Μια πρόγευση σκληρών ρητορικών αντιπαραθέσεων εμφανίζει το τριήμερο πρόγραμμα με δεκάδες επιμέρους καυτά θέματα, όπως και η 122σέλιδη «Εκθεση του MSC για το 2026», η οποία δόθηκε αργά χθες το απόγευμα στη δημοσιότητα. Η έκθεση ξεκινά με την απαισιόδοξη επισήμανση ότι «ο κόσμος έχει εισέλθει σε μια περίοδο πολιτικής καταστροφής. Η σαρωτική καταστροφή –αντί για προσεκτικές μεταρρυθμίσεις και πολιτικές διορθώσεις– είναι η ημερήσια διάταξη. Ο πιο εξέχων παράγοντας από εκείνους που υπόσχονται να απελευθερώσουν τις χώρες τους από τους περιορισμούς της υπάρχουσας τάξης και να ανοικοδομήσουν ένα ισχυρότερο, πιο ευημερούν έθνος, είναι η κυβέρνηση των ΗΠΑ».

Σε πολλές δυτικές κοινωνίες, οι πολιτικές δυνάμεις που ευνοούν την καταστροφή έναντι των μεταρρυθμίσεων κερδίζουν δυναμική. Οδηγούμενες από δυσαρέσκεια και λύπη για τη φιλελεύθερη πορεία που έχουν ακολουθήσει οι κοινωνίες τους, επιδιώκουν να κατεδαφίσουν δομές που πιστεύουν ότι θα αποτρέψουν την εμφάνιση ισχυρότερων, πιο ευημερούντων εθνών.

Ο πιο ισχυρός από αυτούς που καταργούν τους υπάρχοντες κανόνες και θεσμούς είναι ο Ντόναλντ Τραμπ. Για τους υποστηρικτές του, η πολιτική της… μπουλντόζας που ακολουθεί η Ουάσιγκτον υπόσχεται να σπάσει τη θεσμική αδράνεια και να επιβάλει την επίλυση προβλημάτων σε προκλήσεις που σημαδεύονται από αδιέξοδα. Οι σημαντικές εξελίξεις στους στόχους αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ και η κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Και ενώ η Ρωσία εντείνει την εκστρατεία υβριδικού πολέμου σε όλη την Ευρώπη, η σταδιακή υποχώρηση της Ουάσιγκτον, η αμφιταλαντευόμενη υποστήριξη προς την Ουκρανία και η απειλητική ρητορική για τη Γροιλανδία εντείνουν το αίσθημα της ανασφάλειας στη «γηραιά ήπειρο». Στη διαβόητη πλέον ομιλία του στην περσινή MSC, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, είχε ισχυριστεί ότι οι ευρωπαϊκές ελίτ καταστέλλουν την ελευθερία του λόγου και ανοίγουν τις πύλες στη μαζική μετανάστευση.

Εκτοτε, οι Ευρωπαίοι ηγέτες και η ομάδα του Τραμπ έχουν συγκρουστεί για πολλά σημαντικά ζητήματα, όπως η πίεση που ακούν οι ΗΠΑ για να αναγκάσουν την Ουκρανία να κάνει εδαφικές παραχωρήσεις στη Ρωσία, οι απειλές του Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας και μία σειρά προστατευτικών μέτρων των ΗΠΑ, που κυμαίνονται από δασμολογικούς φραγμούς μέχρι απαγορεύσεις εισροών επενδύσεων.

Ο Βανς δεν αναμένεται να μεταβεί φέτος στο Μόναχο, καθώς θα περιοδεύει σε Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν, όμως έχει προγραμματιστεί να παραστούν ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και αντιπροσωπεία του Κογκρέσου. Την ίδια ώρα, δημοσκοπήσεις που ανατέθηκαν για την έκθεση δείχνουν ότι οι Ευρωπαίοι είναι ολοένα και πιο πρόθυμοι να λειτουργήσουν χωρίς αμερικανική παρουσία, αναφέροντας ότι δεν κρίνεται πλέον απαραίτητη.

Η έκθεση της MSC κατηγορεί τον Τραμπ ότι «λαχταρά την καταστροφή» και πως τάσσεται υπέρ του Βλαντιμίρ Πούτιν. «Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες παρακολουθούν την κάθοδο των ΗΠΑ στον “ανταγωνιστικό αυταρχισμό” με αυξανόμενη ανησυχία ή ακόμα και με… φρίκη, διερωτώμενες πόσο ανθεκτική είναι στην πραγματικότητα η αμερικανική δημοκρατία», αναφέρεται στις σελίδες της. «Ενώ οι υποστηρικτές των πολιτικών του Τραμπ πιστεύουν ότι αυτές “θα ξανακάνουν την Αμερική σπουδαία”, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι ουσιαστικά ισοδυναμούν με την “αυτοκτονία” μιας υπερδύναμης», σημειώνεται επίσης στην έκθεση.

Ηδη, σχετικά με την έκθεση υπήρξε μια πρώτη αντιπαράθεση επί της αναφοράς ότι ο Τραμπ καταστρέφει την Ατλαντική Συμμαχία και τη διαχρονική δυτική συνοχή, με τον πρέσβη των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Μάθιου Γουίτακερ, να απορρίπτει τη θέση των αναλυτών της έκθεσης για τη στάση του Τραμπ επί του ευρωατλαντισμού.

Σε μία άλλη εξέλιξη, ο Ολλανδός γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, υποστήριξε ότι είναι σχεδόν έτοιμη η επιχείρηση της Συμμαχίας «Arctic Sentry», που ως σκοπό έχει τον καθησυχασμό των υπερβολικών ανησυχιών του Αμερικανού προέδρου για τη Γροιλανδία.