Είναι ένα «νυστέρι» που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ουάσιγκτον έχουν την τάση να χρησιμοποιούν ως… πολυεργαλείο.

Δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι υποστηρικτές της σύγκρουσης έχουν ήδη αρχίσει να προτείνουν νέους τρόπους για την επίτευξη των μεταβαλλόμενων στόχων της. Η τελευταία, και ίσως η πιο φιλόδοξη, είναι η χρήση επιδρομών των Δυνάμεων Ειδικών Επιχειρήσεων (SOF) για την κατάσχεση των διασκορπισμένων αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν.

Οι αρκετά φαντασιόπληκτοι υποστηρικτές εκτιμούν ότι τέτοιες επιδρομές θα μπορούσαν να επιτύχουν έναν κρίσιμο πολεμικό στόχο, χωρίς να δεσμεύσουν τις ΗΠΑ σε έναν ακόμη «αιώνιο πόλεμο».

Στην πραγματικότητα, η λεγόμενη «επιλογή κομάντο», αν και ίσως τεχνικά εφικτή, θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη, λειτουργικά πολύπλοκη και απίθανο να επιτύχει την δηλωμένη αποστολή της. Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν -όπως το Φορντόου και το Νατάνζ- είναι μεγάλες, βαριά οχυρωμένες εγκαταστάσεις. Μια μικρή ομάδα SEAL ή παρόμοιων χειριστών (πράσινα μπερέ) θα ήταν ανεπαρκής.

Η αρχική επίθεση από μόνη της θα απαιτούσε ένα στοιχείο μεγέθους λόχου ή και μεγαλύτερο. Ομοίως, η δύναμη επίθεσης θα απαιτούσε μια σημαντικά μεγαλύτερη δύναμη αποκλεισμού για να ελέγξει την πρόσβαση στην τοποθεσία και να αποκρούσει μια βέβαιη ιρανική επίθεση.

Ανάλογα με το έδαφος και το μέγεθος της εγκατάστασης, η δύναμη αποκλεισμού από μόνη της θα μπορούσε να προσεγγίσει τη δύναμη ενός ενισχυμένου τάγματος (1.000+ άτομα). Επιπλέον, η δύναμη επίθεσης θα απαιτούσε εξειδικευμένα στρατεύματα και εξοπλισμό, όπως μηχανικούς και εξοπλισμό χωματουργικών εργασιών, τα οποία θα περιέπλεκαν σε μεγάλο βαθμό ένα ήδη τρομακτικό πρόβλημα υλικοτεχνικής υποστήριξης.

Ταχύτητα και ακρίβεια

Και μετά υπάρχει το ζήτημα του χρόνου. Η καθομιλουμένη χρήση του όρου «επιδρομή» υπονοεί ταχύτητα και ακρίβεια. Η εκκαθάριση, η ασφάλιση και η εκμετάλλευση κάθε τοποθεσίας θα διαρκούσε πολύ περισσότερο από μια παραδοσιακή επιδρομή SOF.

Η ομάδα θα έπρεπε να επιτύχει την αποστολή της ενώ πιθανότατα θα βρίσκεται υπό εχθρικά πυρά. Κάθε επιδρομή θα μπορούσε γρήγορα να εξελιχθεί σε μια σφοδρή μάχη εναντίον ενός εχθρού ικανού να βομβαρδίσει τις αμερικανικές δυνάμεις με πυραύλους και drones από σχετικά κοντινή απόσταση, περιορίζοντας την ικανότητα της επίγειας δύναμης να αντιδράσει.

Ενώ οι ΗΠΑ έχουν επιδείξει την ικανότητά τους να υπερασπίζονται σταθερές εγκαταστάσεις από τέτοια όπλα, η εμπειρία τους στην υπεράσπιση στρατευμάτων στο πεδίο είναι περιορισμένη. Μια τόσο επικίνδυνη επιχείρηση θα είχε άσχημο τέλος. Η ίδια η επιχείρηση είναι αποθαρρυντική, αλλά η εφοδιαστική της διάσταση θα είναι ακόμη περισσότερο.

Αφήνοντας στην άκρη τα ζητήματα της εισόδου μιας τέτοιας δύναμης σε μία από αυτές τις τοποθεσίες, το ερώτημα γίνεται πώς να εξαχθεί το κατασχεμένο ουράνιο -και τα 970 κιλά του- από βαθιά μέσα στο ιρανικό έδαφος. Και αυτό είναι μόνο ό,τι είναι γνωστό.

Τέλος, μια τέτοια επιχείρηση πιθανότατα θα πρέπει να εκτελεστεί όχι μία φορά αλλά επανειλημμένα, ίσως επ’ αόριστον, καθώς το ιρανικό καθεστώς -σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του υπογράφοντα- έχει διασκορπίσει το απόθεμά του σε 3-4 χώρους που απέχουν δεκάδες χιλιόμετρα μεταξύ τους.

Το ιστορικό προηγούμενο και οι διαφορές με το σήμερα

Υπάρχει ένα ιστορικό προηγούμενο για την παρέμβαση των ΗΠΑ και της διεθνούς κοινότητας για την εξασφάλιση χαλαρού πυρηνικού υλικού. Το 1994, οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν μια μυστική επιχείρηση για την απομάκρυνση 600 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου από την Ούλμπα του Καζακστάν στο Y-12 στο Οουκ Ριτζ της πολιτείας Τενεσί. Η επιχείρηση ονομάστηκε «Project Sapphire» (επιχείρηση «Ζαφείρι») και χρειάστηκε μήνες σχεδιασμού.

Το «Project Sapphire» απαιτούσε 3 μεταφορές φορτίου C-5, 448 εμπορευματοκιβώτια μεταφοράς «6M» και 56 μεταφορείς συγκράτησης φορτίου. Το υλικό του Καζακστάν αποθηκεύτηκε σε διάφορες μορφές, συμπεριλαμβανομένων τεμαχίων μετάλλου ουρανίου, σφαιριδίων οξειδίου του ουρανίου, ράβδων κράματος καυσίμου, μπλοκ γραφίτη μολυσμένων με ουράνιο και άλλων προϊόντων από τις διαδικασίες παραγωγής ουρανίου.

Σε αντίθεση με το Καζακστάν, το Ιράν είναι επί του παρόντος εμπόλεμη ζώνη. Μια επιχείρηση στο Ισφαχάν θα λάμβανε χώρα σε ένα αμφισβητούμενο περιβάλλον. Το «Project Sapphire» πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της χώρας υποδοχής, του Καζακστάν, και με την άδεια της Ρωσίας για την απομάκρυνση ρωσικών υλικών.

Στο Ιράν, μια επιχείρηση για τη βίαιη κατάσχεση των αποθεμάτων τους θα ήταν αρκετά διαφορετική. Θα χρειαζόταν χρόνος για να παραβιαστούν οι υπόγειες εγκαταστάσεις του Ιράν και κάτι τέτοιο θα απαιτούσε τη δημιουργία περιμέτρων ασφαλείας σε κάθε εγκατάσταση.

Οι «New York Times» ανέφεραν ότι όλα τα 440,9 κιλά HEU αποθηκεύτηκαν σε αέρια μορφή κατά τη μεταφορά τους Αντίθετα, το «Project Sapphire» ασχολήθηκε με μια μεγάλη ποικιλία χημικών συνθέσεων ουρανίου. Το UF6 (εξαφθορούχου ουρανίου) μεταφέρεται σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης 7195:2020.

ΤΡΕΙΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

Αν οι πληροφορίες είναι σωστές, το πυρηνικό υλικό του Ιράν πιθανότατα αποθηκεύεται σε κυλίνδρους που έχουν περίπου το μέγεθος μιας δεξαμενής προπανίου. Για να είναι επιτυχής οποιαδήποτε επιχείρηση ανάκτησης πυρηνικού υλικού του Ιράν, θα πρέπει να θεσπίσει τουλάχιστον τρεις βασικές απαιτήσεις.

• Επαληθευμένη τοποθεσία υλικού: Οι ακριβείς, εφαρμόσιμες πληροφορίες σχετικά με την τοποθεσία του UF6 είναι ζωτικής σημασίας. Το ήμισυ του πυρηνικού υλικού αποθηκεύεται στο Ισφαχάν. Η τοποθεσία του υπόλοιπου υλικού είναι άγνωστη.

• Πλήρης αεροπορική υπεροχή:Η εξουδετέρωση όλων των περιφερειακών αεραμυντικών συστημάτων είναι απαραίτητη για να επιτραπεί στα αργά κινούμενα αεροσκάφη μεταφοράς φορτίου να εξάγουν πυρηνικό υλικό από το Ισφαχάν ή οποιεσδήποτε άλλες τοποθεσίες. Η πρόσφατη ανάπτυξη 6 αεροσκαφών μεταφοράς φορτίου MC-130J από τις Ηνωμένες Πολιτείες στη Μέση Ανατολή ενδεχομένως δείχνει κάτι…

• Προ-συμφωνία για την επιτήρηση υλικού: Πριν από την ανάπτυξη πόρων για αυτήν την επιχείρηση, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να συνεργαστούν με τον ΔΟΑΕ για να θεσπίσουν βασικές διαδικασίες για τον χειρισμό του εμπλουτισμένου κατά 60% HEU.

Κίνδυνοι

Οποιαδήποτε επιχείρηση ανάκτησης ιρανικού πυρηνικού υλικού ενέχει τεράστιους κινδύνους. Η επιχείρηση μπορεί να αποτύχει λόγω κενών στις πληροφορίες. Τα υλικά μπορεί να είναι θαμμένα πολύ βαθιά στην εγκατάσταση, περιπλέκοντας την επιχείρηση και καθιστώντας την κατάσχεση του υλικού μια χρονοβόρα διαδικασία. Επιπλέον, το UF6 είναι ένα πτητικό υλικό και ενέχει χημικούς κινδύνους εάν οι δεξαμενές ανοιχτούν και το UF6 εκτεθεί στο οξυγόνο του αέρα.

Ισως ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την επιχειρησιακή επιτυχία είναι ο χρόνος που θα χρειαστεί αυτή η εξαγωγή. Αυτή η επιχείρηση θα μπορούσε να απαιτήσει εκατοντάδες ή και πάνω από χίλια άτομα, ανάλογα με το πόσο βαθιά είναι θαμμένο το υλικό και σε πόσες ξεχωριστές εγκαταστάσεις βρίσκεται.

Το προσωπικό που διαπερνά τις σήραγγες μπορεί να απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό, όπως μια αυτοτελή αναπνευστική συσκευή και στολές χημικής προστασίας. Η εφοδιαστική για τη διείσδυση και την απομάκρυνση θα είναι περίπλοκη και απαιτητική σε ένα αμφισβητούμενο περιβάλλον.