Σε μια απόφαση με ιδιαίτερα ισχυρό συμβολισμό για τη μεταπολεμική Συρία, δικαστήριο της Δαμασκού καταδίκασε σε θάνατο τον πρώην πρόεδρο της χώρας Μπασάρ αλ Άσαντ, ο οποίος έχει απομακρυνθεί από την εξουσία και βρίσκεται εκτός Συρίας.
Η απόφαση εκδόθηκε την Τρίτη, 11 Αυγούστου, από ποινικό δικαστήριο της Δαμασκού και αφορά σειρά σοβαρών εγκλημάτων που αποδίδονται στον πρώην πρόεδρο κατά τη διάρκεια της πολυετούς διακυβέρνησής του.
Σε θάνατο καταδικάστηκε παράλληλα και ο Ατέφ Νατζίμπ, πρώην επικεφαλής της Πολιτικής Ασφάλειας στην επαρχία Ντεράα, στη νότια Συρία.
Οι κατηγορίες που οδήγησαν στην ετυμηγορία
Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση, ο Άσαντ κρίθηκε ένοχος για ανθρωποκτονία από πρόθεση, ενώ το κατηγορητήριο περιλάμβανε επίσης βασανιστήρια, αυθαίρετες κρατήσεις και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Ο δικαστής χαρακτήρισε τα εγκλήματα που αποδόθηκαν στον πρώην πρόεδρο «σοβαρά και φρικτά», κάνοντας ειδική αναφορά στην εκ προμελέτης δολοφονία πολλών ανθρώπων και στη σκόπιμη στοχοποίηση παιδιών.
Η θανατική ποινή επιβλήθηκε με βάση τη συμμετοχή του Άσαντ σε βασανιστήρια, αυθαίρετες κρατήσεις και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Διαβάστε Επίσης
Στο εδώλιο και ο Ατέφ Νατζίμπ
Η ίδια δικαστική διαδικασία αφορούσε και τον Ατέφ Νατζίμπ, ο οποίος είχε βρεθεί στην κορυφή του μηχανισμού Πολιτικής Ασφάλειας στη Ντεράα.
Ο Νατζίμπ καταδικάστηκε επίσης σε θάνατο, με τις κατηγορίες σε βάρος του να περιλαμβάνουν ανθρωποκτονία από πρόθεση και βασανιστήρια.
Η υπόθεσή του είχε ιδιαίτερη βαρύτητα ήδη από την έναρξη των μεταβατικών δικαστικών διαδικασιών στη Συρία. Ο Νατζίμπ είχε κατηγορηθεί για τον ρόλο του στην καταστολή των διαδηλώσεων στη Ντεράα κατά τα πρώτα στάδια της συριακής εξέγερσης.
Ο Άσαντ καταδικάστηκε ερήμην
Η απόφαση σε βάρος του πρώην προέδρου εκδόθηκε ερήμην, καθώς ο Άσαντ δεν βρίσκεται στη Συρία. Μετά την ανατροπή του καθεστώτος του, ο πρώην πρόεδρος κατέφυγε στη Ρωσία, όπου βρίσκεται εξόριστος. Ο ίδιος και ο αδελφός του, Μάχερ αλ Άσαντ, είχαν ήδη βρεθεί αντιμέτωποι με δικαστικές διαδικασίες ερήμην στο πλαίσιο της προσπάθειας της νέας Συρίας να αποδώσει ευθύνες σε στελέχη του προηγούμενου καθεστώτος.
Η πρακτική εφαρμογή της θανατικής ποινής επομένως αποτελεί διαφορετικό ζήτημα, καθώς προϋποθέτει την παρουσία του καταδικασθέντος και την εκτέλεση της απόφασης.
Μια νέα σελίδα στη δικαστική ιστορία της Συρίας
Η καταδίκη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη διαδικασία λογοδοσίας που βρίσκεται σε εξέλιξη μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ.
Τον Απρίλιο του 2026 είχε ξεκινήσει στη Δαμασκό η πρώτη δημόσια δίκη υψηλόβαθμου στελέχους του πρώην καθεστώτος, με κατηγορούμενο τον Ατέφ Νατζίμπ. Η διαδικασία είχε χαρακτηριστεί ιδιαίτερα σημαντική για τη μεταβατική δικαιοσύνη στη χώρα.
Η νέα δικαστική πραγματικότητα σηματοδοτεί μια εντυπωσιακή ανατροπή: πρόσωπα που για χρόνια βρίσκονταν στην κορυφή του κρατικού μηχανισμού αντιμετωπίζουν πλέον ποινικές διώξεις για εγκλήματα που συνδέονται με τη διακυβέρνηση και την καταστολή της προηγούμενης περιόδου.
Η μεγάλη πρόκληση της μεταβατικής δικαιοσύνης
Παρά τη βαρύτητα της απόφασης, η διαδικασία εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις σχετικά με το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο διεξάγονται οι δίκες.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν επισημάνει ότι η Συρία βρίσκεται μπροστά σε μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία: να αποδώσει δικαιοσύνη για εγκλήματα που διαπράχθηκαν σε μια σύγκρουση με εκατοντάδες χιλιάδες θύματα, διατηρώντας παράλληλα αξιόπιστες δικαστικές διαδικασίες και προστατεύοντας τα αποδεικτικά στοιχεία.
Η υπόθεση του Άσαντ, ωστόσο, έχει ξεχωριστή συμβολική σημασία. Για τους υποστηρικτές της λογοδοσίας, η απόφαση αποτελεί μήνυμα ότι η πολιτική εξουσία δεν μπορεί να προσφέρει μόνιμη ασυλία απέναντι σε σοβαρές κατηγορίες για εγκλήματα.
Για την ίδια τη Συρία, η σημερινή ετυμηγορία ανοίγει ένα νέο και εξαιρετικά κρίσιμο κεφάλαιο στην προσπάθεια να κλείσει ο κύκλος μιας από τις πιο αιματηρές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της.
