Ο εντοπισμός ενός drone φορτωμένο με εκρηκτικά σε διάδρομο προσγείωσης στο αεροδρόμιο της Λειψίας, στη Γερμανία, έχει φουντώσει και πάλι τη συζήτηση περί υβριδικού πολέμου.
Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών προειδοποιεί για ένα «νέο επίπεδο κινδύνου» από μια επίθεση που «ενδέχεται να εμπλέκει ξένες δυνάμεις».
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αποδείξεις που να συνδέουν τη ιπτάμενη βόμβα απευθείας με τη Ρωσία, η οποία αρνείται οποιονδήποτε ρόλο. Ωστόσο, εκτός από τα μέσα και το κίνητρο, η Μόσχα έχει και ανάλογο βεβαρημένο παρελθόν.
Το BBC είδε λεπτομέρειες της έρευνας για μια συνωμοσία το 2024, στην οποία πληρεξούσιοι συνδεόμενοι με τη Ρωσία στην Πολωνία και τη Λιθουανία όχι μόνο χειρίστηκαν drones και εκρηκτικά, αλλά τα παρέδωσαν κιόλας στη Γερμανία.
Η ιπτάμενη βόμβα
Ένα ουκρανικό μεταφορικό αεροσκάφος Antonov στο αεροδρόμιο Λειψίας στη Γερμανία. REUTERS/Axel Schmidt
Το drone ανακαλύφθηκε στο αεροδρόμιο της Λειψίας αργά το βράδυ της Τρίτης (04/08), αναγκάζοντας έναν διάδρομο να αποκλειστεί καθώς ανέλαβε δράση ρομπότ εξουδετέρωσης βομβών.
Στην πίστα, πολύ κοντά, βρίσκονταν αρκετά ουκρανικά εμπορικά αεροσκάφη Antonov. Φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν από γερμανικά μέσα ενημέρωσης υποδηλώνουν ότι το drone ήταν μια σχετικά μικρή συσκευή, την οποία το προσωπικό του αεροδρομίου εντόπισε να «αιωρείται» ανάμεσα στα ουκρανικά αεροπλάνα.
Διαβάστε Επίσης
Περίπου την ίδια ώρα, ένα εμπορικό αεροσκάφος της DHL συγκρούστηκε με ένα «αγνώστου ταυτότητας αντικείμενο» καθώς απογειωνόταν στον ουρανό, αδυνατώντας να προσγειωθεί στη Λειψία.
Οι ομάδες ερευνών εξακολουθούν να εργάζονται για να διακριβώσουν εάν επρόκειτο για δεύτερο drone. Προσπαθούν επίσης να εντοπίσουν ποιος εκτόξευσε τις συσκευές και γιατί.
Μια προηγούμενη συνωμοσία
REUTERS/Axel Schmidt
Μια προηγούμενη συνωμοσία υποστηριζόμενη από τη Ρωσία, η οποία εμπλέκει το αεροδρόμιο της Λειψίας, θα μπορούσε να προσφέρει στοιχεία. Το 2024, ένα δέμα που περιείχε έναν εξελιγμένο εμπρηστικό μηχανισμό έπιασε φωτιά στο κέντρο διαλογής της DHL στο αεροδρόμιο λίγο πριν φορτωθεί σε αεροπλάνο. Παρόμοια πακέτα αναφλέγησαν στη συνέχεια στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Πολωνία, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές.
Μια ομάδα ανδρών δικάζεται τόσο στη Λιθουανία όσο και στην Πολωνία, όπου οι εισαγγελείς πιστεύουν ότι αποτελούσαν μέρος ενός εκτεταμένου δικτύου εντολοδόχων που στρατολογήθηκαν από τις ρωσικές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Υπήρχε όμως και μια δευτερεύουσα πτυχή της υπόθεσης που είχε συζητηθεί λίγο μέχρι σήμερα.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, Λιθουανοί εισαγγελείς δήλωσαν ότι οι ερευνητές είχαν επίσης κατασχέσει εκρηκτικά RDX που προορίζονταν για «άλλες τρομοκρατικές επιθέσεις». Η ποσότητα ήταν σημαντική: ισοδύναμη με 6 κιλά TNT.
«Ορισμένοι από τους μηχανισμούς κατασκευάστηκαν για να ενισχύσουν την έκρηξη», πρόσθεσε ο εισαγγελέας.
Έκτοτε, το BBC απέκτησε πρόσβαση σε έγγραφα της υπόθεσης που περιγράφουν πώς αρκετοί από τους άνδρες που βρίσκονται σε δίκη πληρώθηκαν για να μεταφέρουν αυτά τα εκρηκτικά στην Ευρώπη, κρυμμένα σε κονσέρβες καλαμποκιού και ψιλοκομμένης ντομάτας. Οι πυροκροτητές ήταν κρυμμένοι μέσα σε σετ ακουστικών.
Οι ύποπτοι χειρίζονταν επίσης εξαρτήματα drones, ενώ στη δικογραφία γίνεται ειδική αναφορά σε προσαρτήματα κατάλληλα για τη συγκράτηση βόμβας.
Οι εισαγγελείς ισχυρίζονται ότι ορισμένα από τα αντικείμενα εισήχθησαν στην ΕΕ από τον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ.
Σχεδόν είκοσι ύποπτοι έχουν κατηγορηθεί για τρομοκρατικά αδικήματα, αλλά καθώς οι καθοδηγητές των ανδρών παραμένουν ασύλληπτοι, με τις εκτιμήσεις να τους θέλουν να βρίσκονται στη Ρωσία, δεν είναι σαφές εάν ολόκληρο το δίκτυο εξαρθρώθηκε ή αν βρέθηκε όλο το κρυμμένο υλικό.
Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για σύνδεση με τη βόμβα-drone της Λειψίας, η συνωμοσία του 2024 σίγουρα αναδεικνύει αυτή την πιθανότητα.
Το κίνητρο της Μόσχας
Ορισμένες γερμανικές πηγές αναφέρουν ότι το εκρηκτικό ήταν Semtex, το οποίο περιέχει RDX – το εκρηκτικό που βρέθηκε στις κονσέρβες τροφίμων στη Λιθουανία.
Δεν γνωρίζουμε πόσο φορτίο μετέφερε το drone που βρέθηκε στο αεροδρόμιο και η υλική ζημιά μπορεί να ήταν περιορισμένη.
«Το περίβλημα του drone, αν ήταν μεταλλικό, θα μπορούσε να έχει προκαλέσει μια τρύπα στο αεροπλάνο, αλλά ένα απλό ωστικό κύμα πιθανότατα απλώς θα του είχε προκαλέσει ένα βαθούλωμα, εκτός αν είχαν τοποθετήσει θραύσματα στο εσωτερικό», εξηγεί η καθηγήτρια Τζάκι Ακαβάν, ειδική στα εκρηκτικά στο Πανεπιστήμιο Cranfield.
Αλλά αν η Ρωσία βρισκόταν πίσω από αυτό, ο στόχος της ήταν πιθανότατα να σπείρει τον φόβο.
Ο Αντρέι Σολντάτοφ, ειδικός στις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών, δήλωσε ότι «έχει νόημα» να υποπτεύεται κανείς τη Μόσχα, επισημαίνοντας ένα σαφές μοτίβο δολιοφθοράς και εχθρικής δραστηριότητας, από εμπρηστικές επιθέσεις σε εγκαταστάσεις που υποστηρίζουν την Ουκρανία έως drones πάνω από ευαίσθητες τοποθεσίες στην Ευρώπη.
Η Γερμανία είναι ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές στρατιωτικής βοήθειας του Κιέβου.
«Είναι ένα μήνυμα. Βάζεις κάτι τέτοιο [τη βόμβα] σε ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και στέλνεις το μήνυμα ότι “Παιδιά, μπορούμε να το κάνουμε κι αυτό. Θυμηθείτε το”», εξήγησε ο Σολντάτοφ.
«Αφήνεις να εννοηθεί στον αντίπαλο ότι μπορεί να προκαλέσεις ένα πραγματικά μεγάλο πρόβλημα: ότι το αύριο μπορεί να είναι πιο σοβαρό».
Και το πιθανό κίνητρο; Η Μόσχα βρίσκεται υπό έντονη πίεση από τις μεγάλης κλίμακας επιθέσεις με drones της Ουκρανίας, είπε, και το γεγονός ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν «έχει ταπεινωθεί, επανειλημμένα».
Αναλυτές που παρακολουθούν τη Ρωσία είναι ξεκάθαροι. «Πρόκειται για ρωσική ανάμειξη», δήλωσε ο Τζον Λοχ από το Κέντρο Νέων Ευρασιατικών Στρατηγικών (NEST). «Όλα αυτά είναι μέρος της υπονόμευσης της υποστήριξης προς την Ουκρανία, υποδεικνύοντας τους κινδύνους κλιμάκωσης και, ειλικρινά, τρομάζοντας τις γερμανικές αρχές».
Βλέπει μεγάλες δυνατότητες για κατακόρυφη αύξηση τέτοιων υβριδικών επιθέσεων τώρα, επειδή η Ουκρανία έχει «αλλάξει την ισορροπία» του πολέμου.
«Η εκτίμησή μου είναι ότι τέτοιου είδους δραστηριότητες θα αυξηθούν πολύ απότομα τους επόμενους μήνες. Πιστεύω ότι είναι μια επικίνδυνη στιγμή».
