Μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις για τους μουλάδες εδώ και δεκαετίες πνίγηκε στο αίμα και κατόπιν ακολούθησε ο πόλεμος, όμως 100 και πλέον ημέρες μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων, η ιρανική οικονομία βρίσκεται μεν υπό πίεση, σε κρίση, αλλά δεν έχει ακόμη καταρρεύσει, όπως ανέμεναν η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ.
Επειτα από δεκαετίες αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ, το Ιράν έχει αποκτήσει βαθιά εμπειρία στη διαχείριση διεθνών κυρώσεων και εμπάργκο, αλλά και μηχανισμούς άμυνας που αποδεικνύονται ανθεκτικοί σε εβδομάδες βομβαρδισμών σε κρίσιμες ενεργειακές και βιομηχανικές υποδομές και ναυτικού αποκλεισμού, δίνει την εξήγηση το ειδησεογραφικό πρακτορείο Bloomberg σε ανάλυση της εικόνας της ιρανικής οικονομίας σήμερα.
Αιτήματα
Οι επιθέσεις έχουν επιβαρύνει την ήδη εύθραυστη οικονομία και δεν είναι τυχαίο που στο παζάρι για συμφωνία ειρήνης με την Ουάσιγκτον η Τεχεράνη επιμένει στα αιτήματα για άρση των κυρώσεων και άμεση αποδέσμευση των «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, αλλά «θάνατος λόγω έλλειψης ριάλ» δεν προβλέπεται, επισημαίνουν αναλυτές.
Τα τελευταία χρόνια οι Ιρανοί αντιμετωπίζουν ραγδαία αύξηση του κόστους ζωής, καθώς βασικά προϊόντα διατροφής, όπως το κρέας, το ρύζι, οι πατάτες και τα αβγά, έχουν γίνει απλησίαστα. Το 2025 το ΑΕΠ της χώρας μειώθηκε κατά 1,5%, ενώ το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει νέα συρρίκνωση της τάξης του 6,1% για το τρέχον έτος, σηματοδοτώντας τη μεγαλύτερη ύφεση των τελευταίων δεκαετιών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο πληθωρισμός έχει εκτοξευθεί περίπου στο 77% σε ετήσια βάση, ενώ το ριάλ έχει υποχωρήσει από πέρυσι σε ιστορικά χαμηλά έναντι του δολαρίου. Παράλληλα, μετά την έναρξη του πολέμου εκτιμάται ότι έχουν χαθεί περίπου ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας.
Οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές στο Ιράν. Υπολογίζεται πως οι πρώτες έξι εβδομάδες του πολέμου πριν από την εύθραυστη εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου, προκάλεσαν οικονομικές απώλειες περίπου 270 δισ. δολαρίων, ποσό σχεδόν ισοδύναμο με το ετήσιο ΑΕΠ της χώρας, που κατά το ΔΝΤ φτάνει στα 300 δισ. δολάρια.
Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ το τελευταίο δίμηνο, ως εργαλείο πίεσης για να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, έχει περιορίσει δραστικά τις εξαγωγές μέσω του Περσικού Κόλπου, πλήττοντας τα έσοδα από πετρέλαιο, πετροχημικά και βιομηχανικά προϊόντα. Η παραγωγή αργού πετρελαίου έχει υποχωρήσει σε χαμηλό πενταετίας.
Με τη μείωση των εξαγωγών στερεύουν και τα αποθέματα ξένου συναλλάγματος, συρρικνώνονται οι εισαγωγές πρώτων υλών για τη βιομηχανία, αλλά και σιτηρών, αυξάνεται η πίεση, αλλά όχι σε βαθμό ασφυξίας προς το παρόν.
Μηχανισμοί
Παρά τη σοβαρότητα της κρίσης, η ιρανική οικονομία συνεχίζει να λειτουργεί. Η χώρα έχει αναπτύξει μηχανισμούς παράκαμψης των κυρώσεων, αξιοποιώντας δίκτυα με εταιρίες-βιτρίνες και τον περίφημο «σκοτεινό στόλο» δεξαμενόπλοιων, όπως κάνει και η Ρωσία.
Η Τεχεράνη έχει στραφεί σε εναλλακτικές εμπορικές διαδρομές μέσω Πακιστάν και Αφγανιστάν, μειώνοντας την εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ, έχει περιορίσει τις εξαγωγές βασικών αγαθών προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια και διαθέτει ακόμη ένα «μαξιλάρι», καθώς πριν από τον πόλεμο είχε ενισχύσει τις εξαγωγές πετρελαίου.
ΣΕΝΑΡΙΑ
Αβέβαιη η πορεία ανάκαμψης, ασφαλές «νιώθει» το καθεστώς
Ακόμη κι αν μια συμφωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ υπογραφεί σήμερα, η ανοικοδόμηση του Ιράν αναμένεται να είναι μακροχρόνια και εξαιρετικά δαπανηρή. Θεωρείται απίθανο η Τεχεράνη να λάβει τις αποζημιώσεις που ζητά για τις καταστροφές που έχει υποστεί, ενώ σύμφωνα με ρεπορτάζ σε διεθνή ΜΜΕ, ο Λευκός Οίκος εξετάζει σχέδιο για την αποκατάσταση των ζημιών στις χώρες του Κόλπου με τα «παγωμένα» ιρανικά κεφάλαια.
Στο καλύτερο σενάριο, η Τεχεράνη θα ποντάρει στην επανεκκίνηση της οικονομίας με την άρση των κυρώσεων. Στο ιδανικό σενάριο θα δημιουργηθεί ένα επενδυτικό ταμείο ανασυγκρότησης ύψους έως και 300 δισ. δολαρίων, που ο πρόεδρος των ΗΠΑ αναμένει να χρηματοδοτήσουν οι Αραβες.
Η επιδείνωση της εικόνας της οικονομίας αυξάνει τον κίνδυνο νέων κοινωνικών αναταραχών στο Ιράν, σύμφωνα με αναλυτές. Ωστόσο, εκτιμούν ότι τυχόν νέες διαδηλώσεις δεν πρόκειται να κλονίσουν το θεοκρατικό καθεστώς, που έχει σφίξει περαιτέρω τη θηλιά τους τελευταίους μήνες «προληπτικά».
Το «δώρο»
Επιπλέον, με την επιχείρηση «Επική Οργή» οι Τραμπ – Νετανιάχου φαίνεται πως έκαναν ένα «δώρο» στον Χαμενεΐ, αναφέρουν ειδικοί, αφού η αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική επέμβαση δεν έβγαλε στους δρόμους τους Ιρανούς για να ανατρέψουν τους μουλάδες.
Αντιθέτως, λόγω της σφοδρότητας των βομβαρδισμών, ακόμη και όσοι ήλπιζαν στην αρχή της χρονιάς ότι οι αμερικανικές βόμβες θα ανοίξουν τον δρόμο προς ένα καλύτερο αύριο, σήμερα, όταν βρίσκουν ρωγμές στο μπλακάουτ στις τηλεπικοινωνίες και καταφέρνουν να επικοινωνήσουν με τον υπόλοιπο κόσμο, δηλώνουν σε δυτικά ΜΜΕ, όπως το BBC, πως η κοινή γνώμη στο Ιράν έχει πλέον συσπειρωθεί, ενώ τα αντιδυτικά αισθήματα έχουν ενισχυθεί.
Ροή Ειδήσεων 
