Explainer: Τι γνωρίζουμε για την πανώλη και τον θάνατο 28χρονης στη Ρωσία

Η εργαζόμενη αρρώστησε και πέθανε υπό άγνωστες συνθήκες, γεγονός που οδήγησε τις αρχές να θέσουν σε καραντίνα περίπου 200 άτομα και προκάλεσε ανησυχίες για τη δημόσια υγεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Μέχρι τώρα οι Αρχές δεν έχουν συνδέσει τον θάνατο της γυναίκας με το αντικείμενο της εργασίας της ή με την πανώλη, ενώ άγνωστο παραμένει και το ποια ασθένεια μελετούσε.

Τι συνέβη στο ρωσικό εργαστήριο

Σύμφωνα με τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης, το θύμα ήταν η Ντάρια Σιπίλοβα, μια 28χρονη εργαζόμενη στο εργαστήριο του Ινστιτούτου Έρευνας κατά της Πανώλης του Ιρκούτσκ στη Σιβηρία και την Άπω Ανατολή.

Επισήμως έγινε γνωστό ότι πέθανε από άγνωστο είδος πνευμονίας, αλλά και ότι, ως προληπτικό μέτρο, τέθηκαν σε καραντίνα όλοι όσοι είχαν έρθει σε επαφή μαζί της. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφόρησαν ανεπιβεβαίωτες αναφορές σχετικά με το πώς αρρώστησε.

Μια εκδοχή ανέφερε ότι της έπεσε στη δουλειά ένας δοκιμαστικός σωλήνας που περιείχε ζωντανά βακτήρια, μια θεωρία που απορρίφθηκε από την ρωσική υγειονομική αρχή.

Ένα άλλο σενάριο ανέφερε ότι αρρώστησε μετά από ταξίδι στην Ταϊλάνδη.

Μια τρίτη εκδοχή ανέφερε ότι αρρώστησε μετά από επίσκεψη σε μια περιοχή κοντά στα σύνορα με τη Μογγολία.

Ωστόσο δεν υπάρχουν δημόσια διαθέσιμα στοιχεία που να υποστηρίζουν καμία από αυτές τις θεωρίες.

Πέθανε από πανώλη;

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επιβεβαίωση ότι πέθανε από πανώλη, αν και ένας περιφερειάρχης δήλωσε ότι αυτό είναι ένα ενδεχόμενο. Σύμφωνα με την υγειονομική αρχή Rospotrebnadzor η γυναίκα πέθανε από άγνωστο τύπο πνευμονίας και ότι δεν εντοπίστηκαν σχετικά παθογόνα σε κανέναν από όσους ήρθαν σε επαφή μαζί της.

Η Έλενα Σοφίνα, τοπική αξιωματούχος στη Σιβηρία, δήλωσε ότι το 60% των ατόμων που είχαν τεθεί σε καραντίνα έχουν πλέον βγει από τον αποκλεισμό. Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι αρχικά είχαν τεθεί σε καραντίνα περίπου 200 άτομα. Η Σοφίνα δήλωσε ότι δεν έχει επιβεβαιωθεί «επικίνδυνη διάγνωση».

Τι είναι η πανώλη και πώς θεραπεύεται

Η πανώλη κυκλοφορεί κυρίως μεταξύ μικρών ζώων και ψύλλων. Προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis και μπορεί επίσης να μολύνει τον άνθρωπο. Μεταξύ των επιδημιών που έχουν σημειωθεί συγκαταλέγεται ο «Μαύρος Θάνατος», ο οποίος σκότωσε πάνω από 50 εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη τον 14ο αιώνα.

Μεταδίδεται μεταξύ ζώων και ανθρώπων μέσω του δαγκώματος από μολυσμένους ψύλλους, της εισπνοής μολυσμένων αναπνευστικών σωματιδίων και πιο σπάνια μέσω της κατάποσης μολυσματικών υλικών. Το ποσοστό θνησιμότητας της νόσου κυμαίνεται από 30% έως 100% εάν δεν αντιμετωπιστεί. Εάν διαγνωστεί έγκαιρα, η πανώλη μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά.

Πόσο συνηθισμένη είναι η πανώλη

Η πανώλη είναι ενδημική σε πολλές αφρικανικές χώρες, στην πρώην Σοβιετική Ένωση, στην αμερικανική ήπειρο και στην Ασία, αλλά τα περισσότερα κρούσματα σε ανθρώπους τα τελευταία έξι χρόνια καταγράφηκαν στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και στη Μαδαγασκάρη, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Είναι επίσης ενδημική στη Σιβηρία, όπου σημειώθηκε η πρώτη γνωστή προϊστορική επιδημία στον άνθρωπο, καθώς το βακτήριο Yersinia pestis υπάρχει εκεί σε μικρά άγρια θηλαστικά και στις ψύλλους τους. Είναι σπάνιο να προσβληθούν Ρώσοι πολίτες από πανώλη.

Πώς αντέδρασε η διεθνής κοινότητα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σύμφωνα με το Reuters ότι ο θάνατος της εργαζόμενης αποτελεί «μεγάλο πρόβλημα για τη Ρωσία» και προσφέρθηκε να βοηθήσει τη Μόσχα να το αντιμετωπίσει. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε από την πλευρά του ότι η Ρωσία θα πρέπει να κοινοποιήσει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον θάνατο.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας στη Γενεύη ανέφερε ότι η Ρωσία την είχε ενημερώσει ότι δεν υπήρχαν κρούσματα πανώλης στην πόλη του Ιρκούτσκ, ωστόσο δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί ότι αυτό σημαίνει η πανώλη μπορούσε να αποκλειστεί στην περίπτωση της εργαζόμενης.

Το Καζακστάν, το Κιργιζιστάν και το Ουζμπεκιστάν δήλωσαν ότι εντείνουν τα προληπτικά μέτρα στα σύνορά τους για την προστασία από την πιθανή εξάπλωση μολυσματικών ασθενειών.

Τι είναι το ινστιτούτο πανώλης της Σιβηρίας

Το Ερευνητικό Ινστιτούτο κατά της πανώλης του Ιρκούτσκ στη Σιβηρία και την Άπω Ανατολή ιδρύθηκε το 1934 με σκοπό τον έλεγχο των επιδημιών πανώλης. ⁠Ο επιστήμονας που το ίδρυσε συνέβαλε στην καταστολή επιδημιών στη Σιβηρία, τη Μογγολία και την Κίνα, όπως αναφέρεται στον ιστότοπό του. Αργότερα ασχολήθηκε και με άλλες επικίνδυνες ασθένειες, όπως η χολέρα και ο βάκιλλος του άνθρακα.

Ποιοι είναι οι τύποι της πανώλης

Η πανώλη εμφανίζεται σε τρεις μορφές που προσβάλλουν διαφορετικά μέρη του σώματος. Η πνευμονική πανώλη, η πιο λοιμογόνος και λιγότερο συχνή μορφή, είναι μια λοίμωξη των πνευμόνων που οδηγεί τους ασθενείς να βήχουν μολυσματικά σταγονίδια που μεταδίδονται μέσω του αέρα.

Η βουβωνική πανώλη είναι η πιο συνηθισμένη μορφή, η οποία εμφανίζεται κυρίως όταν ένας μολυσμένος ψύλλος δαγκώσει ένα άτομο και προκαλεί πρήξιμο των λεμφαδένων ή της βουβωνικής χώρας.

Η σηψαιμική πανώλη, η οποία δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, εμφανίζεται όταν τα βακτήρια της πανώλης πολλαπλασιάζονται στο αίμα.

Ιδιαίτερα κρίσιμο θεωρείται το γεγονός ότι μια μορφή της πανώλης μπορεί να εξελιχθεί σε άλλη.

Τα μολυσμένα άτομα συνήθως παρουσιάζουν αρχικά συμπτώματα παρόμοια με αυτά της γρίπης μετά από περίοδο επώασης μίας έως επτά ημερών. Παρουσιάζουν πυρετό, ρίγη, πονοκεφάλους, πόνους στο σώμα και αδυναμία, έμετο και ναυτία.

Γιατί ο θάνατος της εργαζόμενης βρίσκεται στο επίκεντρο

Η πανδημία του COVID-19 ενέτεινε τις ανησυχίες σχετικά με τον κίνδυνο εμφάνισης νέων θανατηφόρων ασθενειών, και οι αναφορές για κρούσματα άγνωστης ασθένειας ή εργαστηριακά ατυχήματα προκαλούν πλέον πανικό στο διαδίκτυο.

Οι περισσότεροι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο κορωνοϊός που προκάλεσε τον COVID-19 προήλθε από ζώα, αλλά ορισμένοι ισχυρίζονται ότι η αιτία ήταν διαρροή από εργαστήριο.

Εμπειρογνώμονες της δημόσιας υγείας συνιστούν προσοχή σχετικά με το περιστατικό στη Σιβηρία, αναφέροντας ότι έχει αναφερθεί μόνο μία περίπτωση και ότι, σύμφωνα με τις ρωσικές Αρχές, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η εργαζόμενη στο εργαστήριο είχε μολυνθεί από πανώλη.