Η βασανιστική και αποτυχημένη απόπειρα εκτέλεσης της Κρίστα Πάικ στο Τενεσί, πυροδότησε συζητήσεις στις ΗΠΑ, με κορυφαίους δικηγόρους, γιατρούς και μέλη της θρησκευτικής κοινότητας να ζητούν την αναστολή της θανατικής ποινής.
Η πρόσφατη σειρά από φρικιαστικά αποτυχημένες εκτελέσεις σε πολιτείες των ΗΠΑ όπου ισχύει η θανατική ποινή, με αποκορύφωμα αυτή της Κρίστα Πάικ, η οποία εξακολουθεί να νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση και λαμβάνει ιατρική περίθαλψη για να σωθεί η ζωή της.
Η καρδιά της Πάικ συνέχισε να χτυπά, παρά το γεγονός ότι της είχαν χορηγηθεί δύο γεμάτες σύριγγες πεντοβαρβιτάλης. Είναι το μόνο άτομο που επέζησε μετά τη χορήγηση 5 mg του ηρεμιστικού, μια τεράστια δόση που υπό κανονικές συνθήκες θεωρείται θανατηφόρα.
Μία ώρα μετά τη χορήγηση της πρώτης ένεσης, αυτόπτες μάρτυρες την άκουσαν να αναπνέει ακόμα, να πνίγεται και να παλεύει, ενώ διαπιστώθηκε ότι είχε καρδιακό παλμό. Οι δικηγόροι της δήλωσαν ότι η κατάστασή της, καθώς και ο βαθμός στον οποίο ενδέχεται να έχει υποστεί εγκεφαλική βλάβη λόγω έλλειψης οξυγόνου, δεν ήταν ακόμη γνωστά.
Η Σάντρα Μπάμπκοκ, ειδική σε θέματα θανατικής ποινής στη Νομική Σχολή του Κορνέλ, η οποία παρέχει συμβουλές στη νομική ομάδα της Πάικ, δήλωσε στην εφημερίδα Guardian ότι τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν ήταν «απίστευτα βάρβαρα. Απαιτούν λογοδοσία», για να προσθέσει πως ο κυβερνήτης του Τενεσί πρέπει τώρα «να μετατρέψει τη θανατική ποινή της Κρίστα Πάικ σε ισόβια κάθειρξη».
Ένας άλλος δικηγόρος της Πάικ, ο Ράντι Σπάιβι, ο οποίος ήταν παρών στην αίθουσα εκτελέσεων, χαρακτήρισε τη δοκιμασία της Πάικ «σκληρή και βασανιστική». Είπε ότι ο ίδιος μέτρησε επτά βελόνες καρφωμένες μόνο στον αριστερό βραχίονα της Πάικ, «μία από τις οποίες φαινόταν να έχει λυγίσει όταν την έβγαλαν από το σώμα της».
Διαβάστε Επίσης
Η 50χρονη Πάικ επρόκειτο να γίνει η πρώτη γυναίκα που θα εκτελούνταν στο Τενεσί σε διάστημα άνω των 200 ετών, καθώς καταδικάστηκε σε θάνατο για τη βίαιη δολοφονία μιας έφηβης συμμαθήτριάς της το 1995.
Αυξάνονται οι φωνές για κατάργηση της θανατικής ποινής
Προσωπικότητες που αντιτίθενται στη θανατική ποινή, δήλωσαν στον Guardian ότι η αποτυχημένη εκτέλεση αποτελούσε τέτοια παραβίαση της συνταγματικής απαγόρευσης της «σκληρής και ασυνήθιστης τιμωρίας», ώστε όλες οι δικαστικές εκτελέσεις έπρεπε να σταματήσουν. Ο Μπράιαν Στίβενσον, διεθνώς αναγνωρισμένος δικηγόρος ειδικευμένος σε θέματα θανατικής ποινής και ιδρυτής της Equal Justice Initiative στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα, δήλωσε ότι τους τελευταίους μήνες είχαν διατυπωθεί πολλές προειδοποιήσεις ότι οι εκτελέσεις στις ΗΠΑ ήταν ελαττωματικές και αναξιόπιστες.
«Οι πάνω από δέκα αποτυχημένες εκτελέσεις τα τελευταία χρόνια θα έπρεπε να είχαν οδηγήσει στην αναστολή των εκτελέσεων πολύ νωρίτερα», είπε.
Ο Στίβενσον δήλωσε ότι ήρθε η ώρα να ανατρέψουμε το βασικό ερώτημα. Αντί να ρωτάμε αν ένας κρατούμενος αξίζει να πεθάνει για το έγκλημα που διέπραξε, το ερώτημα θα πρέπει να είναι: «Οι κυβερνήσεις μας, που ανέχονται την ανισότητα, την αναξιοπιστία και την μεροληψία, αξίζουν να σκοτώνουν;»
Σύμφωνα με τον ίδιο η τραγωδία με την Πάικ «καθιστά σαφές ότι πρέπει να σταματήσουμε την λανθασμένη πολιτική του να σκοτώνουμε ανθρώπους για να δείξουμε ότι η δολοφονία είναι λάθος».
Την Τετάρτη (30/09) το βράδυ ήταν η δεύτερη φορά σε πέντε μήνες που το Τενεσί απέτυχε να ολοκληρώσει μια εκτέλεση θανατοποινίτη. Τον Μάιο, ο Τόνι Κάρρουθερς βγήκε ζωντανός από την αίθουσα εκτέλεσης, αφού η ομάδα εκτέλεσης δεν κατάφερε να τοποθετήσει ενδοφλέβια γραμμή.
Έχει οριστεί νέα ημερομηνία εκτέλεσης για τον επόμενο Μάιο.
Και στην Αλαμπάμα απέτυχε η εκτέλεση δύο κρατουμένων του Άλαν Μίλερ και του Κένεθ Σμιθ, καθώς δεν κατέστη δυνατό να βρεθεί φλέβα στα χέρια τους. Το θέαμα των κρατουμένων που οδηγούνται στο θάνατο, μόνο για να ακυρωθούν οι εκτελέσεις λόγω βασικών αποτυχιών στις διαδικασίες ενδοφλέβιας χορήγησης, έχει οδηγήσει τις πολιτείες που εφαρμόζουν τη θανατική ποινή να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις αντί των θανατηφόρων ενέσεων.
Με τη σειρά τους, αυτές οι εναλλακτικές διαδικασίες έχουν αποτελέσει αντικείμενο διαμάχης. Τελικά, ο Μίλερ και ο Σμιθ εκτελέστηκαν από την Αλαμπάμα με τη χρήση μιας πειραματικής διαδικασίας, το αέριο άζωτο, το οποίο οι κτηνίατροι έχουν απαγορεύσει ως απάνθρωπο για την ευθανασία γατών και σκύλων.
Τον Ιούνιο, ένας ομοσπονδιακός δικαστής απαγόρευσε τη χρήση αζώτου στις εκτελέσεις στην Αλαμπάμα, κρίνοντας ότι αποτελεί σκληρή και ασυνήθιστη τιμωρία.
Άλλες πολιτείες έχουν επιλέξει το εκτελεστικό απόσπασμα. Ωστόσο, οι πρόσφατες εκτελέσεις με αυτόν τον τρόπο έχουν σημαδευτεί από σφαίρες που δεν βρήκαν την καρδιά, σε τέτοιο βαθμό που έχει διατυπωθεί η υπόθεση ότι ορισμένες από τις αστοχίες ενδέχεται να ήταν σκόπιμες.
Η Χέλεν Πρετζάν, μια καθολική μοναχή που είναι ίσως η πιο γνωστή υποστηρίκτρια της κατάργησης της θανατικής ποινής στην Αμερική, χαρακτήρισε την αποτυχημένη εκτέλεση της Πάικ ως επιτομή της σκληρότητας.
«Αυτή είναι η ουσία της σκληρότητας. Πάρε έναν σκεπτόμενο άνθρωπο, δώσε της μια ημερομηνία για τον θάνατό της, κάνε την να τον προσδοκά ξανά και ξανά, και μετά βγάλ’ την έξω και προσπάθησε να την σκοτώσεις. Την έκαναν ανυπεράσπιστη καθώς προσπαθούσαν σκόπιμα να την σκοτώσουν, ποιο μεγαλύτερο ψυχικό βασανιστήριο μπορεί να υπάρχει για έναν άνθρωπο;»
Η Πρετζάν πρόσθεσε ότι ελπίζει η αγωνία που βίωσε η Πάικ «να λειτουργήσει ως λύτρωση για άλλους και να βοηθήσει να ξυπνήσει η χώρα».
Στο στόχαστρο οι θανατηφόρες ενέσεις
Καθώς ο αριθμός των φρικιαστικών και αποτυχημένων θανατηφόρων ενέσεων αυξάνεται ραγδαία, η βασική θέση που υποστηρίζουν οι υπέρμαχοι της μεθόδου, ότι δηλαδή πρόκειται για έναν ανθρωπιστικό, ιατρικό και επιστημονικό τρόπο εκτέλεσης ενός ατόμου, έχει βρεθεί στο στόχαστρο. Ο Τζόελ Ζίβοτ, καθηγητής αναισθησιολογίας στην Ατλάντα της Τζόρτζια, ο οποίος έχει εξετάσει εκατοντάδες αυτοψίες εκτελεσθέντων στις ΗΠΑ, δήλωσε ότι οι θανατηφόρες ενέσεις δεν θα μπορούσαν ποτέ να χαρακτηριστούν ως ιατρική πράξη.
Ο Ζίβοτ μάλιστα είχε καταθέσει ως ειδικός διαμεσολαβητής στην υπόθεση Πάικ, προειδοποιώντας ότι η 50χρονη έπασχε από αιματολογική πάθηση, λόγω της οποίας τα αιμοπετάλιά της ήταν αυξημένα, γεγονός που την καθιστούσε ευάλωτη σε θρόμβους αίματος.
Ανέφερε ακόμα ότι ως μικροκαμωμένη γυναίκα που βρισκόταν σε απομόνωση στην πτέρυγα των θανατοποινιτών για σχεδόν 30 χρόνια, πιθανότατα είχε φλέβες κακής ποιότητας, μικρής διαμέτρου και δύσκολες να εντοπιστούν. «Τους το είπα. Τους προειδοποίησα», είπε, όμως ο ειδικός δικαστικός επιμελητής απέρριψε σχεδόν όλα τα αποδεικτικά στοιχεία που του υποβλήθηκαν.
Η τελευταία φορά που οι ΗΠΑ εφάρμοσαν μορατόριουμ στις εκτελέσεις ήταν το 1972, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε στην υπόθεση Φέρμαν ότι η θανατική ποινή επιβαλλόταν κατά τρόπο αυθαίρετο και καταχρηστικό. Η απαγόρευση ήρθη τέσσερα χρόνια αργότερα.
Παραδόξως, οι εκκλήσεις για μια νέα αναστολή φτάνουν στο αποκορύφωμά τους ακριβώς τη στιγμή που η πίεση για την εκτέλεση των θανατικών ποινών βρίσκεται επίσης στο ζενίθ. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα παροτρύνει τις πολιτείες που εφαρμόζουν τη θανατική ποινή και το υπουργείο Δικαιοσύνης να επιταχύνουν τις δικαστικές εκτελέσεις, και οι εντολές του έχουν αποτέλεσμα.
Πέρυσι σημειώθηκε ο υψηλότερος αριθμός εκτελέσεων στις ΗΠΑ, 47 σε 12 πολιτείες, τα τελευταία 16 χρόνια.
