιστολή υπερασπίστηκαν την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας αναφερόμενοι στις επανειλημμένες επιθέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης στον πρόεδρο της Fed Τζερόμ Πάουελ. Ταυτόχρονα, ο ΟΗΕ ετοιμάζεται να συστήσει ανεξάρτητη επιστημονική ομάδα για την παρακολούθηση της τεχνητής νοημοσύνης, μια πρωτοβουλία που στοχεύει να αντισταθμίσει την επιρροή επιχειρηματικών μοντέλων αμερικανικών κολοσσών.
Το φόρουμ παραμένει πόλος έλξης για την παγκόσμια ελίτ, παρά τις επικρίσεις για την αναποτελεσματικότητα και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του. Περισσότεροι από 60 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, 55 υπουργοί οικονομίας και οικονομικών και περισσότεροι από 800 διευθύνοντες σύμβουλοι συμμετέχουν φέτος, ένα σημάδι ότι το ενδιαφέρον για τη στρατηγική δικτύωση παραμένει άθικτο. Ωστόσο, η ανάλυση της Greenpeace δείχνει ότι ο αριθμός των πτήσεων με ιδιωτικά τζετ προς το Νταβός έχει υπερτριπλασιαστεί σε σύγκριση με το 2023, αντικρούοντας τη ρητορική περί βιωσιμότητας.
Η έκδοση του 2026 σηματοδοτεί επίσης μια πρωτιά: την απουσία του ιδρυτή του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, Κλάους Σβαμπ. Μετά από ισχυρισμούς για μη εξουσιοδοτημένες δαπάνες, οι οποίοι αργότερα απορρίφθηκαν από εσωτερική έρευνα, ο Σβαμπ αποχώρησε από την ηγεσία του φόρουμ, αν και κυκλοφορεί έναν νέο τόμο, με τίτλο «Αποκαθιστώντας την Αλήθεια και την Εμπιστοσύνη», ακριβώς κατά τη διάρκεια της συνάντησης. Δεν υπάρχει έλλειψη κριτικής για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Ορισμένοι πρώην «νέοι παγκόσμιοι ηγέτες» ισχυρίζονται ότι το φόρουμ δεν έχει πλέον τη σημασία που είχε κάποτε. Άλλοι, όπως ο Τζέιμι Ντράμοντ, ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν το Νταβός για να επηρεάσουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ακόμη και αν «δεν βρίσκεται πλέον στην ακμή του».
Παρά την αντιληπτή παρακμή του, το Νταβός παραμένει ένα στάδιο όπου συγκρούονται τα οράματα για την παγκόσμια τάξη. Και φέτος, καθώς ο Τραμπ έρχεται «με πάταγο», ο υπόλοιπος κόσμος προσπαθεί να δείξει ότι η πολυμέρεια δεν έχει πεθάνει ακόμα.
