Νέα στοιχεία από την περίοδο της πανδημίας του κορωνοϊού έρχονται στο φως στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς δύο Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές έδωσαν στη δημοσιότητα τα πρώτα γραπτά μηνύματα που ανακτήθηκαν από το υπηρεσιακό κινητό τηλέφωνο του Άντονι Φάουτσι.
Τα μηνύματα δημοσιοποιήθηκαν στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης έρευνας για τις αποφάσεις και τις ενέργειες του πρώην επικεφαλής του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων (NIAID) κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται κυρίως μια συνομιλία του Ιανουαρίου του 2021, όταν οι Αμερικανοί υγειονομικοί αξιωματούχοι προσπαθούσαν ακόμη να αξιολογήσουν τα περιορισμένα διαθέσιμα στοιχεία για την ασφάλεια των εμβολίων κατά της Covid-19 στις εγκύους.
Πάνω από 34.000 μηνύματα στο κινητό του Φάουτσι
Τα μηνύματα δόθηκαν στη δημοσιότητα από τους Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές Ρον Τζόνσον του Ουισκόνσιν και Ραντ Πολ του Κεντάκι.
Σύμφωνα με τα γραφεία των δύο γερουσιαστών, το υπηρεσιακό τηλέφωνο περιείχε περισσότερα από 34.000 γραπτά μηνύματα και 522 φωνητικά μηνύματα.
Το υπουργείο Υγείας και Κοινωνικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ παρέδωσε το περιεχόμενο του τηλεφώνου σε επιτροπή της Γερουσίας που ερευνά την υπόθεση.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές έχουν δημοσιοποιήσει μόνο ένα μικρό μέρος του υλικού, συγκεκριμένα στιγμιότυπα από 11 γραπτά μηνύματα.
Ο Τζόνσον και ο Πολ έχουν προαναγγείλει ότι οι συνεργάτες τους συνεχίζουν να εξετάζουν το υπόλοιπο υλικό και ότι σκοπεύουν να δημοσιοποιήσουν επιπλέον μηνύματα.
Η συζήτηση για τις εγκύους και το εμβόλιο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει συνομιλία της 25ης Ιανουαρίου 2021, στην οποία ο Φάουτσι συζήτησε με τον τότε γενικό χειρουργό των ΗΠΑ Βίβεκ Μέρθι και την τότε διευθύντρια των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), Ροσέλ Γουαλένσκι, σχετικά με τον εμβολιασμό κατά της Covid-19 στην εγκυμοσύνη.
Ο Μέρθι ρώτησε τον Φάουτσι εάν υπήρχαν πιθανοί κίνδυνοι για τις εγκύους ή εάν υπήρχαν επιστημονικά δεδομένα ή θεωρητικοί λόγοι που θα καθιστούσαν προτιμότερο τον εμβολιασμό σε συγκεκριμένο στάδιο της εγκυμοσύνης.
Ο Φάουτσι απάντησε ότι δεν υπήρχαν δεδομένα ή θεωρητικοί λόγοι που να έδειχναν ότι ο εμβολιασμός ήταν προτιμότερο να πραγματοποιείται νωρίτερα αντί για αργότερα στην εγκυμοσύνη.
Στη συνέχεια, όμως, αναφέρθηκε σε ένα θεωρητικό ενδεχόμενο που αφορούσε το πρώτο τρίμηνο. Όπως έγραψε, επειδή αρκετοί άνθρωποι παρουσίαζαν σημαντική ανοσολογική αντίδραση και πυρετό μετά τη δεύτερη δόση, αυτό θεωρητικά θα μπορούσε να συνδεθεί με αποβολή κατά το πρώτο τρίμηνο.
Η Γουαλένσκι απάντησε ότι επρόκειτο για εύστοχη παρατήρηση, ιδιαίτερα σε σχέση με τη δεύτερη δόση.
«Να σταθμίζονται οι πιθανοί κίνδυνοι έναντι των οφελών»
Την επόμενη ημέρα, ο Φάουτσι επανήλθε στη συζήτηση. Στα μηνύματα που δημοσιοποιήθηκαν επισημαίνει ότι όταν τα διαθέσιμα δεδομένα για ένα εμβόλιο στην εγκυμοσύνη είναι περιορισμένα, απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση των πιθανών κινδύνων και των οφελών.
Παράλληλα, σημείωνε ότι η Covid-19 μπορούσε να προκαλέσει ιδιαίτερα σοβαρή νόσηση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Ο Φάουτσι υπενθύμιζε επίσης ότι οι έγκυες γυναίκες δεν είχαν συμπεριληφθεί στις αρχικές κλινικές δοκιμές των εμβολίων.
Ωστόσο, μέχρι τον Ιανουάριο του 2021 είχαν ήδη εμβολιαστεί περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι που κυοφορούσαν, μετά την έκδοση άδειας επείγουσας χρήσης των εμβολίων, και ο Φάουτσι σημείωνε ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχαν προκύψει προβλήματα που να είχαν εντοπιστεί από τα διαθέσιμα συστήματα παρακολούθησης.
Τι έδειξαν τα δεδομένα τους επόμενους μήνες
Οι συγκεκριμένες συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία οι επιστήμονες είχαν ακόμη περιορισμένα στοιχεία για τον εμβολιασμό κατά της Covid-19 στην εγκυμοσύνη.
Τους επόμενους μήνες, ωστόσο, συγκεντρώθηκαν περισσότερα δεδομένα.
Στις 11 Αυγούστου 2021, το CDC ανακοίνωσε νέα στοιχεία για την ασφάλεια των εμβολίων στις εγκύους και προχώρησε σε σύσταση υπέρ του εμβολιασμού κατά της Covid-19.
Στην ανάλυση του CDC, σχεδόν 2.500 έγκυες που είχαν λάβει εμβόλιο mRNA πριν από την 20ή εβδομάδα κύησης δεν εμφάνισαν αυξημένο κίνδυνο αποβολής. Το ποσοστό που καταγράφηκε ήταν περίπου 13%, αντίστοιχο με το αναμενόμενο ποσοστό στον γενικό πληθυσμό.
Το CDC ανέφερε επίσης ότι τα διαθέσιμα στοιχεία από διαφορετικά συστήματα παρακολούθησης δεν είχαν δείξει προβλήματα ασφάλειας για τις γυναίκες που είχαν εμβολιαστεί αργότερα στην εγκυμοσύνη ούτε για τα βρέφη τους.
Παράλληλα, οι αμερικανικές υγειονομικές αρχές είχαν επισημάνει ότι η ίδια η λοίμωξη από Covid-19 συνδεόταν με αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης στις εγκύους.
Η εξέλιξη των συστάσεων
Η αλλαγή των συστάσεων του CDC τον Αύγουστο του 2021 ήρθε μετά τη συγκέντρωση περισσότερων στοιχείων για την ασφάλεια του εμβολιασμού.
Η υπηρεσία ανακοίνωσε τότε ότι τα δεδομένα δεν έδειχναν αυξημένο κίνδυνο αποβολής στις γυναίκες που είχαν λάβει εμβόλιο mRNA κατά την εγκυμοσύνη.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει σημασία στην αξιολόγηση των μηνυμάτων του Ιανουαρίου 2021: οι συνομιλίες αποτυπώνουν τις ανησυχίες και τα διαθέσιμα δεδομένα εκείνης της χρονικής στιγμής, πριν υπάρξει η μεταγενέστερη συσσώρευση στοιχείων.
Στο επίκεντρο ξανά η αντιπαράθεση Φάουτσι – Ρεπουμπλικανών
Η δημοσιοποίηση των μηνυμάτων αποτελεί νέο κεφάλαιο στην πολυετή πολιτική αντιπαράθεση του Φάουτσι με Ρεπουμπλικανούς στο Κογκρέσο.
Ο Ραντ Πολ έχει συγκρουστεί επανειλημμένα δημόσια με τον πρώην επικεφαλής του NIAID και συνεχίζει να εξετάζει τον ρόλο του στη διαχείριση της πανδημίας.
Ο Πολ και άλλοι Ρεπουμπλικανοί έχουν κατηγορήσει εδώ και χρόνια τον Φάουτσι ότι συγκάλυψε στοιχεία σχετικά με την προέλευση της πανδημίας και ότι παραπλάνησε το κοινό σχετικά με πλευρές της υγειονομικής κρίσης.
Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με την αναφορά του CNN που επικαλείται το αρχικό υλικό, οι Ρεπουμπλικανοί δεν έχουν παρουσιάσει σαφείς αποδείξεις που να τεκμηριώνουν την καταγγελία περί συγκάλυψης.
Ο Πολ, ο οποίος προεδρεύει της Επιτροπής Εσωτερικής Ασφάλειας και Κυβερνητικών Υποθέσεων της Γερουσίας, έχει επίσης ζητήσει την εμφάνιση του Φάουτσι ενώπιον του Κογκρέσου.

REUTERS/Jonathan Ernst
Έρχονται και άλλα μηνύματα
Οι Ρον Τζόνσον και Ραντ Πολ υποστηρίζουν ότι το υλικό που έχει ανακτηθεί από το τηλέφωνο του Φάουτσι είναι πολύ μεγαλύτερο από τα 11 μηνύματα που έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι στιγμής.
Οι συνεργάτες τους εξετάζουν τα υπόλοιπα δεκάδες χιλιάδες μηνύματα και εκατοντάδες φωνητικά αρχεία, με τους δύο γερουσιαστές να δηλώνουν ότι θα προχωρήσουν σε νέες δημοσιοποιήσεις το συντομότερο δυνατό.
Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι τα πρώτα μηνύματα που δόθηκαν στη δημοσιότητα μπορούν να έχουν «άμεσο αντίκτυπο στη δημόσια υγεία και στην αρχή της εν επιγνώσει συναίνεσης».
Στην ανακοίνωσή τους, πάντως, παρέθεσαν και δημόσιες τοποθετήσεις που είχαν κάνει ο Φάουτσι και άλλοι Αμερικανοί υγειονομικοί αξιωματούχοι τους επόμενους μήνες, όταν πλέον συνιστούσαν στις εγκύους να εμβολιαστούν κατά της Covid-19.
Η δημοσιοποίηση των μηνυμάτων αναμένεται έτσι να τροφοδοτήσει εκ νέου την πολιτική αντιπαράθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες γύρω από τη διαχείριση της πανδημίας, την ενημέρωση του κοινού και τον τρόπο με τον οποίο οι υγειονομικές αρχές αξιολογούσαν τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα την περίοδο εκείνη.


