Γραφεία απρόσωπα, με υπεύθυνους ανθρώπινου δυναμικού να «σκανάρουν» τα βιογραφικά σημειώματα, εξαντλητικές συνεντεύξεις και τεστ είναι λίγο-πολύ η διαδικασία που πρέπει να διαχειριστεί ένας υποψήφιος εργαζόμενος για να εξασφαλίσει μια δουλειά.
Αυτό το σκηνικό πρόσληψης φαίνεται πως μεταφέρεται στη ζώνη υψηλής τηλεθέασης, μπροστά από τον τηλεοπτικό φακό, μετατρέποντας την αγωνία των νέων για απασχόληση σε ριάλιτι σόου.
Σε ένα σκοτεινό τηλεοπτικό στούντιο, κάτω από τους λαμπερούς προβολείς της prime time ζώνης, μία ομάδα νέων πτυχιούχων με εντυπωσιακά βιογραφικά δεν διαγωνίζεται για ένα χρηματικό έπαθλο, ένα πολυτελές ταξίδι ή την εφήμερη αναγνωρισιμότητα. Το έπαθλο για το οποίο παλεύουν είναι ζωτικής σημασίας, ένα συμβόλαιο πλήρους απασχόλησης σε μια πολυεθνική εταιρία. Η νέα τάση στην παγκόσμια τηλεοπτική βιομηχανία επαναφέρει το φορμάτ των επιχειρηματικών ριάλιτι, αυτή τη φορά όμως με μια πολύ πιο δραματική τροπή, μετατρέποντας τη σκληρή πραγματικότητα της αναζήτησης εργασίας σε ένα εξαντλητικό θέαμα.
Η βασική ιδέα του κινεζικού τηλεοπτικού προγράμματος «An Exciting Offer» είναι να θέσει στους υποψήφιους εργαζομένους -φοιτητές και αποφοίτους- πραγματικά εταιρικά σενάρια. Από τη διαχείριση μιας αιφνίδιας κρίσης δημοσίων σχέσεων και την παρουσίαση σύνθετων επιχειρηματικών στρατηγικών μέχρι την αντοχή σε εξαντλητικά ωράρια και την επίλυση απαιτητικών προβλημάτων, οι υποψήφιοι αξιολογούνται ζωντανά από αυστηρά στελέχη της αγοράς.
Η κάμερα εστιάζει αμείλικτα στις στιγμές έντασης, στο άγχος της πιθανής αποτυχίας και στα δάκρυα των αποχωρήσεων. Μία τυπική και συνήθως ιδιωτική διαδικασία επιλογής προσωπικού μετατρέπεται έτσι σε ένα κοινωνικό δράμα υψηλών τόνων. Το κοινό, βέβαια, δεν ψηφίζει ποιος θα αποχωρήσει. Οι διαγωνιζόμενοι βαθμολογούνται για κάθε δοκιμασία και μόνο ορισμένοι προχωρούν στην τελική συνέντευξη.
Για πολλούς διαγωνιζόμενους, η έκθεση στην τηλεόραση, παρά τη δημόσια κριτική και την πίεση, φαντάζει ως η μόνη γρήγορη και αποτελεσματική διέξοδος για να ξεχωρίσουν ανάμεσα σε χιλιάδες άλλα βιογραφικά που στοιβάζονται στις πλατφόρμες αναζήτησης εργασίας.
Κοινωνιολόγοι και αναλυτές της αγοράς εργασίας επισημαίνουν ότι τέτοια προγράμματα μετατρέπουν το θεμελιώδες συνταγματικό και κοινωνικό δικαίωμα στην εργασία σε αντικείμενο ψυχαγωγίας, η τηλεόραση μετατοπίζει την ευθύνη της απασχόλησης αποκλειστικά στις ατομικές επιδόσεις του υποψηφίου, προσπερνώντας τις δομικές ελλείψεις της οικονομίας. Επιπλέον, τίθεται με επιτακτικό τρόπο το ζήτημα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, καθώς οι υποψήφιοι υποβάλλονται σε δημόσιο έλεγχο και ενίοτε σε απαξιωτικά σχόλια για τις επαγγελματικές τους αδυναμίες.
Διαβάστε Επίσης
ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ
Οι «διαγωνισμοί» για μία θέση εργασίας σε δημόσια θέση δεν είναι πρωτόγνωροι. Η Γιούμι Λίμπερμαν -24 ετών σήμερα- βρισκόταν στη σκηνή μπροστά σε μια επιτροπή κριτών και ένα ακροατήριο 300 ατόμων και έπρεπε να δώσει παράσταση. Ομως, αντί να παρουσιάσει κάποια παραστατική τέχνη μαζί με δύο φίλες της βρίσκονταν σε αμφιθέατρο στο Λονδίνο, το 2024, για να παρουσιάσουν την επιχειρηματική τους ιδέα, ελπίζοντας να εξασφαλίσουν μία θέση πλήρους απασχόλησης στον κολοσσό των καλλυντικών L’Oreal. «Μου θύμισε την εποχή που ασχολιόμουν με τον αγωνιστικό αθλητισμό όταν ήμουν νεότερη και η πίεση γινόταν έντονη», λέει η Λίμπερμαν. Το «Brandstorm» είναι ένας διεθνής διαγωνισμός που διοργανώνει η γαλλική εταιρία, όπου νέοι παρουσιάζουν τις ιδέες τους για προϊόντα και επιχειρήσεις.
