Κάθε φορά που μια πλευρά πυροβολεί οι σχολιαστές κηρύσσουν τις διαπραγματεύσεις νεκρές. Υπάρχει, όμως, και μια άλλη αντίληψη σχετικά με αυτό.
Η αντίληψη ότι, και για τις δύο πλευρές, η μάχη ταυτόχρονα με τη συζήτηση είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να προωθήσουν τα συμφέροντά τους. Παραδόξως, είναι πιθανότατα και ο ταχύτερος δρόμος προς την ειρήνη.
Ο θεωρητικός της μεγάλης στρατηγικής, Καρλ φον Κλαούζεβιτς, υποστήριξε ότι ο πόλεμος είναι μια συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, η βία και η διπλωματία δεν είναι αντίθετες, αλλά εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν προς τους ίδιους στόχους. Οταν το Ιράν πυροβολεί σε ένα δεξαμενόπλοιο και οι Ηνωμένες Πολιτείες πλήττουν ιρανικές λιμενικές εγκαταστάσεις και το Ιράν εκτοξεύει πυραύλους σε γείτονες του Κόλπου, όπως το Κουβέιτ και το Κατάρ, ασχολούνται πολύ με πολιτική επαφή μέσω βίας. Δεν σταματούν τις διαπραγματεύσεις, αλλά τις συνεχίζουν.
Αντίφαση
Η συζήτηση παράλληλα με τη μάχη είναι ένας αντιφατικός τρόπος διαπραγμάτευσης. Η παραδοσιακή άποψη για τις διαπραγματεύσεις πηγαίνει κάπως έτσι: Οι διπλωμάτες περνούν εβδομάδες, ακόμη και μήνες, προσπαθώντας να κάνουν τα μέρη να συμφωνήσουν σε μία κατάπαυση του πυρός, συνήθως με τη νοοτροπία ότι μια παύση στις μάχες θα επιτρέψει στις πλευρές τον χώρο και τον χρόνο να διαπραγματευτούν ένα μόνιμο τέλος στη σύγκρουση.
Στην πραγματικότητα, οι μήνες «τρώγονται» από τις συζητήσεις για τις προϋποθέσεις και τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τις… διαπραγματεύσεις. Για παράδειγμα, τα μέρη στον πόλεμο του Βιετνάμ πέρασαν 10 εβδομάδες διαφωνώντας για το… σχήμα του τραπεζιού για τις συνομιλίες του Παρισιού.
Εάν οι διαπραγματεύσεις καθυστερήσουν και κάποιος πυροβολήσει, η διαδικασία ξεκινά και πάλι από την αρχή για την κατάπαυση του πυρός. Σε πολλές περιπτώσεις, και οι δύο πλευρές έχουν ελάχιστα κίνητρα για κατάπαυση του πυρός. Η πλευρά που κερδίζει πόντους στο πεδίο της μάχης δύσκολα θα μπει σε διαδικασία να παραιτηθεί από αυτό το πλεονέκτημα. Και η άλλη πλευρά που χάνει συχνά θέλει να συνεχίσει να αγωνίζεται για να επιτύχει «θέση δύναμης» από την οποία θα μπορέσει να διαπραγματευτεί με καλύτερους όρους.
Διαβάστε Επίσης
Ωστόσο, υπάρχουν και τα… αναπάντεχα. Απρόβλεπτοι παράγοντες, δηλαδή, που μπορούν να υπονομεύσουν τις διαπραγματεύσεις, την παρέμβαση τρίτων, που προσπαθούν να διαμεσολαβήσουν υπέρ της αποκλιμάκωσης. Ακόμη και μία κακή επικοινωνία ή ένα λάθος μπορεί να οδηγήσει σε παρεξήγηση και νέες μάχες σαφώς πιο έντονες.
Προβάλλεται, λοιπόν, ως εναλλακτική λύση η συζήτηση-μάχη, η οποία είναι de facto αυτό που βλέπουμε μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. Η πολιτική συνεχίζεται και με τα δύο μέσα ταυτόχρονα – πόλεμος και συζήτηση. Οι δύο πλευρές επικοινωνούν με τη βία και επίσης με διπλωμάτες. Η βία καταδεικνύει πολιτική βούληση, δυσαρέσκεια και τοποθέτηση για πρόσθετες παραχωρήσεις. Η συζήτηση επιδιώκει αποδεκτό έδαφος για ένα τέλος – ένα πραγματικό τέλος – στις μάχες.
Τα σημερινά δεδομένα
Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αθέτησαν συνομιλίες για πραγματιστικούς λόγους. Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει δηλώσει ότι η ιρανική εχθρότητα προς τη ναυτιλία θα αντιμετωπιστεί με συντριπτική δύναμη, συνθήκη που θα σηματοδοτεί την αποφασιστικότητα των ΗΠΑ και θα καταδεικνύει την υπεροχή της αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης, οδηγώντας το Ιράν σε παραχωρήσεις.
Το Ιράν, από την άλλη πλευρά, θέλει να υπενθυμίσει στον κόσμο ότι μπορεί να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ κάθε φορά που επιλέγει και να σηματοδοτεί ότι ο χρόνος είναι υπέρ του. Θέλει να χρησιμοποιήσει αυτή τη μόχλευση για να πάρει τους πιο ευνοϊκούς όρους. Επιπλέον, το Ιράν έχει τη φήμη ότι είναι ένας εξαιρετικά δύσκολος συνομιλητής σε διαπραγματεύσεις. Ετσι, και για τις δύο πλευρές, η ανταλλαγή πυρών επικοινωνεί, δυναμικά, τα πολιτικά τους συμφέροντα.
Τρεις σοβαρές συνέπειες
1 ΣΚΟΤΩΝΟΝΤΑΙ ΑΜΑΧΟΙ
Το βασικότερο είναι ότι οι εχθροπραξίες έχουν πολλές επιπτώσεις για τον άμαχο πληθυσμό. Σε αυτή την περίπτωση, η καταμέτρηση των θυμάτων είναι σχετικά χαμηλή, αλλά πάρα πολλοί ήταν άμαχοι. Ο πόλεμος μπορεί να αποτελεί από μόνος του μια… δήλωση, αλλά για τους ανθρώπους, τον άμαχο πληθυσμό, είναι ένας καταστροφέας… κόσμων.
2 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΣΦΥΞΙΑ
Η παγκόσμια οικονομία υφίσταται παροξυσμούς αβεβαιότητας από κάθε κύμα βίας. Στην προκειμένη περίπτωση, η ενεργειακή κρίση που έχει δημιουργηθεί είναι η σοβαρότερη των τελευταίων πολλών ετών. Οι αυξημένες τιμές ενέργειας έχουν περάσει σε κάθε τομέα της καθημερινότητας επηρεάζοντας τις ζωές όλων, παγκοσμίως.
Ο Τραμπ και βασικά μέλη της κυβέρνησής του έχουν επανειλημμένα εκφράσει την προθυμία τους να κυνηγήσουν στόχους που θα επηρεάσουν τον τοπικό πληθυσμό, όπως γέφυρες και δρόμους αλλά και εγκαταστάσεις που σχετίζονται με το πετρέλαιο, την ενέργεια και την ύδρευση.
Βασικός στόχος του αμερικανικού Πενταγώνου παραμένει το νησί Χαργκ, το οποίο θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο κάθε ελπίδα οικονομικής ανάκαμψης του Ιράν για τα επόμενα χρόνια.
Για το Ιράν η αντίληψη ότι κέρδισε είναι απαραίτητη για την επιβίωση των αγιατολάχ. Νοιάζεται ελάχιστα για το αν υποφέρει η παγκόσμια οικονομία. Αλλωστε, λόγω των κυρώσεων που βρίσκονται σε ισχύ εδώ και δεκαετίες, το Ιράν είναι αποκομμένο -σε μεγάλο βαθμό- από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η κυβέρνηση της Τεχεράνης, λοιπόν, θεωρεί ότι θα βγει κερδισμένη βλέποντας τις Ηνωμένες Πολιτείες να βυθίζονται ολοένα και περισσότερο στον πόλεμο, σκορπώντας χρήματα και πυρομαχικά. Συνθήκη την οποία θα απολαύσουν και οι «φίλοι», Ρωσία και Πεκίνο.
3 ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΠΟΛΕΜΟΥ
Οι σχολιαστές αναφέρουν σοβαρά έναν άλλο κίνδυνο… Οι μάχες θα μπορούσαν να κλιμακωθούν. Αυτή η πιθανότητα είναι συνήθως πολύ υπερεκτιμημένη. Ναι, κάθε πλευρά θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε ένα σενάριο συζήτησης, αλλά αυτή η δυναμική είναι λιγότερο πιθανή από ό,τι όταν οι μάχες ήταν έντονες και δεν υπήρχαν διαπραγματεύσεις σε εξέλιξη. Οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να συνεχιστούν, με μια πεισματική αποφασιστικότητα να είναι ανοσία σε διαταραχές.
