Ισραήλ: Θρίλερ για τον σχηματισμό κυβέρνησης – Ο Αϊζενκότ επιχειρεί να εκτοπίσει τον Νετανιάχου από την εξουσία

Ο Γκάντι Αϊζενκότ έχει λάβει την εντολή να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό, επιδιώκοντας να βάλει τέλος στην πολυετή κυριαρχία του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ωστόσο, οι βαθιές διαφωνίες μεταξύ των κομμάτων καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη την εξασφάλιση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Η νέα Κνεσέτ, το κοινοβούλιο του Ισραήλ, ορκίστηκε, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας κρίσιμης πολιτικής περιόδου, με τον πρώην αρχηγό του στρατού Γκάντι Αϊζενκότ να επιχειρεί να σχηματίσει κυβέρνηση και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός.

Ο Αϊζενκότ έλαβε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, καθώς συγκέντρωσε περισσότερες συστάσεις από βουλευτές σε σύγκριση με τον Νετανιάχου. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι διαθέτει ήδη την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη, αφού ορισμένα από τα κόμματα που τον πρότειναν δεν επιθυμούν να συμμετάσχουν στον ίδιο κυβερνητικό συνασπισμό.

Στις εκλογές του Οκτωβρίου, τα τέσσερα κόμματα που συγκροτούν το μπλοκ του Αϊζενκότ εξασφάλισαν 48 έδρες, ενώ οι πολιτικοί σύμμαχοι του Νετανιάχου κατέλαβαν 53. Κανένα από τα δύο στρατόπεδα δεν συγκέντρωσε την απαραίτητη πλειοψηφία των 61 εδρών στο κοινοβούλιο των 120 μελών.

Ο Αϊζενκότ διαθέτει 28 ημέρες για να καταλήξει σε κυβερνητική συμφωνία, με δυνατότητα παράτασης δύο εβδομάδων.

Σχεδόν οι μισοί βουλευτές της νέας Κνεσέτ δεν συμμετείχαν στην προηγούμενη κοινοβουλευτική σύνθεση, ενώ τα αραβικά κόμματα κατέγραψαν ιστορική επίδοση.

Οι εκλογές θεωρήθηκαν σε μεγάλο βαθμό δημοψήφισμα για την πολιτική πορεία του Νετανιάχου, ο οποίος παραμένει ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ιστορία του Ισραήλ.

Μέχρι να προκύψει νέα κυβέρνηση, θα εξακολουθήσει να ασκεί υπηρεσιακά τα καθήκοντά του. Η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης ενδέχεται να διαρκέσει από λίγες ημέρες έως αρκετούς μήνες.

Ρυθμιστές οι Άραβες βουλευτές – Το σχέδιο Αϊζενκότ για κυβέρνηση εθνικής ανάγκης

Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις των εκλογών ήταν η εντυπωσιακή ενίσχυση των δύο αραβικών πολιτικών συμμαχιών.

Η Ενωμένη Αραβική Λίστα και η Κοινή Λίστα εξασφάλισαν συνολικά 19 έδρες, επίδοση χωρίς προηγούμενο, έπειτα από σημαντική αύξηση της συμμετοχής των Αράβων ψηφοφόρων. Το αποτέλεσμα αυτό τους δίνει τη δυνατότητα να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις.

Ωστόσο, ο Νετανιάχου έχει αποκλείσει τη συνεργασία μαζί τους, ενώ τρία από τα τέσσερα κόμματα που στηρίζουν τον Αϊζενκότ έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους στη συμμετοχή αραβικών κομμάτων σε κυβερνητικό συνασπισμό.

Την Κυριακή, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, ανέθεσε επισήμως στον Αϊζενκότ την προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης.

Μιλώντας στην προεδρική κατοικία, ο ηγέτης του κεντρώου κόμματος Yashar ζήτησε τη δημιουργία μιας «κυβέρνησης εθνικής ανάγκης», απευθύνοντας ουσιαστικά έκκληση στις πολιτικές δυνάμεις να παραμερίσουν τις ιδεολογικές τους διαφορές προκειμένου να απομακρύνουν τον Νετανιάχου από την εξουσία. Όπως υποστήριξε, μια τέτοια προσπάθεια θα απαιτήσει «δημιουργικά και αντισυμβατικά πολιτικά βήματα».

Ο Αϊζενκότ έθεσε τέσσερις βασικές προϋποθέσεις για τη συμμετοχή κομμάτων ή μεμονωμένων βουλευτών στην κυβέρνησή του:

Την αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους. Την αποδοχή των αξιών που περιλαμβάνονται στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας. Την υποστήριξη υποχρεωτικής στρατιωτικής, εθνικής ή πολιτικής υπηρεσίας για όλους, συμπεριλαμβανομένων των κοινοτήτων που σήμερα εξαιρούνται.

Την αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης και τη δέσμευση για εξάλειψη των στρατιωτικών και διοικητικών δυνατοτήτων της. Οι όροι αυτοί, ωστόσο, ενδέχεται να αποδειχθούν ιδιαίτερα δύσκολοι για τους πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους.

Το αγκάθι της στρατιωτικής θητείας και η αντεπίθεση Νετανιάχου

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που προκαλούν πολιτικές συγκρούσεις στο Ισραήλ είναι η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων. Σήμερα, οι άνδρες που ανήκουν στις συγκεκριμένες κοινότητες μπορούν να εξαιρούνται από τη στράτευση εφόσον παρακολουθούν θρησκευτικές σπουδές πλήρους φοίτησης.

Τα υπερορθόδοξα κόμματα Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά και Shas, που διαθέτουν συνολικά 13 έδρες, αντιτίθενται σθεναρά στην αλλαγή του ισχύοντος καθεστώτος. Αντίθετα, όλα τα κόμματα του μπλοκ Αϊζενκότ είχαν ταχθεί προεκλογικά υπέρ της αλλαγής των εξαιρέσεων.

Ανάλογες δυσκολίες προκύπτουν και στις σχέσεις με τα αραβικά κόμματα. Οι δύο αραβικές συμμαχίες υποστηρίζουν την ισότητα των εθνικών και πολιτικών δικαιωμάτων των Αράβων πολιτών του Ισραήλ, οι οποίοι αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού.

Η συντριπτική πλειονότητα των Αράβων πολιτών δεν υποχρεούται να υπηρετήσει στον στρατό, ενώ κανένα από τα δύο αραβικά πολιτικά σχήματα δεν έχει αναγνωρίσει δημοσίως τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση.

Παρά τις διαφωνίες, τα αραβικά κόμματα θα μπορούσαν να διευκολύνουν τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας. Η Ενωμένη Αραβική Λίστα, που διαθέτει οκτώ έδρες, έχει δηλώσει πρόθυμη να συμμετάσχει σε κυβέρνηση υπό τον Αϊζενκότ.

Από την πλευρά της, η Κοινή Λίστα, με 11 βουλευτές, έχει προσφέρει κοινοβουλευτική στήριξη χωρίς να συμμετάσχει στην κυβέρνηση. Για να προχωρήσει ένα τέτοιο σενάριο, ο Αϊζενκότ θα πρέπει να εξασφαλίσει τη συμφωνία των υπόλοιπων πολιτικών του συμμάχων.

Ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, επικεφαλής του κόμματος Yisrael Beiteinu, που κατέλαβε επτά έδρες, έχει μέχρι στιγμής αρνηθεί να συμμετάσχει σε κυβέρνηση μειοψηφίας η οποία θα εξαρτάται από την υποστήριξη Αράβων βουλευτών.

Από την άλλη πλευρά, ενδεχόμενη συνεργασία με τα υπερορθόδοξα κόμματα θα απαιτούσε πιθανότατα σημαντικές υποχωρήσεις στο ζήτημα της στρατιωτικής θητείας, τις οποίες δύσκολα θα αποδέχονταν οι περισσότερες δυνάμεις του μπλοκ Αϊζενκότ.

Την ίδια ώρα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επιχειρεί να διατηρήσει την πολιτική πρωτοβουλία. Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του τη Δευτέρα, επανέλαβε την πρότασή του για σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας, με τον ίδιο στη θέση του πρωθυπουργού.

Όπως ανέφερε, σε μια τέτοια κυβέρνηση θα μπορούσε να συμμετάσχει οποιοδήποτε σιωνιστικό κόμμα, δηλαδή οποιαδήποτε πολιτική δύναμη αναγνωρίζει το Ισραήλ ως εβραϊκό κράτος, ακόμη και αν σήμερα βρίσκεται στην αντιπολίτευση. Παράλληλα, προειδοποίησε κατά του σχηματισμού κυβέρνησης που θα στηρίζεται σε όσους χαρακτήρισε «ισλαμιστές», αναφερόμενος προφανώς στα αραβικά κόμματα.

«Δεν μπορείτε να σχηματίσετε κυβέρνηση με υποστηρικτές της Χαμάς», δήλωσε χαρακτηριστικά.